„Ślad po mnie czyż tu zostanie”. W stulecie śmierci Jana Kasprowicza (24–27 września, Zakopane)

1 sierpnia 2026 obchodziliśmy 100. rocznicę śmierci Jana Kasprowicza – jednego z najwybitniejszych poetów polskich, którego życie i twórczość przez ponad trzydzieści lat pozostawały związane z zaborem austriackim, Tatrami i Podhalem. Z tej okazji Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza oraz Warszawski Oddział Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza zapraszają na ogólnopolską konferencję naukową „Ślad po mnie czyż tu zostanie?”. W 100-lecie śmierci Jana Kasprowicza, poświęconą twórczości, biografii, recepcji i dziedzictwu autora Hymnów. Konferencja odbędzie się w dniach 24–27 września 2026 roku w wyjątkowym miejscu – Muzeum Jana Kasprowicza na Harendzie, w historycznym domu poety. Pragniemy, by Harenda stała się przestrzenią spotkania badaczy reprezentujących różne pokolenia, ośrodki akademickie i doświadczenia naukowe. Szczególnie zapraszamy studentów i doktorantów. Chcemy, aby konferencja była nie tylko spotkaniem uznanych badaczy literatury, lecz także miejscem debiutu i rozwoju młodego pokolenia literaturoznawców. Dlatego program sympozjum zostanie podzielony na dwie części: sekcję doświadczonych badaczy oraz sekcję studencko-doktorancką, przeznaczoną szczególnie dla osób, które dopiero rozpoczynają swoją drogę naukową i chcą zaprezentować swoje pierwsze badania przed szerszym gronem literaturoznawców.

Zapraszamy do zgłaszania referatów dotyczących Jana Kasprowicza, jego twórczości, biografii, recepcji i dziedzictwa, a także szerzej – literatury, kultury i historii przełomu XIX i XX wieku

Interesują nas zarówno nowe odczytania dobrze znanych tekstów, jak i tematy dotychczas słabiej obecne w badaniach. Proponujemy m.in. następujące pola tematyczne:

• Miejsce Kasprowicza w literaturze i kulturze Młodej Polski
• Nowe odczytania poezji, prozy i dramatów – reinterpretacje, nowe metodologie i konteksty, polemiki oraz uzupełnienia historycznoliterackie, close reading
• Żywioły i tematy wyobraźni poetyckiej
• Poeta afektów: bunt, rozpacz, melancholia, ekstaza, nadzieja, pokój, wdzięczność i inne.
• Warsztat poetycki i świadomość formy – metapoetyckość, tradycja i eksperymenty, ewolucja twórcza, wielostylowość, wzniosłość, ironia, humor
• Kasprowicz jako krytyk literacki i teatralny, wykładowca i rektor uniwersytetu
• Kasprowicz jako publicysta, społecznik, obywatel i autorytet, przyjaciel i kompan, mąż i ojciec
• Dzieje sławy poetyckiej, Kasprowicz w perspektywie krytyki literackiej epoki
• Poetic fathers – poetic children – tradycje, inspiracje, zależności i wpływy
• Meandry, języki, style korespondencji – relacje z innymi twórcami epoki, wydawcami, rodziną i przyjaciółmi w świetle zachowanych listów i dokumentów
• Biografia i psychobiografia poety – mniej znane fakty, Kasprowicz we wspomnieniach, nieznanych źródłach i wywiadach; poeta o sobie – inni o poecie
• Poeta-taternik, poeta-etnograf, poeta-archeolog, poeta-czytelnik i bibliofil, poeta-meloman, poeta-rysownik i portrecista, poeta-podróżnik, poeta-metafizyk
• Warsztat poety-tłumacza, wybory translatorskie
• Mój świat po stu latach – Tatry, góralszczyzna, folklor w twórczości poety
• Język poetycki / świadomość i kompetencje językowe / idiolekt Kasprowicza
• Choroba, śmierć i dwa pogrzeby – reakcje i relacje, geografia kultu pośmiertnego
• Recepcja polska i zagraniczna – przekłady twórczości Kasprowicza na języki obce
• Maria Kasprowiczowa – strażniczka pamięci o poecie
• Harenda i jej stuletnie dziedzictwo
• Historia badań nad twórczością Kasprowicza, badacze życia i dzieła poety, dzieje wydań pism poety oraz perspektywy na nowy wiek
• Współczesna obecność i nieobecność Kasprowicza w kulturze, inspiracje kasprowiczowskie w sztuce, Kasprowicz w programach edukacji szkolnej i uniwersyteckiej

Osoby zainteresowane udziałem w konferencji prosimy o przesłanie zgłoszenia chęci udziału w konferencji do 10 września 2026 roku. Ostateczny tytuł wystąpienia należy przesłać do 17 września 2026 roku. (Nie wymagamy abstraktu).

Uwaga! Jeśli dowiesz się o konferencji w ostatniej chwili albo dopiero po upływie terminu zgłoszeń, a masz akurat gotowy temat – koniecznie napisz lub zadzwoń do nas. W miarę możliwości uwzględnimy również późniejsze zgłoszenia i znajdziemy dla Ciebie miejsce w programie. Nie chcemy, żeby formalny termin zamknął drzwi komuś, kto chciałby do nas dołączyć!

Zgłoszenia prosimy kierować na adres e-mail: harenda.konferencja@gmail.com

Sekretarz konferencji:  Wiktora Dorula, tel. 882 755 105

Komitet organizacyjny: mgr Piotr Kyc (SPTJK), mgr Karol Jaworski (TLiAM/SPTJK), dr Rozalia Wojkiewicz (UAM/SPTJK), dr Eliza Kącka (UW/TLiAM), dr Kinga Nędza-Sikoniowska (Muzeum Tatrzańskie)

Miejsce obrad: Muzeum Jana Kasprowicza, os. Harenda 12A, 34-500 Zakopane, tel. +48 18 206 84 26

Udział w konferencji jest bezpłatny. Organizatorzy są w trakcie pozyskiwania funduszy na zapewnienie uczestnikom noclegów i wyżywienia (obiad lub obiadokolacja każdego dnia konferencji, catering podczas przerw). W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosków o finansowanie w pierwszej kolejności zostaną pokryte koszty noclegów prelegentów wciąż uczących się (studentów i doktorantów). W przypadku nieuzyskania pełnej dotacji pracowników naukowych prosimy o wyrozumiałość i uiszczenie opłat hotelowych samodzielnie lub z funduszy macierzystych uczelni. W okolicy Muzeum Jana Kasprowicza (os. Harenda 12A) znajdują się liczne ośrodki wypoczynkowe i kwatery prywatne, organizatorzy będą pośredniczyć w rezerwacjach noclegów. Dopuszczamy możliwość uczestnictwa w obradach online.

Wydarzenia towarzyszące konferencji

Spotkanie naukowe w stulecie śmierci Jana Kasprowicza będzie miało szerszy charakter. Już w czwartek 24 września wieczorem rozpoczną się wydarzenia towarzyszące, które potrwają do niedzieli. Przewidujemy:

24 września, godz. 18.00:  240. Wieczór na Harendzie: Czytanie Kasprowicza. Prowadzenie: Piotr Kyc, prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza

25 września, godz. 19.00:  Śwat sie kóńczy! Dramat z życia ludu wielkopolskigó w pińciu łodsłonach. Czytanie performatywne w wykonaniu TEMCZASOWO EKA TEJATRALNO

26 września: 241. Wieczór na Harendzie: Promocja Dzieł literackich Stanisława Przybyszewskiego pod red. Gabrieli Matuszek-Stec

27 września, godz. 17.30:  242. Wieczór na Harendzie: Promocja Dzieł zebranych Elizy Orzeszkowej pod red. Iwony Wiśniewskiej

Chcemy, aby 100. rocznica śmierci Jana Kasprowicza stała się nie tylko okazją do podsumowania dotychczasowego stanu badań, lecz także punktem wyjścia do stawiania nowych pytań o aktualność dzieła autora Księgi ubogich. Raz jeszcze szczególnie gorąco zapraszamy tych, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z literaturoznawstwem. Jeśli masz swój pierwszy referat, pierwszy większy projekt badawczy albo po prostu istnieje tekst Kasprowicza, który nie daje Ci spokoju – przyjedź na Harendę. Warto: obok Muzeum czeka największa w tej części Europy zjeżdżalnia grawitacyjna!

Organizatorzy