Wesele, "rzecz daleka i rzecz bliska"

Wesele, tak jak sam Wyspiański, stało się Widmem‒Osobą Dramatu polskiej kultury: „rzeczą daleką ‒ taką bliską”, ciągle powracającą w słowach, obrazach, rytmach, Rycerzem trzymającym nas w żelaznym uścisku mitów, Wernyhorą przynoszącym w potoku monologów Ważne Słowo i przede wszystkim Stańczykiem, tym, który obnaża głupotę i obłudę, potępia frazes i czczą poetyckość, burzy gmachy takiego myślenia o przeszłości, jakie rodzi jedynie marazm i samozadowolenie. Widma w Weselu mają dwie zasadnicze cechy – fascynują i prowokują. Takim ciągle jest dla nas samo Wesele. Czyż świat stworzony przez Wyspiańskiego w „izbie-scenie” nie powinien nam brzmieć znajomo? Cały dramat pulsuje sprzecznymi uczuciami niechęci i miłości, gniewu i namiętności, liryzmu i dosadności, by na końcu utonąć w odmętach irracjonalnych działań i gestów, magicznych zaklęć. Czyż w naszej rzeczywistości XXI wieku, formującej społeczną wspólnotę a także każdego z nas osobno, nie dominują napięcia emocjonalne prowadzące do irracjonalnych zachowań na różną skalę? Literatura i teatr początku XX wieku miały swoje romantyczno-modernistyczne instrumenty, by przekazać taką wizję, początek XXI wieku dysponuje innymi mediami i metodami wywoływania wrażenia nierealnej realności kształtującej naszą wyobraźnię i emocje, a w konsekwencji konkretne decyzje, zachowania, relacje.

Magdalena Popiel