Статья / интервью
Dobra literatura przyciąga ludzi. Spotkanie z Ariko Kato
Polonistyka jako odrębna dyscyplina akademicka funkcjonuje w ograniczonym zakresie w Japonii, a specjaliści od języka i literatury polskiej są raczej rozproszeni po różnych jednostkach. Studenci w Japonii mogą wybrać lektorat z języka polskiego, ale jest on postrzegany jako trudny do nauczenia się przez Japończyków, głównie ze względu na odmienność systemów językowych i trudności fonetyczne. Kluczowe problemy to: odmienność struktur gramatycznych, trudności z oddaniem poetyckości, konieczność wyjaśniania kontekstu historyczno-kulturowego. W związku z tym, jak zauważa Rozmówczyni, najtrudniejsze jest tłumaczenie poezji. Wynika to ze szczególnego uwrażliwienia na relacje między słowami występującymi obok siebie. Tłumacz musi zastanowić się nad efektem, jaki kolejność słów wywołuje u czytelnika, oraz odtworzyć go w systemie języka, na który przekłada tekst.
Pani Profesor planuje dalsze tłumaczenia, w tym dzieł kobiet, aby promować różnorodność perspektyw. Zajmuje się tematyką Holokaustu i pamięci o wojnie, porównując perspektywy japońską i polską. Literatura wojenna i antywojenna pomagają japońskiemu społeczeństwu zmierzyć się z traumą wojenną. To jest ważna tematyka, ale z czasem zapomina się o wojnie, coraz mniej o niej mówi, bo jej perspektywa oddala się wraz z kolejnymi pokoleniami. Równocześnie istnieje presja społeczna i polityczna, by unikać tematu wojny, zwłaszcza kwestii Japonii jako agresora. Z drugiej strony uwidacznia się nowa tendencja w podejmowaniu tematyki wojennej: przedstawić doświadczenia wojny z punktu widzenia “zwykłego człowieka”, na przykład z dziewczyny, która mieszkała w Hiroshimie. Japończycy chętnie sięgają w ostatnim czasie po literaturę feministyczną, zwłaszcza - co ciekawe - pochodzącą z Korei Południowej, w której silnie rozwija się ten nurt. W opinii Pani Profesor trend może wpłynąć pozytywnie na myślenie społeczeństwa japońskiego oraz sprzyjać wzajemnemu zrozumieniu.
Pani Profesor regularnie odbywa w Warszawie wizyty i staże naukowe. W czasie ostatniego pobytu udało nam się spotkać w Pałacu Staszica i przeprowadzić interesującą rozmowę.
dr Ariko Kato - profesor w Katedrze World Liberal Arts Uniwersytetu Studiów Międzynarodowych w Nagoi (Nagoya University of Foreign Studies, NUFS) w Japonii. Literaturoznawczyni, kulturoznawczyni, polonistka, tłumaczka literatury polskiej. Stopień doktora uzyskała na Uniwersytecie Tokijskim w 2010 roku. W 2010-2014 pracowała jako Assistant Professor na Uniwersytecie Tokijskim, a od 2014 pracuje w NUFS. Zajmuje się literaturą polską XX wieku (awangarda, Lwów i okolice, fotomontaż jako gatunek graniczny między literaturą a sztuką) oraz pamięcią o drugiej wojnie światowej w literaturze i sztuce w perspektywie komparatystycznej (m.in. rola fotografii). Autorka m.in. książki Bruno Schulz, modernista z Drohobycza. Księga, obraz, tekst (Warszawa 2023), tłumaczka na język japoński Medalionów Zofii Nałkowskiej oraz Akacje kwitną Debory Vogel.
Więcej informacji o działalności dr Ariko Kato na stronie internetowej: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/people/ariko-kato,51113/details.
dr Piotr Bordzoł - adiunkt w Zespole Edytorstwa Naukowego Tekstów II Połowy XIX Wieku w Instytucie Badań Literackich PAN, Zastępca Redaktor naczelnej “Biuletynu Polonistycznego”.
Uniwersytet Tokijski: https://www.u-tokyo.ac.jp/ja/index.html
Uniwersytet Studiów Międzynarodowych w Nagoi: https://www-e.nufs.ac.jp/
Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona internetowa projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
Intro i outro
Muzyka: Piotr Lakwaj, czyta Aldona Brycka-Jaskierska
Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
https://twitter.com/B_Polonistyczny
https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/
https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
Информация
Stopień doktora uzyskała na Uniwersytecie Tokijskim w 2010 roku.
W 2010-2014 pracowała jako Assistant Professor na Uniwersytecie Tokijskim, a od 2014 pracuje w NUFS.
Zajmuje się literaturą polską XX wieku (awangarda, Lwów i okolice, fotomontaż jako gatunek graniczny między literaturą a sztuką) oraz pamięcią o drugiej wojnie światowej w literaturze i sztuce w perspektywie komparatystycznej (m.in. rola fotografii).
Autorka Bruno Schulz, modernista z Drohobycza. Księga, obraz, tekst (2023, wyd. jap.: Brūno Shurutsu: Me kara te e, 2012, Award of the Association for Studies of Culture and Representation w 2013).
Redaktorka Horokōsuto to Hiroshima: Pōrando to Nihon ni okeru dainijisekaitaisen no kioku [Holokaust i Hiroszima. Pamięć o II wojnie światowej w Polsce i Japonii] (jap., 2021), Pamięć o II wojnie światowej w Polsce i Japonii (2018, współred. Jacek Leociak), Brūno Shurutsu no sekai [Świat Brunona Schulza] (jap., 2013).
Przetłumaczyła na j. japoński Medaliony Zofii Nałkowskiej (2015) i Akacje kwitną Debory Vogel (2018, Best Translation Award w 2020 r.).
Prowadziała projekty badawcze na polonistyce Uniwersytetu Warszawskiego oraz Uniwersytetu Jagiellońskiego, w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Slav-Eurasian Research Center Uniwersytetu Hokkaido, US Holocaust Museum, Yale University and Hamburg University.
Członkini rady redaktorskiej czasopisma Schulz / Forum.
Członkini rady programowej Międzynarodowego Stowarzyszenia Studiów Polonijnych.
Od czerwca 2025 pełni funkcję przewodniczącej rady programowej Japan Society for the Study of Slavic Languages and Literatures.
Wybrane publikacje:
1. Bruno Schulz, modernista z Drohobycza. Księga, obraz, tekst, tłum. Anna Trzaska, Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN, 2023.
2. Pamięć o II wojnie światowej w Polsce i Japonii, Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN, 2018 (współred. Jacek Leociak).
3. “The image of People Jumping from Window in the Warsaw Ghetto: Photographs of The Stroop Report in the Context of Polish Holocaust Remembrance.” In Anna Tippner and Anna Artwińska (eds.), The Afterlife of the Shoah in Central and Eastern European Cultures: Concepts, Problems, and the Aesthetics of Postcatastrophic Narration, London: Routledge, 2021, pp. 329-349;
4. [Chapter 16:] The Polish Avant-Garde in Japan: Bruno Jasieński’s "Burn Paris". In Magdalena Popiel, Tomasz Bilczewski, and Stanley Bill (eds.), The Routledge World Companion to Polish Literature, London: Routledge, 2021, pp. 212–223;
5. Is Marceli Weron Bruno Schulz? The Newly Discovered Short Story “Undula”. In The Polish Review 2021, 66 (4): 106–114; https://scholarlypublishingcollective.org/uip/tpr/article-abstract/66/4/106/291922/Is-Marceli-Weron-Bruno-Schulz-The-Newly-Discovered?redirectedFrom=fulltext
6. Recepcja Holokaustu w Japonii w perspektywie porównawczej: Auschwitz – Nankin – Hiroszima, w: Zagłada Żydów. Studia i Materiały 13 (2018), s. 230–257;
https://www.zagladazydow.pl/index.php/zz/article/view/358.
Rodzaj prowadzonych kursów dydaktycznych i ich tematyka:
- Slavic-Eurasian Studies (Introduction to the Holocaust Studies),
- The World through Paintings (Introduction to the History of Western Art),
- Representation, culture, critique (Introduction to Literary Theory and Criticism),
- Elementary Polish.
Смотреть также
Ludzie renesansu w XXI wieku, czyli o polonistyce bez granic. Spotkanie z Agnieszką Gulcz i Aleksandrą Palowską
Agnieszka Gulcz, uczennica Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Gdyni oraz Aleksandra Palowska, absolwentka Liceum Ogólnokształcącego Zakonu Pijarów w Krakowie, poznały się podczas zawodów 56. Olimpiady Literatury i Języka Polskiego. Obie osiągnęły w niej maksymalny wynik. Zgodnie podkreślają, że sukces zawdzięczają determinacji i kolejnym podejściom do zawodów, podczas których nie tylko opanowały wiedzę o literaturze i języku polskim, ale także rozwinęły umiejętności miękkie, takie jak autoprezentacja i radzenie sobie ze stresem.
Od wierszy Tuwima do lauru III stopnia. Spotkanie z Martą Ravanelli i Marią Chabrzycką-Białek
„Każdy język jest trochę jak klucz. I jeżeli ma się więcej takich kluczy w swoim pęku życiowym, to ma się jedne drzwi więcej, które można otworzyć” – mówi Maria Chabrzycka-Białek, mama tegorocznej laureatki Olimpiady Literatury i Języka Polskiego Marty Ravanelli, uczennicy Szkoły Polskiej im. Mikołaja Kopernika przy Konsulacie RP w Mediolanie, prowadzonej przez Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą (ORPEG).
O poezji, która zmienia życiowe plany. Spotkanie z Gabrielą Tymczuk
Gabriela Tymczuk, uczennica I Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Legnicy, wyraźną niechęć do czytania książek w okresie szkoły podstawowej zamieniła na fascynację poezją Józefa Czechowicza i Bolesława Leśmiana, i na pierwsze miejsce w Olimpiadzie Literatury i Języka Polskiego. Poezja, do której wcześniej była uprzedzona, stała się dla niej, jak mówi, „fascynującą przygodą intelektualną”.
Bibliografia opracowań dotyczących polonistyk zagranicznych dostępnych w „Biuletynie Polonistycznym”
„Geopolonistyka” – innowacyjny projekt cyfrowy obejmujący badania dokumentacyjne i naukowe, którego sercem jest interaktywna mapa polonistyki światowej, przynosi wymierne efekty w postaci opracowań i publikacji. Portal działa w strukturach „Biuletynu Polonistycznego” i funkcjonuje jako wirtualny pomost pomiędzy kulturami. Jego celem jest mapowanie, dokumentowanie i promowanie dawnych oraz współczesnych ośrodków studiów polonistycznych na całym świecie.