Jarosław Marek Rymkiewicz (1935-2022)

Z wielkim bólem i smutkiem żegnamy dziś Pana Profesora Jarosława Marka Rymkiewicza, wybitnego poetę, prozaika, dramaturga, eseistę i tłumacza, laureata licznych nagród literackich, a także historyka literatury polskiej, wielkiego znawcę polskiego romantyzmu.

Życiorysu i dokonań Profesora Rymkiewicza nie da się zamknąć w kilku krótkich akapitach. Pragniemy w tym miejscu podkreślić, że zarówno w swojej twórczości literackiej, jak i badaniach naukowych był Jarosław Marek Rymkiewicz zwolennikiem idei twórczej rozmowy z wielkimi duchami przeszłości, z takimi poetami jak Naborowski, Sęp-Szarzyński, Baka, Mickiewicz, Słowacki czy Leśmian, a także ze znakomitymi poprzednikami na polu historii literatury. W tej rozmowie wyrażały się jego wizje klasycyzmu i hermeneutyki.

Książki Profesora Rymkiewicza niejednokrotnie wywoływały gorące, ogólnonarodowe debaty, m.in. o stanie wojennym (Rozmowy polskie latem 1983 roku), o stosunkach polsko-żydowskich (Umschlagplatz), o znaczeniu romantyzmu dla kultury polskiej (książki o Mickiewiczu, Słowackim i Fredrze), o różnych wizjach polskości i ich uwikłaniu w najnowszy dyskurs polityczny (tzw. tetralogia polska).

Profesor Rymkiewicz od 1965 r. był pracownikiem Instytutu Badań Literackich PAN. W 1966 r. uzyskał doktorat na podstawie pracy poświęconej topice śródziemnomorskiej, z której zrodziły się późniejsze Myśli różne o ogrodach. W 1984 uzyskał habilitację na podstawie książki Aleksander Fredro jest w złym humorze. W 1994 r. otrzymał tytuł naukowy profesora. Należał do Pracowni Literatury Romantyzmu w okresie największej jej świetności, razem z takimi osobowościami, jak Alina Witkowska, Maria Janion, Ryszard Przybylski czy zmarły nie tak dawno Jacek Trznadel. Dziś Ich rozmowa o romantyzmie i wizji polskości u Mickiewicza i Słowackiego będzie trwała dalej, w zaświatach, i w myśli Ich kontynuatorów i kontynuatorek.

Szanowny Panie Profesorze, Drogi Jarosławie Marku,

pogrążeni w żalu, nie wiemy teraz, o co chcemy pytać, ale pytać Cię nie przestaniemy.

Instytut Badań Literackich PAN