Статьи и интервью
- z
- 30
Nasze relacje z bytami pozaludzkimi. Spotkanie z Andrzejem Marcem (cz. 1)
Według naszego Rozmówcy, autora nagradzanej publikacji Antropocień – filozofia i estetyka po końcu świata (2021) XXI wiek stał się momentem, w którym zaczęliśmy zajmować się rzeczywistością zewnętrzną, rzeczami, pozaludzkimi bytami. I choć żyjemy obecnie w epoce określanej mianem antropocenu, i nasze podejście do zmian, jakie zachodzą w środowisku pod wpływem działań człowieka, jest raczej negatywne, warto zastanowić się, na ile udało się nam uwolnić od antropocentrycznego paradygmatu, który utrwalił bardzo mocno humanistyczne pojęcia dwudziestowieczne, kategorie natury i człowieka. Problematyczne jest to, że XXI wieku w zasadzie nie wiemy do końca, kto miałby w tej kategorii się zmieścić. Kategorie i idee nie są jednak odwieczne. Są wynikiem naszych negocjacji z rzeczywistością. Powstają, rodzą się i umierają. W związku z tym można spróbować od niektórych z nich odejść. Chociaż na chwilę. Taką próbą jest koncepcja antropocienia.
Wspólnota chorujących. Spotkanie z prof. Moniką Ładoń [NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #4]
Niepełnosprawność i zaangażowanie – pod tym hasłem realizujemy serię rozmów z aktywistkami i aktywistami, pisarkami i pisarzami oraz badaczkami i badaczami, którzy na różne sposoby zajmują się tematyką niepełnosprawności. Do czwartego odcinka tej serii zaprosiliśmy prof. Monikę Ładoń – literaturoznawczynię, polonistkę, autorkę książek i opracowań naukowych, w których analizuje narracje o chorobie i chorowaniu.
"Nie musimy prowadzić wszystkich uczniów do tego samego miejsca". Spotkanie z Kingą Białek
Polonistyka ma ogromny potencjał, by kształtować nie tylko kompetencje językowe i literackie, ale także postawy i umiejętności niezbędne do mądrego i pięknego życia. Kluczowa jest tu rola nauczycieli języka polskiego, którzy są dla młodych ludzi wzorem komunikacji i stosowania dobrych praktyk.
Polonistyka w Łucku. Pokolenie po pokoleniu (cz. 2)
Kontynuujemy rozmowę z prof. Svitłaną Suchariewą oraz docent Natalią Ciołyk z Katedry Polonistyki i Przekładu, Wydziału Filologii i Dziennikarstwa Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego Imienia Łesi Ukrainki w Łucku.
Polonistyka w Łucku. „Takich emocji i rozmów nigdzie nie otrzymasz” (cz. 1)
Przed 2019 rokiem absolwenci szkół polonijnych i studenci przychodzili do Pani Natalii Ciołyk z pytaniem: „Pani Natalio, dlaczego nie ma w Łucku olimpiady polonistycznej dla studentów? Jak to tak?”. A przecież były już od pewnego czasu olimpiady z języka angielskiego, hiszpańskiego, francuskiego, nie wiadomo jeszcze jakich tylko języków obcych, których uczą się studenci. I wtedy powstała idea olimpiady, która sprawdza nie tylko gramatykę i rozumienie tekstu, ale też umiejętności, które pozwolą uczestnikom – studentom uczącym się polskiego, z różnych wydziałów, dać sobie radę w naturalnym środowisku językowym.
Schowani za konstrukcjami, uwikłani w słowa. Spotkanie o prostym języku jako kompetencji polonistycznej (cz. 2)
Jaki jest związek między prostym językiem a dostępnością? Czy sztuczna inteligencja jest w stanie zagrozić zawodowi upraszczacza? Czy jednak trzeba mieć inne umiejętności i kompetencje, pewną wrażliwość, której sztuczna inteligencja przynajmniej na razie nie posiada? Czy praca z prostym językiem to jest praca „w warunkach szkodliwych” dla polonisty, zabijających kreatywność, twórczą ekspresję, i zaczynamy widzieć nadmiar słów także w tekście literackim? Do czego prowadzi słowne „rozbuchanie” i budowanie „rzeczownikowych schodków”? Na te pytania szukali odpowiedzi uczestnicy seminarium, które 12 czerwca 2025 roku odbyło się w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata".
Upraszczacze poszukiwani na rynku pracy. Spotkanie o prostym języku jako kompetencji polonistycznej (cz. 1)
Czym jest prosty język, na czym polega nauka prostego języka i gdzie można się go nauczyć? Jak zostać „upraszczaczem”, czyli specjalistą (konsultantem, ekspertem) ds. prostego języka? Czy rosnąca liczba kursów, szkoleń, studiów podyplomowych świadczy o tym, że umiejętności pracy z prostym językiem zapewnią polonistom pracę? Czy „upraszczacze” języka są poszukiwani na rynku pracy? Na te pytania szukali odpowiedzi uczestnicy seminarium, które 12 czerwca 2025 roku odbyło się w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata".
Twórz z nami graf wiedzy
W projekcie GRAPHIA tworzymy graf wiedzy dla europejskich nauk społecznych i humanistycznych (SSH). GRAPHIA to jednak nie tylko narzędzie dla badaczy i środowiska naukowego, ale także początek nowej infrastruktury, której wartość będzie zależeć od powstającego wokół niej ekosystemu narzędzi, aplikacji i nowych modeli biznesowych. Aby w pełni wykorzystać potencjał tej infrastruktury, zapraszamy do współpracy polskie firmy programistyczne, wydawców i firmy pracujące z danymi tekstowymi.
Dyskomfort i rozszczelnienie, czyli humanistyki praca z cieniem. Spotkanie z Julią Fiedorczuk
Rozmowa z Julią Fiedorczuk, badaczką i poetką od lat zaangażowaną w promowanie badań ekokrytycznych w Polsce, dotyka co najmniej kilku ważnych tematów. Pierwszym jest kwestia ewolucji ekokrytyki, tak w Polsce, jak i na świecie. Z nurtu niszowego, ekokrytyka stała się jednym z filarów badań literaturoznawczych i ważną częścią badań środowiskowych. Zarazem, uległa pewnemu skostnieniu, któremu – jak pokazuje rozmowa – Julia Fiedorczuk bardzo wyraźnie się przeciwstawia, pokazując wciąż tkwiący w niej potencjał pracy z tekstem i w tekście.
„Nikt nas nie uczył, jak wychowywać dzieci autystyczne”. Spotkanie z Teresą Naidoo i Magdaleną Wanat
6 grudnia 2025 roku w Polskim Ośrodku Społeczno-Kulturalnym (POSK) w Londynie, Teresa Naidoo i Magdalena Wanat, mamy autystycznych dzieci, uczestniczyły w sympozjum „Razem dla dzieci. Jak wspierać rodziny i nauczycieli w pracy z dziećmi z autyzmem”, zorganizowanym przez Polski Uniwersytet na Obczyźnie (PUNO). W tym samym wydarzeniu w ramach panelu literackiego wzięły udział Beata Koper, Ewa Pakalska i Mariola Wilczak, uczestniczki projektu „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Wspólne spotkanie pozwoliło spojrzeć na mówienie i pisanie o spektrum autyzmu z różnych perspektyw, skonfrontować ujęcie naukowe z narracjami rodzicielskimi - opowieściami matek o ich realnych, codziennych doświadczeniach.