Biuletyn Polonistyczny

Artykuł / wywiad

26.10.2026

„Dobry wiersz jest jak chleb i woda”. Spotkanie z profesor Dorotą Walczak-Delanois

Raz w roku absolwenci Université libre de Bruxelles (ULB) (Wolnego Uniwersytetu ULB w Brukseli), żegnani są w asyście pochodu złożonego z profesorów, burmistrza i władz uniwersytetu i miasta podczas trwającej kilka dni uroczystości wręczenia dyplomów. Ceremonia wręczenia dyplomów odbywa się na słynnym, zabytkowym rynku Grand-Place w Brukseli. Punktem kulminacyjnym jest wyczytywanie nazwisk absolwentów z balkonu Ratusza w Brukseli (Brussels Town Hall). Podczas jednej z takich uroczystości prof. Dorota Walczak-Delanois, poetka, tłumaczka, kierowniczka polonistyki na Wydziale LTC ULB, w imieniu „ciała profesorskiego” przemówiła do studentów wierszem, który ułożyła w rytmie zbliżonym do heksametru. Jego przesłaniem była skierowana do młodych ludzi zachęta do niesienia w świat humanistycznych wartości.  

W jaki sposób sprawić, żeby młode pokolenie miało chęć do nauki i do pracy w obliczu niepewności, toczących się wojen i trwających kryzysów? Jak mówi Pani Profesor, podpowiedzią może być literatura: „bardzo wierzę w to, że dobry wiersz jest jak chleb i woda dla głodnego i spragnionego. Może wywoła iskrę, pokaże drogę”. Jako zwolenniczka literackiego słowa pisanego i mówionego do tej pory się na nim nie zawiodła i dostrzega w nim drogowskaz.  

Nasza dzisiejsza Rozmówczyni na studiach polonistycznych uczyła i uczy studentów różnych narodowości, a także i tych, mających polskie korzenie. Oni jednak stanowią mniejszość, co wynika ze specyfiki Brukseli, która jest wielojęzyczna i wieloetniczna. Na przestrzeni lat w jej zajęciach brali udział reprezentanci chyba wszystkich narodowości i kontynentów, z Aborygenami włącznie. Polonistykę studiowali nie tylko ludzie młodzi: jej najstarszy student miał ponad 80 lat. Nauczanie tak różnorodnych grup studentów na mającej sto lat polonistyce w Brukseli jest dla niej nie lada wyzwaniem, ale daje jej wielką radość i satysfakcję.  

O sile literatury, o tym, jak rozwijała się brukselska polonistyka i o tym, jakie miejsce zajmuje w jej życiu, prof. Dorota Walczak-Delanois opowiada dziś dr Gabrieli Maniście.  

Rozmowę przeprowadzono w lutym 2026 roku.  


Profesor Dorota Walczak-Delanois – profesor zwyczajny w Université Libre de Bruxelles na  Faculté de Lettres, Traduction et Communication (LTC). W 1997 roku uzyskała stopień doktora. Jej praca doktorska została napisana w Instytucie Filologii Polskiej Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, pod kierunkiem prof. dr. hab. Edwarda Balcerzana.

Autorka monografii naukowych, współautorka oraz redaktorka wielu tomów naukowych i poetyckich, tłumaczka, członkini komitetów i rad naukowych czasopism, a także stowarzyszeń naukowych; kierowniczka katedry polonistycznej, jak również sekcji literatur i języków nowożytnych na Wydziale LTC ULB / Faculté de Lettres, Traduction et Communication ULB; współzałożycielka i redaktor naczelna „Slavica Bruxellensia” (2008-2016) oraz Archiwum Mariana Pankowskiego na ULB, organizatorka wielu konferencji naukowych. Visiting profesor na UAM (2020); gościni wielu uniwersytetów w Polsce i na świecie, Biblioteki Narodowej w Warszawie i Festiwalu Miłosza, Domu Bretanii w Poznaniu oraz innych instytucji; przewodnicząca i członkini jury Nagrody Fundacji Wisławy Szymborskiej (2015-2021).

Jako zasłużona dla promocji literatury i kultury polskiej za granicą została nagrodzona: Wyróżnieniem Polonicum (2009) Bene Merito (2019), Nagrodą Miasta Sanoka (2020) w kategorii kultura i sztuka za monografię poświęconą twórczości poetyckiej Mariana Pankowskiego.

Prowadzi badania w zakresie historii literatury polskiej i literatury porównawczej XX i XXI wieku, poezji, przekładu i sztuk wizualnych, dydaktyki poezji, analizy literackiej, języka polskiego jako obcego, twórczości kobiet.

Więcej informacji o działalności prof. Doroty Walczak-Delanois na stronie internetowej: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/people/dorota-walczak-delanois,9018/details .

dr Gabriela Manista – doktor nauk społecznych, specjalistka muzeologii cyfrowej i otwartego dostępu, prawniczka, projekt menadżerka (studia podyplomowe na Uniwersytecie Sorbońskim). Koordynatorka Centrum Humanistyki Cyfrowej Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się na dziedzictwie cyfrowym oraz społecznym wpływie instytucji kultury.  

Université Libre de Bruxelles w “Biuletynie Polonistycznym”: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/institutions/ulb,1933/details.  

Zob. również artykuł prof. Doroty Walczak-Delanois Na marginesie obchodów 100-lecia brukselskiej polonistyki: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/articles/na-marginesie-obchodow-100-lecia-brukselskiej-polonistyki,375/details .  

Podczas rozmowy wspomniano również o Festiwalu Filmów Animowanych w Brukseli (The Brussels International Animation Film Festival): https://animafestival.be/en.  

Zachęcamy także do zapoznania się z najnowszą dwujęzyczną publikacją Od poematu prozą do slamu: o ewolucji opowieści poetyckiej od XIX do XXI wieku / Du poème en prose au slam: sur l’évolution du récit poétique du XIXe au XXIe siècle pod redakcją Doroty Walczak-Delanois i Yoany Ganowski.  


Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).

Strona internetowa projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details


Intro i outro 
Muzyka Piotr Lakwaj, czyta Aldona Brycka-Jaskierska 

Producent: Torba reportera i podcastera

Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn

Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": 

Informacje

Rozmówca:
Dorota Walczak-Delanois

Profesor zwyczajny w Université Libre de Bruxelles (Wolnym Uniwersytecie ULB w Brukseli);

Wydział: Faculté de Lettres, Traduction et Communication (LTC);

Departament: Departément de Langues et Lettres

Sekcja: Filière de Langues et lettres modernes

Katedra: Chaire de Lettres et langue polonaises

Autorka monografii naukowych, współautorka oraz redaktorka wielu tomów naukowych i poetyckich, tłumaczka, członkini komitetów i rad naukowych czasopism, a także stowarzyszeń naukowych; kierowniczka katedry polonistycznej, jak również sekcji literatur i języków nowożytnych na Wydziale LTC  ULB / Facuté de Lettres, Traduction et Communication ULB; współzałożycielka i redaktor naczelna „Slavica Bruxellensia” (2008-2016) oraz Archiwum Mariana Pankowskiego na ULB, organizatorka wielu konferencji naukowych. Visiting profesor na UAM (2020); gościni wielu uniwersytetów w Polsce i na świecie, Biblioteki Narodowej w Warszawie i Festiwalu Miłosza, Domu Bretanii w Poznaniu oraz innych instytucji; przewodnicząca i członkini jury Nagrody Fundacji Wisławy Szymborskiej (2015-2021); zasłużona dla promocji literatury i kultury polskiej za granicą:

Wyróżnienie Polonicum (2009), Uniwersytetu Warszawskiego; Bene Merito (2019), Nagroda Miasta Sanoka (2020) w kategorii kultura i sztuka za monografię poświęconą twórczości poetyckiej Mariana Pankowskiego. Badania: historia literatury polskiej i literatura porównawcza XX i XXI wieku, poezja, przekład i sztuki wizualne, dydaktyka poezji, analiza literacka, język polski jako obcy, twórczość kobiet.

Wybrane publikacje

Obrazy polskie w powieści Alaina van Crugtena La dictature des ignares, „POLONISTYKA.INOWACJE”, Nr 19 (2024), s. 185-199, https://doi.org/10.14746/pi.2024.19.12

O rytmach serca w najnowszych wierszach. Uwagi na marginesie „bicia, szmerów i arytmii” współczesności, in : Dźwięk - głos - literatura. Przestrzenie intemedialności. Red. Andrzej Hejmej, Katarzyna Kucia-Kuśmierska, Katarzyna Ciemiera. Seria: Projekty komparatystyki, Universitas, Kraków 2024, s. 148-168. 

 „Jak to (nie) zachwyca?” – Poezja polska i zachwyt. Małe studium współczesnych przypadków i rozpoznań „PRZEGLĄD HUMANISTYCZNY”, v. 67, n°3 (482), 2023, s. 87-108, DOI:https://doi.org/10.31338/2657-599X.ph.2023-3.6 

Liryczno-hormonalne transformacje we współczesnym wierszu. Studium przypadków świadomości „hormolirycznej”. Dir. Justyna Tabaszewska i Przemysław Czapliński. In : „TEKSTY DRUGIE” Wydawca: Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 2024, nr 4, s. 169-200, https://journals.openedition.org/td/27810 

The Visuality of Hortus Mirabilis in Krystyna Miłobędzka’s Poetry—A Study of Selected Examples, „ARTS” 2022, 11(5), 104; 19 pp.
(In the Special Issue Slavic and Eastern-European Visuality: Modernity and Tradition) ; editor : Dennis Ioffe, https://doi.org/10.3390/arts11050104 

Poetyckie podwojenie. Marian Pankowski – polski poeta języka francuskiego. Dédoublement poétique. Marian Pankowski – poète polonais de langue française. (monografia + tłumacznie dwóch tomów oraz pełna poetycka bibliografia Mariana Pankowskiego, łącznie z nieznanymi tomami poetyckimi) całość publikacji dwujęzyczna, zawiera unikalne zdjęcia; opublikowna przy wsparciu: Centre de Recherches Philixte, Archives de la Musée de Littérature à Bruxelles, Station de l’Académie des Sciences Polonaises PolSCA à Bruxelles et la Faculté de Lettres, Traduction et Communication de l’ULB, Warszawa-Varsovie : Dom Wydawniczy Elipsa 2020, 317 pp., https://ltc.ulb.be/poetyckie-podwojenie

Rodzaj prowadzonych kursów dydaktycznych i ich tematyka

Bachelier (licencjat) 

Pierwszy rok studiów BA1:

  1. Histoire, culture et langue polonaise. 

(Historia Polski, jej kultura i język, od zarania dziejów po koniec XVIIIw. – związki ze współczesnością)

  1. Approche pratique du texte littéraire (od 2026-2027)

(Z praktyki tekstu literackiego – wykład dla wszystkich studentów literatur i języków nowożytnych)

Drugi rok studiów BA 2: 

  1. Littérature et culture polonaise I

(polska literatura i kultura)

2. Civilisation d’Europe centrale I

Trzeci rok studiów BA 3: 

  1. Littérature et culture polonaise II

  2. Civilisation d’Europe centrale II

Master (studia magisterskie)

Pierwszy rok studiów MA 1: 

  1. Textes et contextes polonais I 

(Polskie teksty i konteksty)

  1. Séminaire d’Europe centrale

(Seminarium poświęcone kulturze, historii i literaturze Europy środkowej, z akcentem na polskiej specyfice)

  1. Travail préparatoire au memoire (Przygotowanie do pracy magisterskiej, z zakresu literatury polskiej / tłumaczenia).

Drugi rok studiów MA 2:

  1. Textes et contextes polonais II 

  2. Staż językowy

  3. Mémoire (Praca magisterska)

Zajęcia z języka polskiego prowadzone są na wszystkich poziomach (pięć lat) przez dr Cécile Bocianowski (Université Libre de Bruxelles); zajęcia: Histoire, culture et langue polonaise; Langue polonaise I; Langue polonaise II; Langue polonaise III et traduction; Langue polonaise IV et traduction

oraz lektorkę języka polskiego: 

mgr Michalinę Knyś (Uniwersytet Jagielloński/NAWA). 

Polonais I, Polonais II, Langue polonaise I, Langue polonaise III et traduction.

Wszystkie nauczycielki akademickie współpracują ze sobą nieustannie, organizując wiele dodatkowych imprez edukacyjnych i naukowych. Profesorowie z różnych uczelni w Polsce, ale także pisarze, są częstymi wykładowcami, którzy w ramach gościnnych wykładów wzbogacają program nauczania. 

Studenci

Studenci od kilku lat oscylują wokół liczby 50 osób, razem na wszystkich latach. Największą ich grupę, około 15 osób stanowi pierwszy rok.

Większość z nich to „rdzenni” Belgowie, o mieszanych korzeniach, zarówno Walonowie jak i Flamandowie; kilku studentów zaliczyć można do grupy polonijnej. Specyfikę i bogactwo nauczania w Brukseli charakteryzują także studenci polonistyki ze wszystkich krajów Europy, a nawet kontynentów. 

Do tego dołączają studenci z Polski, zapisani regularnie na studiach magisterskich w podwójnym dyplomie. 

 

Materiał powstał w ramach projektu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego "Nauka dla Społeczeństwa"

Materiał opracowany w ramach projektu „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).

Data dodania:
26 października 2026; 16:02 (Mariola Wilczak)
Data edycji:
26 października 2026; 16:20 (Mariola Wilczak)

Zobacz także

24.09.2025

Na marginesie obchodów 100-lecia brukselskiej polonistyki

Brukselska polonistyka właśnie obchodzi swoje stulecie. Uroczystości otwarcia miały miejsce w maju 2025 roku podczas rocznicowej konferencji.

24.06.2026

Bibliografia opracowań dotyczących polonistyk zagranicznych dostępnych w „Biuletynie Polonistycznym”

„Geopolonistyka” – innowacyjny projekt cyfrowy obejmujący badania dokumentacyjne i naukowe, którego sercem jest interaktywna mapa polonistyki światowej, przynosi wymierne efekty w postaci opracowań i publikacji. Portal działa w strukturach „Biuletynu Polonistycznego” i funkcjonuje jako wirtualny pomost pomiędzy kulturami. Jego celem jest mapowanie, dokumentowanie i promowanie dawnych oraz współczesnych ośrodków studiów polonistycznych na całym świecie.

05.08.2026

Ludzie renesansu w XXI wieku, czyli o polonistyce bez granic. Spotkanie z Agnieszką Gulcz i Aleksandrą Palowską

Agnieszka Gulcz, uczennica Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Gdyni oraz Aleksandra Palowska, absolwentka Liceum Ogólnokształcącego Zakonu Pijarów w Krakowie, poznały się podczas zawodów 56. Olimpiady Literatury i Języka Polskiego. Obie osiągnęły w niej maksymalny wynik. Zgodnie podkreślają, że sukces zawdzięczają determinacji i kolejnym podejściom do zawodów, podczas których nie tylko opanowały wiedzę o literaturze i języku polskim, ale także rozwinęły umiejętności miękkie, takie jak autoprezentacja i radzenie sobie ze stresem.

21.03.2026

Polonistyka w Łucku. Pokolenie po pokoleniu (cz. 2)

Kontynuujemy rozmowę z prof. Svitłaną Suchariewą oraz docent Natalią Ciołyk z Katedry Polonistyki i Przekładu, Wydziału Filologii i Dziennikarstwa Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego Imienia Łesi Ukrainki w Łucku.

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywanena Twoim dysku, zmień ustawienia swojej przeglądarki. Sprawdź informacje o plikach cookies.