Biuletyn Polonistyczny

Wydarzenie

Data wydarzenia: 07.12.2026 - 09.12.2026
Data dodania: 30.10.2026

Międzynarodowa konferencja naukowa „Janion. Dalej –. W stulecie urodzin uczonej”

Wydarzenie pod honorowym patronatem Marszałek Senatu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej.

Konferencja „Janion. Dalej —. W stulecie urodzin uczonej” poświęcona będzie działalności i intelektualnemu dziedzictwu Profesor Marii Janion (1926–2020) – jednej z najwybitniejszych postaci polskiej humanistyki. W stulecie jej urodzin badacze i badaczki reprezentujący różne dyscypliny humanistyki podejmą refleksję nad aktualnością myśli Marii Janion oraz nad tym, w jaki sposób wypracowane przez nią idee i narzędzia interpretacyjne mogą inspirować współczesne badania nad kulturą, literaturą, historią i życiem społecznym.

Uroczyste otwarcie konferencji odbędzie się 7 grudnia (poniedziałek) o godz. 10.30.

Punktem wyjścia do dyskusji będą pisma Marii Janion, jej praktyka dydaktyczna, zaangażowanie w sprawy publiczne, a także tajemnicza egzystencja dziewiętnastowiecznej uczonej (jak sama o sobie mówiła) w wieku dwudziestym i dwudziestym pierwszym. Maria Janion wszystkie swoje książki napisała ręcznie, nigdy nie miała komputera, notatki przechowywała w niezliczonych teczkach, piętrzących się w labiryncie jej mieszkania. Jednocześnie wprowadzone przez nią kategorie odgrywały i wciąż odgrywają zasadniczą rolę w debatach i sporach naszej współczesności. Fenomen Janion polegał na wpisaniu historycznoliterackich badań w szeroko zakrojony projekt emancypacyjny wyrastający z idei wolności, równości i sprawiedliwości. Dlatego właśnie prace uczonej, oprócz tego, że ukształtowały całe pokolenia badaczek i badaczy, budziły zainteresowanie i były dyskutowane również poza obiegiem akademickim. Przyciągała wielu, ludzi o rozmaitych biografiach i rodowodach intelektualnych, także dzięki wyjątkowej otwartości na nowe tematy, na zmiany, na zjawiska dopiero się kształtujące, a jednak wymagające uwagi, przemyślenia, czasem – zajęcia odważnego stanowiska.

Podczas konferencji padną pytania dotyczące zarówno historycznego znaczenia dorobku Marii Janion dla przemian polskiej i europejskiej humanistyki, jak i jego żywotności wobec współczesnych przekształceń kultury, wspólnoty i podmiotowości. Uczestnicy i uczestniczki będą się zastanawiać, w jaki sposób myśl Marii Janion może otwierać humanistykę na wyzwania przyszłości. Kluczowe będą najważniejsze idee obecne w jej działaniach: pojmowanie roli uniwersytetu, humanistyka jako przestrzeń poznania i terapii, doświadczenie inności i wykluczenia, namysł nad polskością, sens „odnawiania znaczeń” i kres „paradygmatu romantycznego” w kulturze. Interdyscyplinarna formuła wydarzenia połączy perspektywy literaturoznawcze, kulturoznawcze, historyczne, filozoficzne i społeczne. Program konferencji został pomyślany jako otwarta i dialogiczna forma obrad, z naciskiem na wspólną dyskusję i wymianę idei. Wśród zaproszonych gości znaleźli się m.in. Iwona Kurz, Michał Paweł Markowski, Paweł Dybel, Andrzej Leder, Marta Figlerowicz, Katarzyna Kuczyńska-Koschany i Piotr Paziński.

Projekt współorganizowany z Polską Akademią Nauk

Organizatorzy

Instytut Badań Literackich PAN, Komitet Nauk o Literaturze PAN, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Centrum Humanistyki Transgresyjnej Uniwersytetu Gdańskiego, Fundacja Marii Janion „Odnawianie znaczeń”

Patronat medialny

Biuletyn Polonistyczny, Forum Akademickie | TVP Kultura, TVP3, TVP Info, Polskie Radio RDC, Polska Agencja Prasowa

Informacje

Adres:
Warszawa, ul. Nowy Świat 72, Pałac Staszica, Sala Lustrzana (144)
Data dodania:
30 October 2026; 09:59 (Piotr Bordzoł)
Data edycji:
30 October 2026; 09:59 (Piotr Bordzoł)

Zobacz także

07.03.2026

Janion. Dalej — W stulecie urodzin uczonej. Zaproszenie do udziału w konferencji

Instytut Badań Literackich PAN, Centrum Humanistyki Transgresyjnej Uniwersytetu Gdańskiego i Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, we współpracy z Komitetem Badań o Literaturze PAN oraz Fundacją Marii Janion Odnawianie znaczeń, zapraszają do udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej poświęconej działalności i intelektualnemu dziedzictwu profesor Marii Janion.

22.11.2025

Janion, jej teksty i inne osoby

Fundacji Marii Janion. Odnawianie znaczeń oraz Mazowieckiego Instytutu Kultury serdecznie zapraszają na wydarzenie: „Janion, jej teksty i inne osoby”.

29.12.2016

Przegląd filmów "Kino według Marii Janion"

Przegląd filmów KINO WEDŁUG MARII JANION, dedykowany Profesor z okazji Jubileuszu 90. urodzin (24 grudnia 2016), odbędzie się w kinie MURANÓW w dniach 13-19 stycznia 2017 roku. .„Kino jest sztuką demokratyczną w najwyższym stopniu” – mówiła Profesor, wyprowadzając jego rodowód z romantycznej kultury popularnej, i zgodnie z tym przeświadczeniem analizowała filmy nie tylko na seminariach akademickich (głównie na Uniwersytecie Gdańskim), ale też w wykładach i dyskusjach otwartych dla szerszej publiczności, współpracując między innymi z Dyskusyjnym Klubem Filmowym „Hybrydy” w Warszawie czy z Festiwalem Nowe Horyzonty. Program przeglądu w niewielkim tylko stopniu oddaje zakres filmowych zainteresowań Marii Janion, ilustruje jednak najważniejsze tematy podejmowane przez Profesor: dwoistość ludzkiej natury, demoniczną stronę bytu, nieprzeniknioną tajemnicę egzystencji, hipnotyczny powab zła (zwłaszcza faszyzmu), dialektykę rewolucji, tragiczną ironię losu.

11.11.2019

Uczona, badaczka, naukowczyni - feminatywy w dyskursie akademickim / Konferencja

Zapraszamy na konferencję "Uczona, badaczka, naukowczyni - feminatywy w dyskursie akademickim", która odbędzie się w dniu 22 listopada 2019 (.piątek 9.00-18.00), w Sali Senatu UAM.  

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywanena Twoim dysku, zmień ustawienia swojej przeglądarki. Sprawdź informacje o plikach cookies.