10. Festiwal Teologii Politycznej: Józef Czapski MALARZ // PISARZ // ŚWIADEK

Tegoroczna formuła festiwalu łączy spotkania dyskusyjne, projekcję filmową oraz warsztaty ilustracyjne i filozoficzne. Wydarzenia przybliżą różne aspekty twórczości i biografii Czapskiego: jego drogę artystyczną, działalność literacką, doświadczenie wojny i emigracji oraz aktualność jego refleksji nad rolą sztuki, kultury i odpowiedzialności w życiu społecznym.

Wstęp wolny.

Wydarzenie z zapewnionym dostępem dla osób z niepełnosprawnościami.

Na warsztat ilustracji oraz warsztat filozoficzny wymagana jest rejestracja.

13.10 wtorek || JÓZEF CZAPSKI. MALARZ

18:00

Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy, ul. Koszykowa 26/28, Warszawa

Spotkanie dyskusyjno-filmowe

Inauguracyjne wydarzenie festiwalu rozpocznie debata o twórczości malarskiej Józefa Czapskiego – od jego udziału w działalności grupy kapistów w latach międzywojennych po indywidualne poszukiwania artystyczne związane z kolorem, światłem i formą, które podejmował na emigracji. Dyskusja będzie dotyczyć znaczenia Czapskiego dla polskiego malarstwa XX wieku oraz miejsca jego twórczości w historii sztuki europejskiej.

W programie projekcja filmu dokumentalnego „Józef Czapski. Świadek wieku 1896–1993” w reżyserii Andrzeja Wolskiego (2014).

W debacie udział wezmą:

• Agnieszka Kosińska – wieloletnia kierowniczka Muzeum Czapskich, oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie, edytorka dzieł Czesława Miłosza, kuratorka wystaw malarstwa i dzienników Józefa Czapskiego. Ostatnio wydała „Bywajcie zdrowi i naelektryzowani!” Marii i Józefowi Czapskim oraz Kalendarz życia i dzieła Czesława Miłosza (zamieszczony na stronie: kosinskamiloszwkrakowie.com).
• Katarzyna Ziemlewska – historyk sztuki, semiotyk wizualny, członkini AISV-IAVS oraz IASS/AISS. W ramach rozprawy doktorskiej przygotowywanej na KUL bada plastykę dzienników Józefa Czapskiego.
• Piotr Bernatowicz – historyk i krytyk sztuki, kurator wystawy „Józef Czapski: L’Humanité / Ludzkość. Rysunek i malarstwo z kolekcji MAW”, nauczyciel akademicki i menadżer kultury.

Fragmenty esejów, notatek i listów Józefa Czapskiego odczyta Andrzej Ferenc – aktor filmowy i teatralny, lektor, narrator, reżyser i wykładowca akademicki. Grał w Teatrze Rozmaitości, Teatrze Dramatycznym i Teatrze Współczesnym w Warszawie. Założyciel sceny w Domu Literatury w Warszawie.

16.10 piątek || JÓZEF CZAPSKI. WARSZTAT ILUSTRACJI

17:30

Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy, ul. Koszykowa 26/28, Warszawa

Po raz pierwszy w ramach festiwalu Teologii Politycznej odbędą się warsztaty ilustracji. Dzienniki Józefa Czapskiego to niewyczerpane źródło inspiracji dla zafascynowanych sztuką ilustratorską. Uczestnicy razem z prowadzącymi zapoznają się z uniwersum dzienników Czapskiego i z wybranymi technikami ilustracyjnymi, aby następnie wykonać własne ilustracje czerpiące z różnorodności prac Józefa Czapskiego. Wszystkie materiały plastyczne będą zapewnione na miejscu.

Prowadzenie:

Michał Strachowski – artysta i grafik, art director Teologii Politycznej, autor projektów graficznych, okładek książek i tygodnika „Teologia Polityczna Co Tydzień”. Absolwent londyńskiego King’s College, doktorant na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

Natalia Szerszeń – mixed media artist, redaktor Teologii Politycznej, doktorantka Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, popularyzatorka sztuki. Jej kolaże były prezentowane na Targach Rzeczy Ładnych (2023, 2025).

Uwaga! Ilość miejsc ograniczona OBOWIĄZKOWE ZAPISY TUTAJ

19.10 poniedziałek || JÓZEF CZAPSKI. PISARZ 

18:00

Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy, ul. Koszykowa 26/28, Warszawa

Panel dyskusyjny poświęcony literackiej twórczości Józefa Czapskiego: przede wszystkim jego monumentalnym dziennikom oraz eseistyce, a także wspomnieniom z czasów wojny. Uczestnicy podejmą refleksję nad Czapskim jako kronikarzem epoki, świadkiem historii
i współtwórcą paryskiej „Kultury”.

W dyskusji udział wezmą:

• Paweł Rodak – kulturoznawca, profesor w Instytucie Kultury Polskiej UW; badacz historii nowoczesnej literatury i kultury polskiej XIX i XX wieku (ze szczególnym uwzględnieniem okresu wojennego i diarystyki) oraz antropologii słowa w kulturze; redaktor tomu zbiorowego Czapski – rówieśnik XX wieku (2026), współredaktor
  i współautor francuskojęzycznej publikacji naukowej Józef Czapski. Itinéraires
  de vérité (2020).
• Radosław Romaniuk – literaturoznawca, eseista, autor m.in. biografii Jarosława Iwaszkiewicza „Inne życie” oraz studium „Nieskończona rozmowa. Nowosielski
  i Różewicz”. Edytor dzienników, esejów, listów, przekładów poetyckich i wierszy Jarosława Iwaszkiewicza, Konstantego A. Jeleńskiego i Czesława Miłosza, Od 2021 publikuje podcast "Pełnia Literatury. Nocny podcast literacki". 
• Dariusz Gawin – historyk idei, publicysta. Wicedyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego, szef Instytutu Starzyńskiego. Kierownik Zakładu Społeczeństwa Obywatelskiego w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN. Zajmuje się historią polskiej myśli politycznej i społecznej, filozofią polityczną, problematyką związaną z polityką historyczną.

Fragmenty pism Józefa Czapskiego przeczyta Dariusz Kowalski – absolwent Wydziału Aktorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej we Wrocławiu. Aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, reżyser. Od 1998 r. przez 25 lat był członkiem zespołu Teatru  Nowego im. Kazimierza Dejmka w Łodzi. Odznaczony przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Srebrnym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis". Od 2023 r. związany z Teatrem Klasyki Polskiej jako aktor, reżyser i zastępca dyrektora ds. artystycznych.

21.10 środa || JÓZEF CZAPSKI. WARSZTAT FILOZOFICZNY

18:00

Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy, ul. Koszykowa 26/28, Warszawa

Już po raz drugi podczas festiwalu Teologii Politycznej odbędą się warsztaty z filozoficznego czytania literatury. Podczas warsztatów uczestnicy wspólnie z dr. Tomaszem Herbichem będą zadawać analizowanemu tekstowi pytania filozoficzne oraz podyskutują nad możliwymi odpowiedziami na te pytania. Czapski to dla takiej filozoficznej lektury autor szczególnie wdzięczny, świadek XX-wiecznych kataklizmów, a zarazem przenikliwy eseista i uważny czytelnik dzieł innych twórców.

Zapisanym uczestnikom warsztatów zostaną przesłane lektury.

Prowadzenie:

Tomasz Herbich – doktor filozofii, ukończył także teologię i politologię. Wykłada na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie jest zatrudniony jako adiunkt w Zakładzie Historii Filozofii Polskiej na Wydziale Filozofii. Redaktor naczelny „Rocznika Historii Filozofii Polskiej”, członek redakcji „Teologii Politycznej”. Specjalizuje się w historii filozofii polskiej i rosyjskiej, filozofii polityki i filozofii religii oraz w teologii biblijnej. Autor książek Pragnienie Królestwa. August Cieszkowski, Mikołaj Bierdiajew i dwa oblicza mesjanizmu (2018), Teologia krzyża w Ewangelii według świętego Jana. Krzyż miejscem wywyższenia Syna Człowieczego (2019), Samowładztwo rozumu i czyn. Krytyka filozofii niemieckiej w światopoglądach filozoficznych Adama Mickiewicza i Władimira Erna (2023) oraz Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa. Studia i szkice o filozofii polskiej w okresie zaborów (2025). Oprócz działalności naukowej i dydaktycznej prowadzi także przedsięwzięcia z zakresu popularyzacji filozofii,
w tym między innymi podcast „Filozofować po polsku”.

Uwaga! Ilość miejsc ograniczona OBOWIĄZKOWE ZAPISY TUTAJ

WYDARZENIA TOWARZYSZĄCE

17.09 sobota || oprowadzanie kuratorskie Piotr Bernatowicz, wystawa „Józef Czapski – L’Humanité / Ludzkość” w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej

13:00

Muzeum Archidiecezji Warszawskiej, ul. Dziekania 1, 00-279 Warszawa

Wystawa rysunków i obrazów Józefa Czapskiego ze zbiorów Muzeum Archidiecezji Warszawskiej obejmująca ponad pół wieku twórczości artysty. Na wystawie prezentowane
są rysunki tuszem i ołówkiem, akwarele i obrazy olejne. Motywem przewodnim jest spojrzenie Józefa Czapskiego na człowieka i człowieczeństwo.

Obowiązuje bilet wstępu do Muzeum.

Patroni medialni

TVP Kultura || Dzieje.pl || Radio Wnet || Idziemy || Muzeum Archidiecezji Warszawskiej

Zdjęcie Józefa Czapskiego wykorzystane w materiałach wydarzenia: Archiwum Fotograficzne Muzeum Narodowego w Krakowie

Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu „Patriotyzm Jutra” edycja 2026.