Aktualność
Zachęcamy do lektury najnowszego numeru czasopisma „Konteksty Kultury”„Gustaw Herling-Grudziński – powroty i nadzieje”
Czwartego lipca 2025 roku obchodziliśmy 25. rocznicę śmierci Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Natomiast w roku 2026 mija 80 lat od założenia Instytutu Literackiego w Rzymie, w czym swój niemały udział – obok Jerzego Giedroycia, Józefa Czapskiego i Zofii Hertz – miał również autor Innego świata. Niniejszy zeszyt „Kontekstów Kultury” jest z jednej strony reakcją na owe rocznice, a z drugiej – jak w przypadku wszelkich jubileuszy bywa – próbą odpowiedzi na pytanie, czym dzisiaj, w trzeciej dekadzie niespokojnego XXI wieku, może być dla nas twórczość tego wielkiego pisarza.
Wspólną podróż z pisarzem rozpoczynamy od jego miejsca urodzenia, będącego nie tylko punktem na mapie Polski, ale również operatywną kategorią badawczą, którą w swoim tekście proponuje Karolina Koprowska. Z kolei Łukasz Jan Berezowski podejmuje się rekonstrukcji rzeczywistych i „intelektualnych spotkań” Herlinga: najpierw młodego krytyka literackiego, później żołnierza, a następnie świadomego pisarza z wybitnym włoskim filozofem i historykiem – Benedettem Crocem. Magdalena Śniedziewska proponuje bliską lekturę i recepcję książki Chrystus zatrzymał się w Eboli Carla Leviego w pismach Herlinga. Natomiast tekst Magdaleny Brodackiej-Dwojak jest poświęcony długiej i nieoczywistej relacji pisarza z Pragą – stolicą najpierw Czechosłowacji, potem Republiki Czeskiej oraz w pewnym sensie całej Europy Środkowej. A z Europy Środkowej tylko krok dzieli nas od zainteresowania Herlinga szeroko pojętym Wschodem, o czym w swoim tekście pisze Grzegorz Przebinda.
Część poświęconą Gustawowi Herlingowi-Grudzińskiemu zamykają dwie rozmowy. W pierwszej z nich Joanna Borysiak i Aleksandra Mueller opowiadają o swojej imponującej pracy porządkowania i tworzenia Archiwum Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, które dziś znajduje się w Pałacu Filomarino w Neapolu, gdzie mieści się Fundacja „Biblioteca Benedetto Croce”. Druga rozmowa oscyluje wokół przyszłości – wyzwań, które stawia przed badaczami spuścizna Herlinga, oraz planów wydawniczych i biografistycznych, o których mówi Włodzimierz Bolecki. Zachęcamy również do zapoznania się z raportem z międzynarodowej konferencji Benedetto Croce and Gustaw Herling-Grudziński: Between Literature, History, Philosophy, and Linguistics. Interdisciplinary Conference (Rzym, 27-28 marca 2025 r.) przygotowanym przez Łukasza Jana Berezowskiego.
Całość niniejszego wydania „Kontekstów Kultury” dopełniają trzy teksty niezwiązane tematycznie z tytułem zeszytu. Krzysztof Ćwikliński zaproponował drobiazgową rekonstrukcję drogi od powstania do publikacji wierszy marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego, z uwzględnieniem wyjątkowej roli, jaka w procesie wydawniczym przypadła Jerzemu Stempowskiemu. Również czytelnicy Stanisława Lema odnajdą w naszym zeszycie coś dla siebie – wyjątkowe posłowie tłumaczki jego dzieł, Masako Gotō, na język japoński. W dziale recenzji znajduje się natomiast tekst Szymona Kowalskiego poświęcony Widmom Różewicza Bartosza Kowalika.
Magdalena Brodacka-Dwojak
Redaktorka prowadząca zeszytu
Informacje
Zobacz także
Między magią królestwa baśni a realiami dworu Ludwika XIV – rzeczy i miejsca w „Baśniach” Charles’a Perraulta
Ośrodek Badań Literatury Dziecięcej i Młodzieżowej serdecznie zaprasza na zebranie, które odbędzie się w czwartek 14 maja 2026 o godzinie 18.00 za pośrednictwem platformy MS Teams.
Dyskusja wokół książki Sary Herczyńskiej „Oddamawianie. Praktyki muzealne wobec przestrzeni domowych”
Ośrodek Badań nad Kulturami Pamięci zaprasza na dyskusję wokół książki Sary Herczyńskiej „Oddamawianie. Praktyki muzealne wobec przestrzeni domowych” (WUW, 2025). Z autorką książki będą rozmawiać Karina Jarzyńska i Maria Kobielska. Poniedziałek, 18 maja, godz. 18.30 Wydział Polonistyki UJ, ul. Gołębia 16, s. 42 oraz zdalnie via MS Teams: https://teams.microsoft.com/meet/321845778818961...
Kolejne odcinki z serii "Niepełnosprawność i zaangażowanie"
Zapraszamy do wysłuchania kolejnych odcinków z serii "Niepełnosprawność i zaangażowanie", powstających w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata" i programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01). Do piątego odcinka tej serii Klaudia Muca-Małek zaprosiła Karolinę Wiktor – artystkę wizualną, promotorkę wiedzy o mózgu i neuroróżnorodności, autorkę książki Wołgą przez Afazję, której drugie wydanie ukazało się w tym roku jako wydarzenie towarzyszące nowej wystawie artystki. Gościnią szóstego odcinka i prowadzącej go Ewy Pakalskiej jest Sylwia Błach – pisarka, programistka i influencerka. W tym roku wydała książkę dla dzieci Nie znajdziesz mnie po śladach stóp (wyd. Albus).
O "Biuletynie Polonistycznym" podczas konferencji "OPERAS 2026 & SCIROS – One Network, Many Possibilities: Strengthening the OPERAS Community"
Konferencja organizowana jest przez europejską infrastrukturę badawczą OPERAS oraz projekt SCIROS i stanowi centralny punkt tygodnia wydarzeń poświęconych rozwojowi europejskiej społeczności otwartej nauki w naukach humanistycznych i społecznych. Wystąpienie (short paper) dr Marioli Wilczak i dr. Przemysława Góreckiego, zatytułowane „Biuletyn Polonistyczny“ jako platforma komunikacji naukowej w służbie wielojęzyczności (Beyond National Borders: The Polish Studies Newsletter as a Multilingual Infrastructure for Central European SSH Communication) odbędzie się 20 maja w sesji I: Strengthening Open Science Ecosystems: Skills, Services, and Institutional Networks o godz. 15:30.
Nie ma rzeczy nieprzetłumaczalnych. Rozmowa z prof. Alessandrem Amentą (Uniwersytet Rzymski "Tor Vergata")
Przekłady literatury na języki obce stanowią ważny element dialogu międzykulturowego. To, jakie utwory są tłumaczone i wydawane, wpływa na sposób postrzegania przez czytelników literatury danego kraju. Jak wygląda zatem sytuacja literatury polskiej we Włoszech? Jakie czynniki wpływają na to, co zostanie wydane? I wreszcie – jak nauczać przekładu literatury? O tym wszystkim i wielu innych sprawach rozmawiamy z prof. Alessandrem Amentą z Wydziału Historii, Dziedzictwa Kulturowego, Edukacji i Społeczeństwa Uniwersytetu Rzymskiego „Tor Vergata”, autorem licznych opracowań naukowych z zakresu przekładoznawstwa i tłumaczem literatury polskiej na język włoski.