Artykuł / wywiad
Schowani za konstrukcjami, uwikłani w słowa. Spotkanie o prostym języku jako kompetencji polonistycznej (cz. 2)
Jaki jest związek między prostym językiem a dostępnością? Czy sztuczna inteligencja jest w stanie zagrozić zawodowi upraszczacza? Czy jednak trzeba mieć inne umiejętności i kompetencje, pewną wrażliwość, której sztuczna inteligencja przynajmniej na razie nie posiada? Czy praca z prostym językiem to jest praca „w warunkach szkodliwych” dla polonisty, zabijających kreatywność, twórczą ekspresję, i zaczynamy widzieć nadmiar słów także w tekście literackim? Do czego prowadzi słowne „rozbuchanie” i budowanie „rzeczownikowych schodków”?
Na te pytania szukali odpowiedzi uczestnicy seminarium, które 12 czerwca 2025 roku odbyło się w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata".
Gośćmi Piotra Bordzoła i Karoliny Malinowskiej byli wówczas:
Doktor Marta Chojnacka-Kuraś - adiunktka w Instytucie Języka Polskiego Wydziału Polonistyki UW, językoznawczyni; uczy gramatyki języka polskiego, semantyki, pragmatyki i komunikacji na Wydziale Polonistyki, prowadzi także zajęcia z humanizacji medycyny na Wydziale Medycznym UW; jej zainteresowania naukowe to semantyka leksykalna, lingwistyka kognitywna, metafora w dyskursie medycznym, język w komunikacji medycznej, medycyna narracyjna; jest trenerką szkoleń i warsztatów z zakresu prostej polszczyzny i efektywnej komunikacji organizowanych przez Fundację Języka Polskiego;
Mateusz Gromulski - absolwent filologii polskiej na Wydziale Polonistyki UW, upraszczacz w Banku Gospodarstwa Krajowego, nauczyciel polonista w szkole średniej, prosty język interesuje go nie tylko od strony zawodowej, lecz także naukowej;
Sanita Kubryń i Julia Walerzak - studentki studiów magisterskich na kierunku filologia polska na Wydziale Polonistyki UW ze specjalizacją zawodową “Prosty język i przyjazna komunikacja”; trenują swój warsztat językowy, lubią pracę z tekstem, z jasnym przekazem dostosowanym do celu wypowiedzi i potrzeb odbiorcy; łączą studia z doświadczeniem zawodowym i praktykami prostojęzycznymi; prowadzą facebookową stronę Zespołu ds. Prostego Języka na UW, na której informują o działalności Zespołu i popularyzują wiedzę na temat prostego języka.
Odcinek ten jest skróconą wersją drugiej części nagrania audio z seminarium. Pierwsza część nagrania audio jest dostępna jako Upraszczacze poszukiwani na rynku pracy. Spotkanie o prostym języku jako kompetencji polonistycznej (cz.1).
Link do pełnego nagrania z seminarium dostępny jest na kanale YouTube:
Linki do źródeł wymienionych w rozmowie:
- Standardy prostego języka na stronie Fundacji Języka Polskiego: https://www.fundacjajezykapolskiego.pl/prosty-jezyk/
- Jasnopis: https://jasnopis.pl/.
Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona internetowa projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
Intro i outro
- Muzyka Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska
- Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna i projekt okładki: Klaudia Węgrzyn
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego":
- https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/
- https://twitter.com/B_Polonistyczny
- https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/
- https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/
https://biuletynpolonistyczny.pl/
biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl
#BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana
Informacje
Obecnie w Instytucie Badań Edukacyjnych kieruje projektem „Kariera bez barier”, który skierowany jest do szkół i dotyczy przygotowania dzieci i młodzieży ze zróżnicowanymi potrzebami do ich przyszłej tranzycji na rynek pracy. Od lat związana jest też z Uniwersytetem Humanistycznospołecznym SWPS, gdzie prowadzi zajęcia warsztatowe między innymi na studiach podyplomowych „Job-Coaching - nowoczesne doradztwo zawodowe i coaching kariery” i bierze udział w projektach badawczych oraz wdrożeniowych. Zajmuje się też zagadnieniem przemocy rówieśniczej w polskich szkołach i jest współtwórczynią systemu zapobiegania przemocy RESQL. Jest autorką licznych badań i publikacji z zakresu edukacji.
Członkini i sekretarz Zespołu Języka w Medycynie Rady Języka Polskiego PAN oraz Polskiego Towarzystwa Komunikacji Medycznej. Należy do Polskiego Towarzystwa Językoznawstwa Kognitywnego. Od 2019 r. współpracuje z Fundacją Języka Polskiego (robi audyty i prowadzi szkolenia z zakresu prostego języka i efektywnej komunikacji), od 2022 r. jest członkinią zarządu FJP.
Udział w projektach:
- od 2024 – Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata
- 2023-2024 – Seed 4EU+ Naming for Othering in a Diversified Europe across Selected European Languages
- 2021-2022 – Choroba w ujęciu semantyki ramowej
- 2016-2018 – SYNAMET – mikrokorpus metafor synestezyjnych. Formalizacja opisu i wypracowanie efektywnych metod analizy metafor w dyskursie
Wybrane publikacje:
- Semantyka bólu we współczesnej polszczyźnie, Wydawnictwa Wydziału Polonistyki UW, Warszawa 2016.
- Medycyna narracyjna. Opowieści o doświadczeniu choroby w perspektywie medycznej i humanistycznej, red. M. Chojnacka-Kuraś, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2019. https://www.wuw.pl/product-pol-11547-Medycyna-narracyjna-Opowiesci-o-doswiadczeniu-choroby-w-perspektywie-medycznej-i-humanistycznej-EBOOK.html
- Językowe, prawne i dydaktyczne aspekty porozumiewania się z pacjentem, red. M. Kulus, A. Doroszewska, M. Chojnacka-Kuraś, Wydawnictwo PAN, Warszawa 2019. https://publikacje.pan.pl/dlibra/journal/136632
- Komunikacja medyczna – wyzwania i źródła inspiracji, red. A. Doroszewska, M. Chojnacka-Kuraś, A.K. Jankowska, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2023. https://www.wuw.pl/product-pol-18462-Komunikacja-medyczna-wyzwania-i-zrodla-inspiracji-PDF.html
- Cele i metody kształcenia kompetencji narracyjnej w ujęciu Rity Charon (na przykładzie opowiadania Alice Munro „Wiszący most”), „Teksty Drugie” 1/2021, s. 81-100.
- Wyrażenie „Certyfikat Super HoSpa” i jego rola w kształtowaniu obrazu opieki paliatywnej we współczesnym dyskursie medycznym, „Poradnik Językowy” 8/2021, s. 69-83.
- Kiedy WALKA staje się PODRÓŻĄ. O przeobrażeniach metafor opisujących doświadczenie chorowania z uwzględnieniem typu i fazy choroby, „Prace Filologiczne” LXXIII, 2019, s. 33-48.
Zobacz także
Upraszczacze poszukiwani na rynku pracy. Spotkanie o prostym języku jako kompetencji polonistycznej (cz. 1)
Czym jest prosty język, na czym polega nauka prostego języka i gdzie można się go nauczyć? Jak zostać „upraszczaczem”, czyli specjalistą (konsultantem, ekspertem) ds. prostego języka? Czy rosnąca liczba kursów, szkoleń, studiów podyplomowych świadczy o tym, że umiejętności pracy z prostym językiem zapewnią polonistom pracę? Czy „upraszczacze” języka są poszukiwani na rynku pracy? Na te pytania szukali odpowiedzi uczestnicy seminarium, które 12 czerwca 2025 roku odbyło się w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata".
Kilka słów o … ekwipunku polonistki (z prostym językiem w tle)
Zdobycie dobrej pracy po studiach jest trochę jak przejście przygodowej gry RPG. Jeśli na naszą postać wybierzemy polonistkę, możemy być pewni, że poziom trudności gry stanie się wysoki. Nie będzie lekko. Najpierw trzeba ukończyć morderczy trening, aby zdobyć odpowiednie doświadczenie i umiejętności. Dopiero potem można wyruszyć na niebezpieczną wyprawę w poszukiwaniu wymarzonej pracy.
Przełamując tabu, czyli historia pierwszego i ostatniego polskiego "płciownika". Spotkanie z Zofią Dulską (cz. 1)
Zofia Dulska, studentka polonistyki na Uniwersytecie Warszawskim, w rozmowie z dr Martą Chojnacką-Kuraś odkrywa dziś przed nami postać Stanisława Kurkiewicza - pierwszego i ostatniego polskiego "płciownika", krakowskiego lekarza, pioniera polskiej seksuologii z przełomu XIX i XX wieku. Jego twórczość językowa, choć często traktowana prześmiewczo, jest interesująca z perspektywy słowotwórczej i semantycznej. Kurkiewicz, na przekór podwójnej moralności swoich czasów, podjął się budowy neutralnego języka w dziedzinie seksuologii i intymności, języka przełamującego istniejące tabu.
O kompetencjach polonisty inaczej (cz. 3: rozmowa z Marcinem Miłką)
Zapraszamy do wysłuchania kolejnego odcinka podcastu "O kompetencjach polonisty inaczej", w którym rozmawiamy o społecznym odbiorze polonistyki oraz możliwościach wykorzystania rozmaitych umiejętności zdobytych na tym kierunku na rynku pracy.