News
„Śląskie Studia Polonistyczne” Call for Papers: 2020/1 - Po męskości? Mężczyźni i męskości w kulturze ponowoczesnej
Jeszcze kilka lat temu termin masculinity studies brzmiał trochę obco i dziwacznie. Istniały oczywiście studia kobiece, oswojono już gender studies, teoria queer również znalazła swoich zwolenników. Natomiast perspektywa badania męskości wydawała się niezbyt zajmująca, podczas gdy w Europie i po drugiej stronie oceanu stała się uznaną dziedziną wiedzy. Dziś jest zgoła inaczej –- ciągle rosnąca liczba publikacji, nowe serie wydawnicze („Studia o męskości” Wydawnictwa IBL), granty naukowe, konferencje, a także numery monograficzne czasopism, których tematyką są (często w liczbie mnogiej) męskości, pokazują wyraźnie, że ten rodzaj refleksji zadomowił się w polskiej humanistyce. Badanie męskości okazuje się ważne i inspirujące, a przede wszystkim potrzebne dziś, w sytuacji wzmożonej polityzacji kategorii genderowych i napięć, jakie rodzi ona w społeczeństwach Zachodu.
Słownik języka polskiego definiuje męskość jako „zespół cech typowych dla mężczyzny”. W światowych badaniach nad męskościami słownikowa kategoria „typowości” została sproblematyzowana, a nawet zakwestionowana. Mówi się na przykład o nowych „inkluzywnych męskościach”, „męskościach transnarodowych”, „męskościach alternatywnych”, „męskościach globalnych”, „męskościach postmodernistycznych" -– monolityczna jedność ustępuje miejsca wielości nie tylko w opisie naukowym, ale także w praktykach społecznych: neguje się bardziej tradycyjne sposoby rozumienia męskości jako kategorii wykluczającej, binarnej, unarodowionej, kształtowanej w odniesieniu do lokalnej kultury, uwarunkowanej ekonomicznie, uprzywilejowanej w fallogocentrycznym uniwersum, zarazem hegemonicznej, jak i nieustannie narażonej na ciosy.
Badania nad męskościami wciąż ewoluują. Wydaje się, że moment, w którym wyodrębniono pole badawcze i nazwano je, powoli odchodzi do przeszłości. W obliczu dynamicznych przemian społecznych i językowych pojawiła się jednak konieczność nawiązania teoretycznych aliansów z innymi obszarami współczesnej humanistyki i nauk społecznych. Alianse takie przynoszą poznawcze korzyści wszystkim stronom. Zrozumienie interakcji męskości ze środowiskiem naturalnym, ekonomią, techniką, polityką, rewolucją cyfrową i biotechnologiczną, etc. pozwala lepiej zrozumieć sens świata, w którym żyjemy i, choć rozprasza dyscyplinową swoistość masculinity studies, uzmysławia, że, chcąc opisywać otaczający nas świat, nie można dziś już ignorować kategorii genderowych. Usiłując wpisać się w ten trend, kierujemy naszą uwagę ku nowym modelom konstruowania męskości, eksperymentom z męskością, redefinicjom męskości, niestandardowym rolom męskim, z jakimi mamy do czynienia w literaturze i kulturze XXI wieku. Pragniemy, by temu zainteresowaniu "męskościami po męskości" towarzyszył namysł nad językiem i teorią, jesteśmy przekonani, że o "męskości" opowiadać należy w perspektywie interdyscyplinarnej.
Wśród zagadnień, które uważamy za warte poruszenia znajdują się m.in.:
- męskości w perspektywie ekokrytycznej
- męskości a/w digital humanities
- neomaterialistyczne spojrzenie na męskości
- męskości i queer
- utopie/dystopie męskości
- niebinarność a konceptualizacje męskości
- biopolityka męskości
- męskości a posthumanizm
- męskość wobec zagrożeń antropocenu
- mężczyźni i zwierzęta (w stronę animal studies)
Na propozycje tekstów (tytuł i abstrakt) czekamy do 30 listopada 2019 pod adresem: slaskiestudiapolonistyczne@us.edu.pl . Termin nadsyłania tekstów: 31 stycznia 2020.
dr hab. Tomasz Kaliściak
dr hab. Wojciech Śmieja
Information
See also
Zmarła Profesor Teresa Michałowska
Nabożeństwo żałobne odbędzie się w nowym Kościele Parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Warszawie-Wesołej, ul. Borkowska 1, 5 czerwca 2026 r. (piątek) o godz. 11:30, po czym nastąpi wyprowadzenie na cmentarz w Starej Miłośnie.
27 maja: Protest naukowców w ramach akcji "3% dla nauki, 100% dla Polski”
"W ramach bieżącej akcji chcemy z jednej strony budować pozytywny obraz naukowców w Polsce: przez trzy tygodnie codziennie w kanałach komunikacyjnych akcji w social mediach (FB, IG, X) będziemy prezentować sylwetki polskich naukowców, studentów, doktorantów, którzy opowiedzą o swoich badaniach i o tym, jakie korzyści może przynieść ich lepsze finansowanie. Jednocześnie nie chcemy, by jedyną formą protestu ludzi sektora nauki był “protest nogami” – opuszczenie kraju lub odejście z sektora nauki. Dlatego wszystkich pracowników sektora nauki, studentów, doktorantów oraz osoby, którym zależy na adekwatnym finansowaniu nauki w Polsce, będziemy zapraszać na protest przeciwko wygaszaniu sektora nauki, w środę, 27 maja, o godzinie 13:00 pod Pomnikiem Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego w Warszawie, przy Sejmie RP." (3% dla nauki, 100% dla Polski – 3procentnanauke)
Zachęcamy do lektury nowego numeru czasopisma „Konteksty Kultury” 2025, zeszyt 4:Vincenz – rewitalizacja
Koncepcja najnowszego numeru „Kontekstów Kultury” wyrosła z przekonania, że rozwijające się intensywnie od kilku dziesięcioleci badania nad twórczością Stanisława Vincenza potrzebują nowych impulsów, swoistej ,,rewitalizacji”. Zebrane w prezentowanym zeszycie teksty podejmują ów rewitalizacyjny zamysł odnosząc się do konstelacji trzech słów kluczy: fundamenty – modernizacja ‒ życie.
Lewicowa sfera publiczna: przypadek lwowskich "Sygnałów". Wstępne założenia projektu
Katedra Krytyki Współczesnej Wydziału Polonistyki UJ serdecznie zaprasza na zebranie we wtorek 26 maja o godz. 18.30 (sala nr 42, Gołębia 16).
Nowosielski i Różewicz – przyjaźń i niezgoda. Spotkanie z dr. Radosławem Romaniukiem
Katedra Historii Literatury Polskiej XX Wieku WP UJ zaprasza na zebranie, które odbędzie się 28 maja (czwartek) 2026, o godzinie 18.30. W programie spotkanie z dr. Radosławem Romaniukiem Nowosielski i Różewicz – przyjaźń i niezgoda oraz dyskusja.