News
„Śląskie Studia Polonistyczne” Call for Papers: 2020/1 - Po męskości? Mężczyźni i męskości w kulturze ponowoczesnej
Jeszcze kilka lat temu termin masculinity studies brzmiał trochę obco i dziwacznie. Istniały oczywiście studia kobiece, oswojono już gender studies, teoria queer również znalazła swoich zwolenników. Natomiast perspektywa badania męskości wydawała się niezbyt zajmująca, podczas gdy w Europie i po drugiej stronie oceanu stała się uznaną dziedziną wiedzy. Dziś jest zgoła inaczej –- ciągle rosnąca liczba publikacji, nowe serie wydawnicze („Studia o męskości” Wydawnictwa IBL), granty naukowe, konferencje, a także numery monograficzne czasopism, których tematyką są (często w liczbie mnogiej) męskości, pokazują wyraźnie, że ten rodzaj refleksji zadomowił się w polskiej humanistyce. Badanie męskości okazuje się ważne i inspirujące, a przede wszystkim potrzebne dziś, w sytuacji wzmożonej polityzacji kategorii genderowych i napięć, jakie rodzi ona w społeczeństwach Zachodu.
Słownik języka polskiego definiuje męskość jako „zespół cech typowych dla mężczyzny”. W światowych badaniach nad męskościami słownikowa kategoria „typowości” została sproblematyzowana, a nawet zakwestionowana. Mówi się na przykład o nowych „inkluzywnych męskościach”, „męskościach transnarodowych”, „męskościach alternatywnych”, „męskościach globalnych”, „męskościach postmodernistycznych" -– monolityczna jedność ustępuje miejsca wielości nie tylko w opisie naukowym, ale także w praktykach społecznych: neguje się bardziej tradycyjne sposoby rozumienia męskości jako kategorii wykluczającej, binarnej, unarodowionej, kształtowanej w odniesieniu do lokalnej kultury, uwarunkowanej ekonomicznie, uprzywilejowanej w fallogocentrycznym uniwersum, zarazem hegemonicznej, jak i nieustannie narażonej na ciosy.
Badania nad męskościami wciąż ewoluują. Wydaje się, że moment, w którym wyodrębniono pole badawcze i nazwano je, powoli odchodzi do przeszłości. W obliczu dynamicznych przemian społecznych i językowych pojawiła się jednak konieczność nawiązania teoretycznych aliansów z innymi obszarami współczesnej humanistyki i nauk społecznych. Alianse takie przynoszą poznawcze korzyści wszystkim stronom. Zrozumienie interakcji męskości ze środowiskiem naturalnym, ekonomią, techniką, polityką, rewolucją cyfrową i biotechnologiczną, etc. pozwala lepiej zrozumieć sens świata, w którym żyjemy i, choć rozprasza dyscyplinową swoistość masculinity studies, uzmysławia, że, chcąc opisywać otaczający nas świat, nie można dziś już ignorować kategorii genderowych. Usiłując wpisać się w ten trend, kierujemy naszą uwagę ku nowym modelom konstruowania męskości, eksperymentom z męskością, redefinicjom męskości, niestandardowym rolom męskim, z jakimi mamy do czynienia w literaturze i kulturze XXI wieku. Pragniemy, by temu zainteresowaniu "męskościami po męskości" towarzyszył namysł nad językiem i teorią, jesteśmy przekonani, że o "męskości" opowiadać należy w perspektywie interdyscyplinarnej.
Wśród zagadnień, które uważamy za warte poruszenia znajdują się m.in.:
- męskości w perspektywie ekokrytycznej
- męskości a/w digital humanities
- neomaterialistyczne spojrzenie na męskości
- męskości i queer
- utopie/dystopie męskości
- niebinarność a konceptualizacje męskości
- biopolityka męskości
- męskości a posthumanizm
- męskość wobec zagrożeń antropocenu
- mężczyźni i zwierzęta (w stronę animal studies)
Na propozycje tekstów (tytuł i abstrakt) czekamy do 30 listopada 2019 pod adresem: slaskiestudiapolonistyczne@us.edu.pl . Termin nadsyłania tekstów: 31 stycznia 2020.
dr hab. Tomasz Kaliściak
dr hab. Wojciech Śmieja
Information
See also
Spotkanie z Prof. Jerzym Snopkiem
15 stycznia 2026 w Instytucie Badań Literackich PAN odbyło się spotkanie z Prof. Jerzym Snopkiem, wieloletnim pracownikiem IBL PAN, byłym ambasadorem Polski na Węgrzech, wybitnym badaczem oświecenia, tłumaczem literatury i popularyzatorem kultury węgierskiej, połączone z prezentacją książki pt. Snopek wiecznej sławy.
biografie literaturoznawstwa – ogniwo drugie: Prof. Kazimierz Wyka
Drugie ogniwo cyklu seminariów “biografie literaturoznawstwa” poświęcone zostanie prof. Kazimierzowi Wyce – wybitnemu historykowi literatury, krytykowi literackiemu i eseiście, zmarłemu w 1975 r. w Krakowie.
Zawód: logopeda. Seminarium z cyklu „Kompetencje polonistyczne na rynku pracy”
Kim jest logopeda? Czy wybór tej ścieżki kariery jest dobry dla polonistów? Czy każdy może wykonywać ten zawód? Jak zdobyć wymagane kompetencje?
Zmarł Prof. Piotr Horbaczewski
Z głębokim smutkiem zawiadamiamy o śmierci Pana Profesora Piotra Horbaczewskiego, Dyrektora Instytutu Glottodydaktyki Polonistycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Profesor Horbaczewski zmarł 10 stycznia.
Przedłużenie terminu składania prac do 15 lutego 2026
Przypominamy o tegorocznej edycji konkursu organizowanego przez Zespół Archiwum Kobiet i Komitet Redakcyjny Lupa Obscura na najlepszą pracę naukową, w której nagrodą jest wydanie pracy w serii Lupa Obscura IBL PAN na koszt jednego z prowadzonych w IBL projektów. Do konkursu mogą być zgłaszane nie tylko doktoraty, ale i inne monografie naukowe napisane przez osobę co najmniej ze stopniem doktora. Termin składania prac został przedłużony do 15 lutego 2026 roku.