Aktualność
"Edycje cyfrowe skłaniają do zmiany perspektywy"
Polecamy uwadze najnowszy tekst na portalu https://operas.pl/, poświęcony specyfice edycji cyfrowych oraz najbardziej interesujących projektów i publikacji na temat tej dziedziny humanistyki cyfrowej.
Tekst artykułu, który powstał we współpracy z zespołem Nowej Panoramy Literatury Polskiej (prof. IBL PAN dr hab. Bartłomiej Szleszyński, mgr Agnieszka Szulińska, dr Paweł Rams) znajduje się na stronie internetowej: https://operas.pl/2021/10/07/edycje-cyfrowe-sklaniaja-do-zmiany-perspektywy/.
Fragment artykułu:
Naukowe edycje cyfrowe również mają na względzie problemy bliskie edycjom „tradycyjnym”, takie jak: ustalenie graficznej formy tekstu, opatrzenie komentarzem edytorskim zmian i zjawisk tekstowych, ustalenie i przekazanie wszystkich lub wybranych wariantów tekstu, opracowanie indeksów, wstępów i wykazów niezbędnych do analizy utworu lub źródła. Dodatkowo jednak przy ich tworzeniu ważną rolę odgrywają takie kwestie jak: dostępność i przetwarzalność danych, łączenie edycji w większe korpusy do analiz typu Big Data, nielinearny charakter publikacji czy rozbudowane możliwości ukazania wersjonowania nie tylko tekstu opracowywanego, lecz także samych prac edytorskich.
Edycje cyfrowe skłaniają tym samym do zmiany perspektywy myślenia o edycjach: powstają w oparciu o właściwości cyfrowego medium, zarówno od strony teoretycznej, jak i praktycznej. Oznacza to, że nie mogą zostać przeniesione do papierowej formy wydania bez znaczącej utraty treści i funkcjonalności (Sahle 2016, 26-28).
Edycje cyfrowe nie są więc po prostu kopiami wydań papierowych, przeniesionymi bez większych lub żadnych zmian na stronę internetową. Przykładem może być Korespondencja Jana Lechonia i Kazimierza Wierzyńskiego dostępna na stronie Tei.nplp.pl. Cyfrowa edycja korespondencji wprowadza m.in. dodatkową klasyfikację komentarza edytorskiego, umożliwia katalogowanie wszystkich określeń danego bytu, czyli np. osoby (zobacz szablony użycia: Jan Lechoń), przeszukiwanie korpusu listów z użyciem takich filtrów jak: adresat, autor, miejsce czy okres. Wydanie papierowe nie daje takich możliwości (zob. Jan Lechoń, Kazimierz Wierzyński, Listy 1941-1956, oprac. B. Dorosz, przy współ. P. Kądzieli, Wydawnictwo IBL PAN, Warszawa 2016). Zawiera jednak dokładnie ten sam materiał źródłowy co wersja cyfrowa.
Niektóre edycje powstają wyłącznie w przestrzeni cyfrowej (born digital), inne są częścią projektów hybrydowych, w których równolegle może zostać wydana wersja papierowa – obie formy nie są jednak tożsame. W przypadku edycji hybrydowych konieczne jest wcześniejsze ustalenie zasad obowiązujących zarówno w cyfrowym jak i papierowym wydaniu tak, by pomimo swoich odmienności, stanowiły spójną i jednorodną całość.
Informacje
Zobacz także
Wyniki III edycji konkursu serii Lupa Obscura na najlepszą niepublikowaną pracę naukową
Komitet redakcyjny serii Lupa Obscura ma przyjemność poinformować, że III edycja konkursu na najlepszą niepublikowaną rozprawę naukową, zorganizowana i ogłoszona przez Komitet w październiku 2025 roku, został rozstrzygnięta.
Publikacja „Polonistyka i jej strategiczne znaczenie dla państwa polskiego” dostępna online
Zachęcamy do lektury publikacji pokonferencyjnej „Polonistyka i jej strategiczne znaczenie dla państwa polskiego”, wydanej przez Kancelarię Senatu RP jako rezultat ogólnopolskiej konferencji poświęconej przyszłości polonistyki. Wśród poruszanych tematów znalazły się m.in. odpowiedzialne wykorzystanie sztucznej inteligencji, kompetencje przyszłości, umiędzynarodowienie badań oraz społeczna rola humanistyki w dobie cyfrowej transformacji.
Zaproszenie na wykład dr Molly Taylor-Poleskey (Harvard University Library)
Katedra Historii Literatury Staropolskiej WP UJ zaprasza na wykład dr Molly Taylor-Poleskey (Harvard University Library) pt. The Nonterritorial Empire: Historical Models for Digital Maps of the Holy Roman Empire.
Zmarła Profesor Teresa Michałowska
Nabożeństwo żałobne odbędzie się w nowym Kościele Parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Warszawie-Wesołej, ul. Borkowska 1, 5 czerwca 2026 r. (piątek) o godz. 11:30, po czym nastąpi wyprowadzenie na cmentarz w Starej Miłośnie.
27 maja: Protest naukowców w ramach akcji "3% dla nauki, 100% dla Polski”
"W ramach bieżącej akcji chcemy z jednej strony budować pozytywny obraz naukowców w Polsce: przez trzy tygodnie codziennie w kanałach komunikacyjnych akcji w social mediach (FB, IG, X) będziemy prezentować sylwetki polskich naukowców, studentów, doktorantów, którzy opowiedzą o swoich badaniach i o tym, jakie korzyści może przynieść ich lepsze finansowanie. Jednocześnie nie chcemy, by jedyną formą protestu ludzi sektora nauki był “protest nogami” – opuszczenie kraju lub odejście z sektora nauki. Dlatego wszystkich pracowników sektora nauki, studentów, doktorantów oraz osoby, którym zależy na adekwatnym finansowaniu nauki w Polsce, będziemy zapraszać na protest przeciwko wygaszaniu sektora nauki, w środę, 27 maja, o godzinie 13:00 pod Pomnikiem Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego w Warszawie, przy Sejmie RP." (3% dla nauki, 100% dla Polski – 3procentnanauke)