Aktualność
"Edycje cyfrowe skłaniają do zmiany perspektywy"
Polecamy uwadze najnowszy tekst na portalu https://operas.pl/, poświęcony specyfice edycji cyfrowych oraz najbardziej interesujących projektów i publikacji na temat tej dziedziny humanistyki cyfrowej.
Tekst artykułu, który powstał we współpracy z zespołem Nowej Panoramy Literatury Polskiej (prof. IBL PAN dr hab. Bartłomiej Szleszyński, mgr Agnieszka Szulińska, dr Paweł Rams) znajduje się na stronie internetowej: https://operas.pl/2021/10/07/edycje-cyfrowe-sklaniaja-do-zmiany-perspektywy/.
Fragment artykułu:
Naukowe edycje cyfrowe również mają na względzie problemy bliskie edycjom „tradycyjnym”, takie jak: ustalenie graficznej formy tekstu, opatrzenie komentarzem edytorskim zmian i zjawisk tekstowych, ustalenie i przekazanie wszystkich lub wybranych wariantów tekstu, opracowanie indeksów, wstępów i wykazów niezbędnych do analizy utworu lub źródła. Dodatkowo jednak przy ich tworzeniu ważną rolę odgrywają takie kwestie jak: dostępność i przetwarzalność danych, łączenie edycji w większe korpusy do analiz typu Big Data, nielinearny charakter publikacji czy rozbudowane możliwości ukazania wersjonowania nie tylko tekstu opracowywanego, lecz także samych prac edytorskich.
Edycje cyfrowe skłaniają tym samym do zmiany perspektywy myślenia o edycjach: powstają w oparciu o właściwości cyfrowego medium, zarówno od strony teoretycznej, jak i praktycznej. Oznacza to, że nie mogą zostać przeniesione do papierowej formy wydania bez znaczącej utraty treści i funkcjonalności (Sahle 2016, 26-28).
Edycje cyfrowe nie są więc po prostu kopiami wydań papierowych, przeniesionymi bez większych lub żadnych zmian na stronę internetową. Przykładem może być Korespondencja Jana Lechonia i Kazimierza Wierzyńskiego dostępna na stronie Tei.nplp.pl. Cyfrowa edycja korespondencji wprowadza m.in. dodatkową klasyfikację komentarza edytorskiego, umożliwia katalogowanie wszystkich określeń danego bytu, czyli np. osoby (zobacz szablony użycia: Jan Lechoń), przeszukiwanie korpusu listów z użyciem takich filtrów jak: adresat, autor, miejsce czy okres. Wydanie papierowe nie daje takich możliwości (zob. Jan Lechoń, Kazimierz Wierzyński, Listy 1941-1956, oprac. B. Dorosz, przy współ. P. Kądzieli, Wydawnictwo IBL PAN, Warszawa 2016). Zawiera jednak dokładnie ten sam materiał źródłowy co wersja cyfrowa.
Niektóre edycje powstają wyłącznie w przestrzeni cyfrowej (born digital), inne są częścią projektów hybrydowych, w których równolegle może zostać wydana wersja papierowa – obie formy nie są jednak tożsame. W przypadku edycji hybrydowych konieczne jest wcześniejsze ustalenie zasad obowiązujących zarówno w cyfrowym jak i papierowym wydaniu tak, by pomimo swoich odmienności, stanowiły spójną i jednorodną całość.
Informacje
Zobacz także
Zmarła Profesor Teresa Michałowska
Nabożeństwo żałobne odbędzie się w nowym Kościele Parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Warszawie-Wesołej, ul. Borkowska 1, 5 czerwca 2026 r. (piątek) o godz. 11:30, po czym nastąpi wyprowadzenie na cmentarz w Starej Miłośnie.
27 maja: Protest naukowców w ramach akcji "3% dla nauki, 100% dla Polski”
"W ramach bieżącej akcji chcemy z jednej strony budować pozytywny obraz naukowców w Polsce: przez trzy tygodnie codziennie w kanałach komunikacyjnych akcji w social mediach (FB, IG, X) będziemy prezentować sylwetki polskich naukowców, studentów, doktorantów, którzy opowiedzą o swoich badaniach i o tym, jakie korzyści może przynieść ich lepsze finansowanie. Jednocześnie nie chcemy, by jedyną formą protestu ludzi sektora nauki był “protest nogami” – opuszczenie kraju lub odejście z sektora nauki. Dlatego wszystkich pracowników sektora nauki, studentów, doktorantów oraz osoby, którym zależy na adekwatnym finansowaniu nauki w Polsce, będziemy zapraszać na protest przeciwko wygaszaniu sektora nauki, w środę, 27 maja, o godzinie 13:00 pod Pomnikiem Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego w Warszawie, przy Sejmie RP." (3% dla nauki, 100% dla Polski – 3procentnanauke)
Zachęcamy do lektury nowego numeru czasopisma „Konteksty Kultury” 2025, zeszyt 4:Vincenz – rewitalizacja
Koncepcja najnowszego numeru „Kontekstów Kultury” wyrosła z przekonania, że rozwijające się intensywnie od kilku dziesięcioleci badania nad twórczością Stanisława Vincenza potrzebują nowych impulsów, swoistej ,,rewitalizacji”. Zebrane w prezentowanym zeszycie teksty podejmują ów rewitalizacyjny zamysł odnosząc się do konstelacji trzech słów kluczy: fundamenty – modernizacja ‒ życie.
Lewicowa sfera publiczna: przypadek lwowskich "Sygnałów". Wstępne założenia projektu
Katedra Krytyki Współczesnej Wydziału Polonistyki UJ serdecznie zaprasza na zebranie we wtorek 26 maja o godz. 18.30 (sala nr 42, Gołębia 16).
Nowosielski i Różewicz – przyjaźń i niezgoda. Spotkanie z dr. Radosławem Romaniukiem
Katedra Historii Literatury Polskiej XX Wieku WP UJ zaprasza na zebranie, które odbędzie się 28 maja (czwartek) 2026, o godzinie 18.30. W programie spotkanie z dr. Radosławem Romaniukiem Nowosielski i Różewicz – przyjaźń i niezgoda oraz dyskusja.