[Muzyka]
Zapraszamy do wysłuchania odcinków nowej serii podcastu "Spotkania Biuletynu"
zatytułowanej "Polonistyka zaangażowana".
Polonistyka nie jest bezradnym przyglądaniem się światu.
Daje narzędzia, by się w nim odnaleźć,
pomóc go zrozumieć,
zapobiec wykluczeniu i osamotnieniu.
Taka jest polonistyka, którą chcemy pokazać poprzez nasz projekt:
"Polonistyka zaangażowana".
[Muzyka]
[Mariola Wilczak:] Żyjemy w świecie zmiennym, nieprzewidywalnym,
często niejasnym i niezrozumiałym.
Trzeba na nowo nadać sens temu,
co w ostatnich latach okazało się kruche,
spojrzeć na świat na nowo,
stawić czoła społecznej izolacji i wykluczeniu, osamotnieniu.
Zespół projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata",
którym mam zaszczyt kierować,
postanowił włączyć się w poszukiwanie odpowiedzi
na problemy współczesności
i skoncentrować się na indywidualności człowieka,
na odzyskiwaniu więzi, kontaktów międzyludzkich i poczuciu tożsamości,
na poszanowaniu zasad otwartości i dostępności,
a także inkluzywności w otaczającym nas świecie.
Z rozmów z naszymi gośćmi dowiecie się,
co ma wspólnego polonistyka z medycyną czy architekturą,
jak reaguje na problem związany z kryzysem klimatycznym.
Takie spojrzenie na polonistykę pozwoli dostrzec,
że poloniści mają wiele do zaoferowania również na rynku pracy.
O tym będziemy rozmawiać w odcinkach dotyczących kompetencji polonistycznych.
[Karolina Malinowska:] Nazywam się Karolina Malinowska, jestem psycholożką, badaczką.
Zajmuję się też tematyką budowania kariery
i zostałam zaproszona do udziału w projekcie "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata".
Zdecydowałam się, ponieważ mam taką potrzebę,
żeby pokazać, jak szerokie zastosowanie mają kompetencje polonistyczne, czy szerzej, humanistyczne na dzisiejszym rynku pracy,
a jednocześnie jak niedoceniane bywa to wykształcenie.
W tym zadaniu mam przyjemność współpracować z doktorem Piotrem Bordzołem.
Razem prowadzimy szereg działań badawczych,
w tym na przykład wywiady z różnymi osobami mającymi wykształcenie polonistyczne
na temat postrzegania przez nich własnych kompetencji,
na temat sposobów budowania ścieżek kariery, jak to się u nich układało.
Ponadto analizujemy dane dotyczące losów absolwentów kierunków humanistycznych,
a także szczegółowo przyglądamy się ogłoszeniom o pracę kierowanym do osób o takich kompetencjach.
Mam nadzieję, że całość naszych działań
przyczyni się do lepszego zrozumienia wartości humanistyki właśnie w kontekście zawodowym.
[Piotr Bordzoł:] W moim przekonaniu
projekt przybliża nas do rozpoznania i udokumentowania obecności osiągnięć polonistycznych
w kluczowych obszarach naszego życia.
Polonistyka jako wciąż definiowana dziedzina akademicka
ma ważny,
choć w powszechnym odbiorze nie zawsze wyraźnie zarysowany wymiar utylitarny.
Tworzy historię, łączy różne środowiska w dyskusji nad tożsamością, polskością czy istnieniem w języku,
jednocześnie pozwala konstruować i rozwijać narzędzia przydatne w życiu
czy myśleć, kreować,
wykorzystywać odkrycia i technologie w sposób efektywny i przyjazny.
[Mariola Wilczak:] W naszym projekcie pragniemy także zwrócić uwagę na studia polonistyczne
i na dorobek instytucji polonistycznych na całym świecie.
W tym celu wzbogacimy naszą geopolonistyczną mapę
o nowe informacje i miejsca.
Chcemy dotrzeć z naszym przekazem do ludzi, którzy pracują z ludźmi,
do specjalistów, psychologów, lekarzy, architektów, animatorów życia społecznego, dydaktyków,
którzy będą sięgać do stworzonej przez nas Bibliografii źródeł dla nauki i społeczeństwa.
Posłuchajmy co mówią o swoim udziale w projekcie nasze ekspertki i bibliografki,
wśród których są doktor Magdalena szarota i Ewa Pakalska.
[Magdalena Szarota:] Bardzo doceniam, że projekt "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata",
zaistniał w naszym akademickim świecie, i że zostałam do niego zaproszona.
Dzięki szeregowi działań badawczych, dokumentalnych i popularyzatorskich,
które nasz interdyscyplinarny zespół podejmuje,
chcemy rzucać snop uwagi na humanistykę w różnych jej wymiarach
oraz zachęcać innych do czerpania z jej zasobów.
Dla mnie osobiście projekt ten jest również ważny
ponieważ studia o niepełnosprawności, którymi zajmuję się od lat
są uwzględnione w naszych działaniach
na przykład prowadzących do stworzenia tematycznej kolekcji w tym zakresie,
co będzie pierwszym tego typu działaniem w Polsce.
Ta swoista mapa studiów o niepełnosprawności, mamy nadzieję,
ułatwi badaczom i badaczkom dziedziną
oraz tym, którzy chcieliby z niej czerpać
dalszy rozwój tej kluczowej również dla humanistyki dziedziny,
która w swoim etosie ma za zadanie
mierzenie się z wyzwaniami społecznymi i ekonomicznymi.
[Ewa Pakalska:] Dołączyłam do tego projektu,
ponieważ problematyka studiów o niepełnosprawności jest mi bliska
i cieszę się, że mogę ją połączyć
ze swoimi kompetencjami jako bibliografka.
Kolekcja tematyczna tworzona przez nasz zespół
ma być pomostem pomiędzy ważnymi dokonaniami teoretycznymi i literackimi w innych krajach,
które stanowią inspirację intelektualną dla polskich badaczy i badaczek
a osiągnięciami polskiej i zagranicznej polonistyki w studiach o niepełnosprawności.
[Mariola Wilczak:] Naszą ekspertką w zakresie humanistyki medycznej i medycyny narracyjnej
jest między innymi doktor Marta Chojnacka- Kuraś.
[Marta Chojnacka- Kuraś:] Humanistyka medyczna to są przede wszystkim takie studia prowadzone przez humanistów,
czyli właśnie literaturoznawców, nie wiem, antropologów,
które dotyczą tematyki medycznej.
I tutaj jest mnóstwo prac
na temat właśnie obrazu jakiejś choroby w literaturze, prawda,
w konkretnej twórczości konkretnych autorów.
Z drugiej strony mam wrażenie,
że medycyna narracyjna w rozumieniu takim właśnie jak zaproponowała Rita Sharon
to ma być jednak przede wszystkim praktyka kliniczna, praktyka medyczna,
która czerpie z takiego, takiej potężnej kategorii humanistycznej jaką jest narracja, narracyjność,
i ja mam takie poczucie, że współcześnie właśnie w polskich badaniach bardzo rozwija się ta ścieżka humanistyki medycznej.
Czyli jednak humaniści biorą tematy na warsztat i swoimi narzędziami je opracowują
dążąc oczywiście do tego, żeby akcentować
ten taki podmiotowy, indywidualny, prawda, charakter doświadczenia choroby.
Oddajmy głos doktor Aleksandrze Wójtowicz,
która opowie o pracach nad zagadnieniami dotyczącymi literaturoznawstwa architektonicznego.
Stworzenie kolekcji tematycznej i specjalistycznej bazy bibliograficznej
w różnych obszarach, w tym w zakresie literaturoznawstwa architektonicznego,
realizuje dwojaki cel,
jakim jest, po pierwsze, udokumentowanie dorobku w zakresie Polish Studies
i wzmacnianie społecznego dialogu. Tutaj cytuję założenia projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata",
ale po drugie daje też możliwość
upowszechnienia wiedzy na temat założeń literaturoznawstwa architektonicznego,
gdzie ten tradycyjny warsztat literaturoznawczy stanowi punkt wyjścia
do badań o charakterze już bardziej wdrożeniowym.
Formułując przed laty założenia literaturoznawstwa architektonicznego jako tej ścieżki badawczej,
wraz z przedstawicielami różnych dziedzin
zaproponowaliśmy przejście od interdyscyplinarnych badań literaturoznawczych
do wypracowania takiego transdyscyplinarnego już modelu badania miejsc,
myśmy je określili wtedy mianem miejsc trudnych,
analizując dwa place: Piłsudskiego i Defilad,
i historię prób związanych z ich zagospodarowaniem,
i w założeniu ten model może być przykładany
do analizy wybranych obszarów wykazujących podobne cechy.
Istotne było też pokazanie tego,
jak wyniki prac literaturoznawczych
mogą mieć realny wpływ na rzeczywistość.
To, jak mogą być prowadzone te analizy literaturoznawcze
w odpowiedzi na konkretny problem społeczny,
jak i w tym przypadku, jest właśnie
potrzeba zagospodarowania czy rewitalizacji miejsc naznaczonych kulturowo, co jest istotne,
takich nieoczywistych, uwikłanych w politykę, w historię, symbolicznych,
których treści wymagają jakiś szerszych analiz.
I to literaturoznawstwo architektoniczne właśnie
nastawione jest na wsparcie architektów i urbanistów,
ale także grup decyzyjnych zarządzających przestrzenią,
i również sektorów pozanaukowych.
Angażuje różne metody, różne narzędzia
i stworzenie tej bazy bibliograficznej
obejmującej pracę polskich badawczy
będzie obejmowało różne zakresy,
wpisujące się w geopoetykę, geokrytykę, ekokrytykę,
studia miejskie i prace czerpiące z tradycyjnego warsztatu literaturoznawczego,
właśnie analiza materiałów tekstowych
stanowi o tym przenikaniu się dyscyplin
literaturoznawstwa i polonistyki.
[Mariola Wilczak:] Zachęcamy do wspólnych rozmów,
spotkań, do udziału w seminariach, lektury artykułów i wywiadów,
słuchania odcinków podcastu
i do subskrypcji naszego newslettera,
w którym będziemy was informować o efektach naszych prac i o naszych planach.
[Magdalena Szarota:] Humanistyka jest passe.
Taka opinia ta niestety krąży również w coraz bardziej neoliberalnym świecie akademickim.
Tymczasem w największym skrócie bez humanistyki nie ma życia społecznego.
Humanistyka daje narzędzia zarówno do rozumienia świata, jak i jego transformowania.
Stopień złożoności współczesnych wyzwań
oraz pytanie, co one oznaczają dla obecnych i przyszłych pokoleń
wymagają interdyscyplinarnego podejścia i zaangażowanej badawczej uważności.
Dlatego humanistyka jest na czasie i jest potrzebna.
[Muzyka]
Serię podcastów "Polonistyka zaangażowana"
zrealizowano w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata",
Dofinansowano ze środków budżetu państwa
w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki
pod nazwą Nauka dla społeczeństwa II.
Numer projektu podano w opisie [NdS-II/SP/0264/2024/01].
Zapraszamy do wysłuchania kolejnych odcinków
dostępnych na platformach Spreaker, Spotify i YouTube
oraz w internetowym "Biuletynie Polonistycznym".
Do usłyszenia!
[Muzyka]