1
00:00:00,000 --> 00:00:02,580
Kiedy już jesteśmy w tym gabinecie medycznym

2
00:00:02,580 --> 00:00:05,820
i słyszymy jakąś konkretnie sformułowaną wypowiedź

3
00:00:05,820 --> 00:00:08,160
naszego pacjenta i mamy w sobie tę kompetencję

4
00:00:08,160 --> 00:00:09,920
koncentracji na formie,

5
00:00:09,940 --> 00:00:12,280
to będziemy w stanie wysłyszeć,

6
00:00:12,280 --> 00:00:14,720
czy on mówi o swoich własnych lękach,

7
00:00:14,780 --> 00:00:17,240
czy to są na przykład lęki żony,

8
00:00:17,240 --> 00:00:20,800
która coś powiedziała przed tą wizytą i tak dalej.

9
00:00:20,800 --> 00:00:22,440
Czyj to jest głos.

10
00:00:22,440 --> 00:00:26,020
Czyj głos przemawia przez pacjenta? Jego własny,

11
00:00:26,020 --> 00:00:29,200
czy może właśnie czyjś, narzucony mu z zewnątrz.

12
00:00:29,200 --> 00:00:34,470
[Muzyka]

13
00:00:34,470 --> 00:00:37,070
Zapraszamy do wysłuchania odcinków nowej serii

14
00:00:37,070 --> 00:00:38,684
podcastu "Spotkania Biuletynu" 

15
00:00:38,684 --> 00:00:43,530
zatytułowanej "Polonistyka zaangażowana".

16
00:00:43,530 --> 00:00:46,350
Polonistyka nie jest bezradnym przyglądaniem się światu.

17
00:00:47,370 --> 00:00:48,890
Daje narzędzia,

18
00:00:48,890 --> 00:00:50,170
by się w nim odnaleźć,

19
00:00:50,170 --> 00:00:51,950
pomóc go zrozumieć,

20
00:00:52,110 --> 00:00:55,450
zapobiec wykluczeniu i osamotnieniu.

21
00:00:57,130 --> 00:00:59,130
Taka jest polonistyka,

22
00:00:59,130 --> 00:01:01,310
którą chcemy pokazać poprzez nasz projekt.

23
00:01:02,720 --> 00:01:04,940
Polonistyka zaangażowana.

24
00:01:04,940 --> 00:01:17,200
[Muzyka]

25
00:01:17,200 --> 00:01:20,560
[Mariola Wilczak:] Jesteś językoznawczynią w Instytucie Języka Polskiego

26
00:01:20,560 --> 00:01:22,060
Uniwersytetu Warszawskiego,

27
00:01:22,120 --> 00:01:25,060
absolwentką Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego 

28
00:01:25,060 --> 00:01:28,620
i pomagisterskich studiów logopedycznych.

29
00:01:28,620 --> 00:01:32,642
ale również członkinią i sekretarzem Zespołu Języka w Medycynie 

30
00:01:32,642 --> 00:01:34,056
Rady Języka Polskiego PAN 

31
00:01:35,060 --> 00:01:36,740
oraz Polskiego Towarzystwa Komunikacji Medycznej.

32
00:01:36,760 --> 00:01:40,000
Jesteś autorką prac o tematyce interdyscyplinarnej

33
00:01:40,000 --> 00:01:41,840
dotyczących medycyny narracyjnej,

34
00:01:41,900 --> 00:01:43,320
komunikacji medycznej,

35
00:01:43,380 --> 00:01:44,700
doświadczenia choroby,

36
00:01:44,760 --> 00:01:47,240
semantyki bólu we współczesnej polszczyźnie.

37
00:01:47,770 --> 00:01:49,830
Ale ja poznałam cię jako redaktorkę,

38
00:01:49,870 --> 00:01:52,490
współautorkę tomu "Medycyna narracyjna.

39
00:01:52,550 --> 00:01:54,730
Opowieści o doświadczeniu choroby w perspektywie

40
00:01:54,730 --> 00:01:56,230
medycznej i humanistycznej".

41
00:01:56,270 --> 00:01:57,550
[Marta Chojnacka-Kuraś:] Tak,
wszystko się zgadza.

42
00:01:57,850 --> 00:02:00,530
O motywacje to właściwie sama siebie mogę

43
00:02:00,530 --> 00:02:01,390
zapytać.

44
00:02:01,390 --> 00:02:02,530
Skąd one się wzięły?

45
00:02:03,250 --> 00:02:04,090
Bo tak,

46
00:02:04,425 --> 00:02:06,710
nie mam w rodzinie lekarzy.

47
00:02:06,710 --> 00:02:09,889
Nie jestem dzieckiem chirurga i pielęgniarki 

48
00:02:09,889 --> 00:02:10,389
na przykład.

49
00:02:11,410 --> 00:02:14,370
Jedyni przedstawiciele zawodów medycznych u mnie 

50
00:02:14,370 --> 00:02:15,770
w rodzinie to farmaceuci,

51
00:02:15,850 --> 00:02:17,170
mój brat i bratowa.

52
00:02:17,600 --> 00:02:19,160
Więc coś tam jest, nie mówię,

53
00:02:19,160 --> 00:02:19,660
że nic.

54
00:02:20,000 --> 00:02:21,900
Więc jakby nie z tego się to wzięło.

55
00:02:22,820 --> 00:02:23,920
Ale mam wrażenie,

56
00:02:23,920 --> 00:02:28,600
że medycyna zawsze jakoś mnie interesowała 

57
00:02:28,600 --> 00:02:30,460
jako po prostu dziedzina,

58
00:02:30,480 --> 00:02:31,660
jako dyscyplina.

59
00:02:31,700 --> 00:02:34,200
Miała w sobie coś fascynującego i też jest we mnie

60
00:02:34,200 --> 00:02:36,780
taki ogromny szacunek dla lekarzy,

61
00:02:36,780 --> 00:02:39,580
dla pielęgniarek i dla wszystkich wykonawców 

62
00:02:39,580 --> 00:02:41,300
tych trudnych zawodów medycznych.

63
00:02:42,200 --> 00:02:45,420
Więc jakby mnie zawsze też interesowała

64
00:02:45,420 --> 00:02:46,180
historia medycyny,

65
00:02:46,260 --> 00:02:49,820
jak sobie ludzie przez wieki wyobrażali,

66
00:02:49,920 --> 00:02:51,380
czym jest choroba,

67
00:02:51,460 --> 00:02:52,740
skąd się ona bierze,

68
00:02:52,760 --> 00:02:55,040
jaka jest rola lekarza w tym wszystkim,

69
00:02:55,320 --> 00:02:57,860
jak się rozwijała i doskonaliła,

70
00:02:57,960 --> 00:03:01,220
więc tego typu książki też mam na półce 

71
00:03:01,220 --> 00:03:02,340
i lubię je sobie podczytywać.

72
00:03:02,540 --> 00:03:03,860
Jest to jakby jedno.

73
00:03:04,460 --> 00:03:06,140
Potem na studiach,

74
00:03:06,140 --> 00:03:08,140
właśnie tak jak wspomniałaś,

75
00:03:08,160 --> 00:03:11,180
robiłam specjalizację logopedyczną zawodową.

76
00:03:11,380 --> 00:03:14,580
Później dokończyłam tę specjalizację w ramach

77
00:03:14,580 --> 00:03:16,340
podyplomowego studium logopedycznego.

78
00:03:16,340 --> 00:03:18,900
To było jeszcze zanim powstał kierunek logopedyczny

79
00:03:18,900 --> 00:03:19,660
u nas na Wydziale.

80
00:03:20,030 --> 00:03:24,290
No i tam jakby językoznawstwo ujawniło mi się

81
00:03:24,290 --> 00:03:26,750
w takim właśnie interdyscyplinarnym ujęciu.

82
00:03:27,230 --> 00:03:29,390
Było bardzo sfunkcjonalizowane,

83
00:03:29,490 --> 00:03:33,050
bardzo tak praktycznie połączone z psychologią

84
00:03:33,050 --> 00:03:34,150
i z elementami medycyny,

85
00:03:34,310 --> 00:03:38,190
więc to też jakieś takie inne źródło.

86
00:03:38,270 --> 00:03:42,770
No i wreszcie chyba takim momentem zwrotnym to był

87
00:03:42,770 --> 00:03:43,690
moment,

88
00:03:43,770 --> 00:03:45,570
kiedy skończyłam studia magisterskie.

89
00:03:46,280 --> 00:03:49,560
No i poszłam na studia doktoranckie

90
00:03:49,560 --> 00:03:51,280
i zaczęłam pisać pracę na temat bólu.

91
00:03:51,340 --> 00:03:53,120
Właśnie ten ból,

92
00:03:53,180 --> 00:03:55,380
właśnie semantyka bólu.

93
00:03:55,380 --> 00:03:58,850
I tutaj właśnie tak czytając,

94
00:03:58,850 --> 00:04:01,470
szukając rozmaitych opracowań do tego tematu,

95
00:04:01,470 --> 00:04:04,610
żeby sobie poszerzyć kontekst o takie właśnie

96
00:04:04,610 --> 00:04:05,790
aspekty różne medyczne,

97
00:04:05,790 --> 00:04:06,570
komunikacyjne,

98
00:04:06,590 --> 00:04:07,750
okazało się,

99
00:04:07,790 --> 00:04:09,610
że to jest fascynujący temat,

100
00:04:09,650 --> 00:04:11,970
że jest wielkie pole do tego,

101
00:04:11,990 --> 00:04:15,430
żeby właśnie badać te relacje między językiem

102
00:04:15,430 --> 00:04:16,070
a medycyną,

103
00:04:16,190 --> 00:04:19,250
język w komunikacji medycznej przede wszystkim.

104
00:04:19,550 --> 00:04:23,589
I jak napisałam tę pracę 

105
00:04:23,589 --> 00:04:24,980
właśnie o tych wyrażeniach w języku polskim,

106
00:04:24,980 --> 00:04:27,500
które służą nam do opisywania bólu,

107
00:04:27,520 --> 00:04:28,780
no to miałam poczucie,

108
00:04:28,780 --> 00:04:29,320
że okej,

109
00:04:29,320 --> 00:04:31,000
opracowałam jakiś tam mały kawałeczek,

110
00:04:31,000 --> 00:04:31,600
mały wycinek,

111
00:04:31,600 --> 00:04:32,500
bardzo ważny.

112
00:04:33,420 --> 00:04:37,020
Ale jest jeszcze dużo więcej takich wycineczków,

113
00:04:37,040 --> 00:04:40,500
chociażby samo całościowe doświadczenie choroby,

114
00:04:40,560 --> 00:04:43,120
no bo ból to tylko objaw czegoś innego,

115
00:04:43,140 --> 00:04:43,960
czegoś więcej,

116
00:04:44,120 --> 00:04:47,380
a czasami też ból jest samą w sobie chorobą.

117
00:04:47,520 --> 00:04:50,700
Więc to rozróżnienie też jakoś tak pokazało mi się

118
00:04:50,700 --> 00:04:53,280
w głowie jako niezwykle interesujące.

119
00:04:53,340 --> 00:04:56,480
Więc tak w sumie różne źródła się we mnie

120
00:04:56,480 --> 00:04:57,340
połączyły.

121
00:04:58,000 --> 00:05:00,200
No i nie mogę się od tego tematu oderwać.

122
00:05:00,920 --> 00:05:03,060
Próbowałam, ale nie wychodzi mi.

123
00:05:03,530 --> 00:05:05,910
[Mariola Wilczak:] No i przede wszystkim medycyna narracyjna, tak?

124
00:05:06,390 --> 00:05:11,410
[Marta Chojnacka-Kuraś:] Ta praca o semantyce bólu też okazała się 

125
00:05:11,410 --> 00:05:13,830
zwrotna w moim życiu pod tym względem,

126
00:05:13,830 --> 00:05:16,330
że jakby doprowadziła mnie do Zespołu Języka w Medycynie właśnie.

127
00:05:17,410 --> 00:05:19,430
Pani profesor Renata Grzegorczykowa,

128
00:05:19,510 --> 00:05:23,210
która na zajęciach w ramach tutaj studiów

129
00:05:23,210 --> 00:05:25,950
towarzyszyła mi w pisaniu tej pracy,

130
00:05:26,030 --> 00:05:27,150
w takim współmyśleniu,

131
00:05:27,480 --> 00:05:30,280
skontaktowała mnie z dr Antoniną Doroszewską,

132
00:05:30,280 --> 00:05:32,160
właśnie z zespołu języka medycznego wtedy.

133
00:05:32,440 --> 00:05:35,880
No i tutaj właśnie zaczęłyśmy współpracę

134
00:05:35,880 --> 00:05:36,800
 na różnych takich polach.

135
00:05:36,800 --> 00:05:39,200
Kilka projektów zrealizowałyśmy i cały czas pracujemy

136
00:05:39,200 --> 00:05:39,800
dalej razem.

137
00:05:40,820 --> 00:05:44,740
No i potem też pojawiło się w tym samym momencie,

138
00:05:44,880 --> 00:05:47,080
jakoś tak właśnie wszystko się skumulowało.

139
00:05:47,140 --> 00:05:50,320
Powstało Polskie Towarzystwo Komunikacji Medycznej,

140
00:05:50,680 --> 00:05:55,488
no i tam właśnie poznałam lekarzy

141
00:05:55,488 --> 00:05:56,780
z Bydgoszczy, z Wrocławia,

142
00:05:56,780 --> 00:05:58,033
z Poznania, z Krakowa

143
00:05:58,033 --> 00:06:01,340
i ja dopiero od nich,

144
00:06:01,380 --> 00:06:03,100
właśnie jako źródła,

145
00:06:03,100 --> 00:06:05,060
jakby od lekarzy usłyszałam,

146
00:06:05,060 --> 00:06:06,940
dowiedziałam się o czymś takim jak medycyna narracyjna.

147
00:06:08,600 --> 00:06:09,700
I miałam poczucie,

148
00:06:09,700 --> 00:06:12,740
że to jest u nas w Polsce,

149
00:06:12,920 --> 00:06:14,460
w badaniach polonistycznych,

150
00:06:14,460 --> 00:06:18,020
raczej nieznany obszar.

151
00:06:18,120 --> 00:06:21,810
Było kilka prac socjologicznych,

152
00:06:21,810 --> 00:06:23,760
czy powiedzmy właśnie 

153
00:06:23,760 --> 00:06:27,189
prace pisane przez pielęgniarki,

154
00:06:27,189 --> 00:06:29,840
przyciągające medycynę narracyjną

155
00:06:29,840 --> 00:06:31,135
z takiej perspektywy.

156
00:06:31,135 --> 00:06:33,000
I pomyślałam sobie,

157
00:06:33,080 --> 00:06:34,260
że ojej,

158
00:06:34,260 --> 00:06:36,820
to jest niezwykle ciekawy obszar,

159
00:06:36,840 --> 00:06:41,000
w którym właśnie przez narrację i literaturoznawstwo,

160
00:06:41,000 --> 00:06:43,020
i medycyna łączą się ze sobą,

161
00:06:43,020 --> 00:06:46,040
ale przecież w tym wszystkim jest też język,

162
00:06:46,040 --> 00:06:47,320
ten najbliższy mnie.

163
00:06:49,050 --> 00:06:51,790
I tu momentem takim ważnym była organizacja

164
00:06:51,790 --> 00:06:53,650
pierwszej konferencji,

165
00:06:53,650 --> 00:06:54,250
właśnie tej,

166
00:06:54,310 --> 00:06:57,390
której pokłosiem jest owa książka,

167
00:06:57,390 --> 00:06:58,470
o której wspomniałaś.

168
00:06:58,830 --> 00:07:02,177
W 2018 roku na UW właśnie

169
00:07:02,177 --> 00:07:06,660
współorganizowałam tę konferencję. 

170
00:07:06,660 --> 00:07:09,270
Myślałam, że to będzie malutkie wydarzenie,

171
00:07:09,290 --> 00:07:10,430
na które przyjedzie,

172
00:07:10,430 --> 00:07:10,790
nie wiem,

173
00:07:10,790 --> 00:07:11,770
może z 10 osób.

174
00:07:12,680 --> 00:07:14,304
A jak się wysłało informacje,

175
00:07:14,304 --> 00:07:15,600
no to okazało się,

176
00:07:15,660 --> 00:07:19,000
że właśnie w różnych miejscach w Polsce są badacze,

177
00:07:19,040 --> 00:07:23,800
którzy na własną rękę szukali i znaleźli 

178
00:07:23,800 --> 00:07:26,400
jakieś ślady tekstów,

179
00:07:26,400 --> 00:07:29,000
czy znają właśnie opracowania, teksty, książki Rity Charon,

180
00:07:29,280 --> 00:07:31,660
wiedzę o medycynie narracyjnej,

181
00:07:31,680 --> 00:07:32,540
'narrative medicine', prawda,

182
00:07:32,860 --> 00:07:34,360
przede wszystkim po angielsku,

183
00:07:34,420 --> 00:07:35,740
jak to należy po polsku,

184
00:07:35,740 --> 00:07:36,940
należy przetłumaczyć, to inna rzecz.

185
00:07:37,790 --> 00:07:40,270
No i oni się zjechali na tę naszą konferencję.

186
00:07:40,510 --> 00:07:42,090
No i okazuje się właśnie,

187
00:07:42,110 --> 00:07:43,950
że nie było nas wcale tak mało.

188
00:07:44,090 --> 00:07:46,790
I że to jest bardzo ciekawy obszar,

189
00:07:46,790 --> 00:07:48,822
który, mam wrażenie, 

190
00:07:48,822 --> 00:07:50,536
został przede wszystkim zagospodarowany

191
00:07:50,536 --> 00:07:51,590
przez literaturoznawców.

192
00:07:53,070 --> 00:07:54,530
[Mariola Wilczak:] Wróćmy do tego,

193
00:07:54,550 --> 00:07:56,956
czym jest humanistyka medyczna

194
00:07:56,956 --> 00:07:59,150
i wchodząca w jej zakres medycyna narracyjna,

195
00:07:59,170 --> 00:08:01,530
której definicję podałaś w swoim rozdziale

196
00:08:01,530 --> 00:08:02,670
wspomnianego tomu.

197
00:08:02,670 --> 00:08:03,670
Bo definicji jest kilka.

198
00:08:03,910 --> 00:08:04,830
Rita Charon,

199
00:08:05,030 --> 00:08:06,670
twórczyni medycyny narracyjnej,

200
00:08:06,670 --> 00:08:10,030
określiła ją jako kliniczną kuzynkę badań 

201
00:08:10,030 --> 00:08:12,562
nad związkami literatury i medycyny 

202
00:08:12,562 --> 00:08:15,830
oraz literacką kuzynkę opieki skoncentrowanej na relacji.

203
00:08:16,670 --> 00:08:19,410
Przede wszystkim jednak uczyniła z niej 

204
00:08:19,410 --> 00:08:21,110
konkretną formę praktyki klinicznej,

205
00:08:21,170 --> 00:08:23,550
model sprawowania opieki nad pacjentem,

206
00:08:23,590 --> 00:08:25,690
akcentujący jego podmiotowość,

207
00:08:25,710 --> 00:08:28,296
dowartościowujący jego osobistą perspektywę na to,

208
00:08:28,296 --> 00:08:30,350
czego doświadcza w swojej chorobie.

209
00:08:30,390 --> 00:08:33,470
A z kolei pani profesor Małgorzata Nowaczyk

210
00:08:33,470 --> 00:08:36,820
w tekście "Nasze życie jest opowieścią" pięknie napisała,

211
00:08:36,840 --> 00:08:39,159
że medycyna narracyjna jest praktyką medyczną,

212
00:08:39,159 --> 00:08:39,659
która wie,

213
00:08:39,720 --> 00:08:41,780
co zrobić z opowieściami pacjenta.

214
00:08:41,900 --> 00:08:44,600
A w innym miejscu wyraziła przekonanie,

215
00:08:44,640 --> 00:08:47,880
że nie jest ona niczym innym czy nowym 

216
00:08:47,880 --> 00:08:49,520
i jest być może nową nazwą rzeczy,

217
00:08:49,720 --> 00:08:52,220
które powinniśmy zawsze byli robić jako lekarze.

218
00:08:53,280 --> 00:08:54,400
Co tu dodać?

219
00:08:55,640 --> 00:08:58,811
Jak w tej chwili właśnie postrzegana jest medycyna narracyjna 

220
00:08:58,811 --> 00:09:00,000
i czy tę definicję 

221
00:09:00,000 --> 00:09:01,680
da się jakoś uzupełnić jeszcze?

222
00:09:02,140 --> 00:09:05,229
[Marta Chojnacka-Kuraś:] No więc rzeczywiście tych prób przybliżenia 

223
00:09:05,229 --> 00:09:07,180
sensu istoty jest wiele.

224
00:09:07,360 --> 00:09:11,300
Ta definicja profesor Nowaczyk jest bardzo 

225
00:09:11,300 --> 00:09:12,860
taka intuicyjna,

226
00:09:12,860 --> 00:09:14,860
jest bardzo oczywista i wygodna,

227
00:09:14,860 --> 00:09:18,620
bo faktycznie pacjenci przychodzą i  mówią,

228
00:09:18,700 --> 00:09:19,700
i opowiadają,

229
00:09:19,700 --> 00:09:20,520
i lekarz, który,

230
00:09:20,520 --> 00:09:23,847
czy w ogóle pracownik opieki medycznej,

231
00:09:23,847 --> 00:09:25,771
który jakby ma to przygotowanie narracyjne, 

232
00:09:25,771 --> 00:09:29,500
będzie wiedział, będzie potrafił zrobić coś z tą opowieścią,

233
00:09:29,500 --> 00:09:30,620
jakoś wyzyskać,

234
00:09:30,620 --> 00:09:33,228
wyciągnąć z niej elementy

235
00:09:33,228 --> 00:09:34,780
i wykorzystać je klinicznie.

236
00:09:35,870 --> 00:09:36,410
Więc,

237
00:09:36,410 --> 00:09:37,110
no właśnie,

238
00:09:37,130 --> 00:09:38,630
bo tutaj dużo pytań padło,

239
00:09:38,650 --> 00:09:41,630
czym jest humanistyka medyczna i medycyna narracyjna.

240
00:09:42,190 --> 00:09:44,390
Rzeczywiście to nie jest takie proste,

241
00:09:44,390 --> 00:09:45,510
żeby je względem siebie,

242
00:09:45,550 --> 00:09:47,310
te pojęcia ułożyć.

243
00:09:48,090 --> 00:09:50,650
Tutaj jakby nas interesuje rzeczywiście medycyna,

244
00:09:50,710 --> 00:09:51,550
przepraszam,

245
00:09:51,550 --> 00:09:53,130
humanistyka medyczna,

246
00:09:53,130 --> 00:09:54,630
czyli jest to takie,

247
00:09:54,770 --> 00:09:56,610
mówię językowo do tego podchodzę,

248
00:09:56,650 --> 00:09:57,890
jest to takie wyrażenie,

249
00:09:57,890 --> 00:10:01,850
które pokazuje nam styk

250
00:10:02,060 --> 00:10:03,600
dwóch ogromnych dyscyplin, prawda,

251
00:10:03,600 --> 00:10:06,100
czyli właśnie humanistyki i medycyny,

252
00:10:06,280 --> 00:10:10,460
ale kładzie nacisk jednak na tę humanistykę.

253
00:10:10,560 --> 00:10:12,360
Humanistyka - jaka? medyczna.

254
00:10:12,540 --> 00:10:16,040
Z drugiej strony możemy też mówić 

255
00:10:16,040 --> 00:10:17,160
o medycynie humanistycznej.

256
00:10:17,180 --> 00:10:18,680
To niby to samo,

257
00:10:18,760 --> 00:10:20,220
ale jednak inaczej.

258
00:10:20,380 --> 00:10:25,440
Więc humanistyka medyczna to są przede wszystkim

259
00:10:25,440 --> 00:10:29,480
takie studia prowadzone przez humanistów,

260
00:10:30,030 --> 00:10:31,790
czyli właśnie literaturoznawców,

261
00:10:31,830 --> 00:10:33,350
antropologów,

262
00:10:33,390 --> 00:10:37,190
które dotyczą tematyki medycznej.

263
00:10:37,390 --> 00:10:41,470
I tutaj jest mnóstwo prac na temat właśnie, prawda,

264
00:10:41,470 --> 00:10:46,370
obrazu jakiejś choroby w literaturze, w konkretnej twórczości konkretnych autorów.

265
00:10:47,010 --> 00:10:49,430
Dużo mamy właśnie tego typu opracowań,

266
00:10:49,430 --> 00:10:51,090
czy to profesor Moniki Ładoń,

267
00:10:51,150 --> 00:10:52,350
czy Małgorzaty Okupnik.

268
00:10:52,410 --> 00:10:52,950
No wspaniałe

269
00:10:53,010 --> 00:10:55,290
dwa tomy wyszły bardzo blisko siebie, prawda, w czasie.

270
00:10:56,750 --> 00:10:58,750
Z drugiej strony mam wrażenie,

271
00:10:58,750 --> 00:11:01,990
że medycyna narracyjna w rozumieniu takim właśnie,

272
00:11:02,050 --> 00:11:04,170
jak zaproponowała Rita Charon,

273
00:11:04,430 --> 00:11:07,540
to ma być jednak przede wszystkim wszystkim 

274
00:11:07,540 --> 00:11:08,400
praktyka kliniczna,

275
00:11:08,460 --> 00:11:09,840
praktyka medyczna,

276
00:11:09,920 --> 00:11:12,340
która czerpie z narracji,

277
00:11:12,380 --> 00:11:17,240
czerpie z takiej potężnej kategorii humanistycznej,

278
00:11:17,240 --> 00:11:18,280
jaką jest narracja,

279
00:11:18,280 --> 00:11:19,080
narracyjność.

280
00:11:19,980 --> 00:11:22,360
I ja mam takie poczucie,

281
00:11:22,360 --> 00:11:26,060
że współcześnie właśnie w polskich badaniach 

282
00:11:26,060 --> 00:11:29,040
bardzo rozwija się ta ścieżka humanistyki medycznej,

283
00:11:29,040 --> 00:11:32,380
czyli jednak humaniści biorą tematy medyczne

284
00:11:32,380 --> 00:11:35,780
na warsztat i swoimi narzędziami je opracowują,

285
00:11:35,940 --> 00:11:37,320
dążąc oczywiście do tego,

286
00:11:37,360 --> 00:11:40,080
żeby akcentować ten taki podmiotowy,

287
00:11:40,080 --> 00:11:42,800
indywidualny charakter doświadczenia choroby.

288
00:11:43,400 --> 00:11:44,320
Mam wrażenie,

289
00:11:44,320 --> 00:11:47,830
że natomiast ta medycyna narracyjna 

290
00:11:47,830 --> 00:11:50,248
jako praktyka kliniczna 

291
00:11:50,248 --> 00:11:51,220
troszkę, nie wiem, wyhamowała 

292
00:11:51,220 --> 00:11:54,040
albo jeszcze czeka na swój czas.

293
00:11:54,280 --> 00:11:58,665
Bo nie wszędzie są prowadzone zajęcia 

294
00:11:58,665 --> 00:11:59,620
z tego zakresu.

295
00:12:00,000 --> 00:12:01,260
Bo przecież lekarzy,

296
00:12:01,300 --> 00:12:02,000
przyszłych lekarzy,

297
00:12:02,000 --> 00:12:02,920
trzeba tego nauczyć.

298
00:12:03,020 --> 00:12:03,640
To nie jest tak, prawda,

299
00:12:03,700 --> 00:12:07,120
że każdy weźmie i sobie przeczyta książkę Rity Charon, prawda,

300
00:12:07,560 --> 00:12:10,280
i nagle zacznie postępować w ten sposób.

301
00:12:10,720 --> 00:12:12,100
Więc to jakby,

302
00:12:12,140 --> 00:12:16,500
jeżeli systemowo chcemy nauczyć studentów medycyny

303
00:12:16,500 --> 00:12:18,140
takiego podejścia do pacjenta,

304
00:12:18,160 --> 00:12:22,880
to to musi być jakoś systemowo zinstytucjonalizowane,

305
00:12:23,000 --> 00:12:24,220
wprowadzone na przykład,

306
00:12:24,240 --> 00:12:24,580
prawda,

307
00:12:24,580 --> 00:12:25,880
do dydaktyki,

308
00:12:25,880 --> 00:12:27,180
do programu studiów.

309
00:12:27,580 --> 00:12:30,780
I tutaj, nie obserwowałam tego tak dokładnie,

310
00:12:30,780 --> 00:12:31,940
ale mam wrażenie,

311
00:12:31,940 --> 00:12:34,580
że to się nie dzieje jakoś bardzo intensywnie.

312
00:12:34,780 --> 00:12:38,080
[Mariola Wilczak:] Na świecie ten nurt odgrywa coraz większą rolę 

313
00:12:38,080 --> 00:12:40,140
w systemach ochrony zdrowia, i dobrze.

314
00:12:40,380 --> 00:12:43,000
I ma on ogromny potencjał,

315
00:12:43,000 --> 00:12:43,740
choćby dzięki temu,

316
00:12:43,800 --> 00:12:47,620
że właśnie uczy podmiotowego podejścia do pacjenta

317
00:12:47,620 --> 00:12:50,700
i zakłada postawę uważności i szacunku 

318
00:12:50,700 --> 00:12:51,340
wobec jego narracji,

319
00:12:51,460 --> 00:12:52,460
wobec cierpienia,

320
00:12:52,460 --> 00:12:53,980
osobistego doświadczenia.

321
00:12:54,100 --> 00:12:55,320
I wyobraźmy sobie,

322
00:12:56,140 --> 00:12:59,160
jak wiele taka postawa potrafiłaby dać pacjentom

323
00:12:59,160 --> 00:13:01,140
cierpiącym na choroby,

324
00:13:01,140 --> 00:13:02,560
które "udają" inne schorzenia,

325
00:13:02,560 --> 00:13:05,180
takie jak na przykład fibromialgia czy endometrioza,

326
00:13:05,220 --> 00:13:08,200
gdzie proces diagnozy jest niezwykle żmudny,

327
00:13:08,260 --> 00:13:10,000
czasami wieloletni, 

328
00:13:10,000 --> 00:13:12,040
i gdzie pacjentka, zanim rozpocznie leczenie,

329
00:13:12,040 --> 00:13:14,120
to usłyszy wiele złotych rad,

330
00:13:14,320 --> 00:13:16,400
ale nawet konstatacje

331
00:13:16,400 --> 00:13:17,380
"taka pani uroda".

332
00:13:17,680 --> 00:13:21,380
I tutaj medycyna narracyjna miałaby bardzo dużo

333
00:13:21,380 --> 00:13:24,720
do zaoferowania lekarzom i pacjentom 

334
00:13:24,720 --> 00:13:27,486
i w znaczący sposób też usprawniłaby ten proces diagnozy,

335
00:13:27,486 --> 00:13:27,986
prawda?

336
00:13:27,986 --> 00:13:29,040
[Marta Chojnacka-Kuraś:] Tak jest.

337
00:13:29,040 --> 00:13:31,600
I to też już nie jest wcale nowe odkrycie,

338
00:13:31,660 --> 00:13:36,600
że w tej opowieści pacjenta kryje się diagnoza.

339
00:13:36,800 --> 00:13:39,160
Czyli słuchaj swojego pacjenta,

340
00:13:39,200 --> 00:13:41,220
bo on ci mówi diagnozę.

341
00:13:41,340 --> 00:13:44,180
Tylko właśnie trzeba być do tego przygotowanym.

342
00:13:44,180 --> 00:13:46,680
Może wystarczy mieć po prostu świadomość,

343
00:13:46,680 --> 00:13:48,120
że takie podejście jest możliwe.

344
00:13:48,220 --> 00:13:51,390
Ale oczywiście tutaj zawsze lekarze będą mówić,

345
00:13:51,390 --> 00:13:53,510
że czasu jest tak mało na wizytę,

346
00:13:53,510 --> 00:13:57,490
że w te 15 minut trzeba załatwić wszystko,

347
00:13:57,610 --> 00:14:01,010
a ileż tej papierowej jeszcze roboty jest w systemie, w komputerze,

348
00:14:01,010 --> 00:14:02,803
trzeba wszystko wypełnić i tak dalej.

349
00:14:03,610 --> 00:14:05,850
No ale właśnie z drugiej strony tutaj 

350
00:14:05,850 --> 00:14:09,090
też można sięgnąć do badań z zakresu komunikacji medycznej,

351
00:14:09,090 --> 00:14:12,070
że podobno jak się pacjentowi tak pozwoli

352
00:14:12,070 --> 00:14:13,510
opowiedzieć swoimi słowami,

353
00:14:13,530 --> 00:14:15,810
właśnie tak pozwoli mu się na narrację,

354
00:14:15,810 --> 00:14:17,550
to okazuje się,

355
00:14:17,570 --> 00:14:18,710
że on tak będzie mówił

356
00:14:18,990 --> 00:14:20,030
półtorej minuty,

357
00:14:20,070 --> 00:14:20,770
dwie,

358
00:14:20,770 --> 00:14:22,450
to nie jest tak bardzo dużo,

359
00:14:22,570 --> 00:14:23,010
prawda?

360
00:14:23,010 --> 00:14:25,810
A jeżeli ten słuchacz będzie wyposażony w pewne umiejętności,

361
00:14:26,710 --> 00:14:29,570
to może da radę wyciągnąć z tego pewne informacje

362
00:14:29,570 --> 00:14:30,690
istotne klinicznie.

363
00:14:30,750 --> 00:14:33,610
No ale póki co tego się u nas nie uczy,

364
00:14:33,650 --> 00:14:34,790
a przecież, miejmy świadomość,

365
00:14:34,790 --> 00:14:39,190
że na Uniwersytecie Columbia są studia magisterskie

366
00:14:39,190 --> 00:14:40,870
z medycyny narracyjnej.

367
00:14:40,930 --> 00:14:42,230
Studia magisterskie,

368
00:14:42,230 --> 00:14:43,290
prawda?

369
00:14:43,290 --> 00:14:43,790
Które trwają, nie wiem,

370
00:14:43,790 --> 00:14:45,503
rok, kilka semestrów.

371
00:14:45,820 --> 00:14:49,680
U nas natomiast i tak jest duży postęp

372
00:14:49,680 --> 00:14:50,620
na uczelniach medycznych,

373
00:14:50,620 --> 00:14:58,480
że wprowadzono obowiązkowe zajęcia z komunikacji medycznej.

374
00:14:59,360 --> 00:15:01,800
Te zajęcia są na różnych uczelniach,

375
00:15:01,800 --> 00:15:04,020
może różnie jeszcze realizowane,

376
00:15:04,200 --> 00:15:07,080
połączone często z takimi zajęciami

377
00:15:07,080 --> 00:15:08,160
o profilu psychologicznym bardziej,

378
00:15:08,220 --> 00:15:11,280
komunikacja interpersonalna z tymi elementami

379
00:15:11,280 --> 00:15:12,380
komunikacji medycznej,

380
00:15:12,400 --> 00:15:13,840
więc to jest różnie,

381
00:15:13,840 --> 00:15:15,150
aczkolwiek jest to wszystko

382
00:15:15,150 --> 00:15:16,430
w procesie standaryzacji,

383
00:15:16,430 --> 00:15:18,756
więc jesteśmy na dobrej drodze

384
00:15:18,756 --> 00:15:20,000
 i jestem w dobrej myśli,

385
00:15:20,000 --> 00:15:21,940
że na każdej uczelni będzie podobnie.

386
00:15:21,940 --> 00:15:25,610
No a nie ma obowiązku uczenia medycyny narracyjnej.

387
00:15:25,890 --> 00:15:26,930
Mam nadzieję,

388
00:15:26,930 --> 00:15:29,710
że na uczelniach będzie się ten przedmiot pojawiał.

389
00:15:29,770 --> 00:15:30,210
Wiem,

390
00:15:30,210 --> 00:15:32,850
że w Krakowie na UJ-ocie w Collegium Medicum jest,

391
00:15:33,010 --> 00:15:35,410
ale to jest cały czas przedmiot fakultatywny

392
00:15:35,410 --> 00:15:36,030
do wyboru.

393
00:15:36,190 --> 00:15:39,970
Być może na Wydziale Lekarskim u nas na UW pojawi się

394
00:15:39,970 --> 00:15:43,050
taki przedmiot też wśród przedmiotów do wyboru,

395
00:15:43,050 --> 00:15:44,090
ale no właśnie do wyboru.

396
00:15:44,090 --> 00:15:45,670
I też nigdy nie wiadomo,

397
00:15:45,670 --> 00:15:48,710
ile osób zdecyduje się na wybór przedmiotu,

398
00:15:48,710 --> 00:15:51,490
który się nazywa dosyć tak dziwnie, prawda?

399
00:15:51,510 --> 00:15:53,990
Ta medycyna narracyjna tak w pierwszej chwili,

400
00:15:54,010 --> 00:15:56,550
to niekoniecznie ma się pewność,

401
00:15:56,550 --> 00:15:57,750
co to właściwie jest.

402
00:15:57,970 --> 00:15:59,030
[Mariola Wilczak:] Budzi pewną nieufność, tak.

403
00:15:59,530 --> 00:16:01,630
[Marta Chojnacka-Kuraś:] Właśnie, a nieufność czasami wynika właśnie z tego,

404
00:16:01,730 --> 00:16:03,850
że nie rozumiemy tego pojęcia "narracyjna",

405
00:16:03,890 --> 00:16:06,000
prawda? W jakim sensie?

406
00:16:06,000 --> 00:16:10,400
Więc to może powinno się w ogóle nazywać medycyna

407
00:16:10,400 --> 00:16:13,160
właśnie oparta na narracji albo medycyna

408
00:16:13,160 --> 00:16:15,420
wykorzystująca narrację pacjenta.

409
00:16:15,520 --> 00:16:18,120
Coś tam więcej włożyć w to wyrażenie,

410
00:16:18,140 --> 00:16:19,080
żeby pokazać,

411
00:16:19,080 --> 00:16:21,325
jakie jest miejsce narracji 

412
00:16:21,325 --> 00:16:22,320
w tym podejściu medycznym.

413
00:16:22,320 --> 00:16:22,820
 

414
00:16:22,920 --> 00:16:25,120
No ale chyba się utrwaliło to właśnie wyrażenie

415
00:16:25,120 --> 00:16:28,480
"medycyna narracyjna" z takim przymiotnikiem "narracyjna",

416
00:16:29,070 --> 00:16:30,290
który nie do końca wiemy,

417
00:16:30,290 --> 00:16:33,030
jak powinien być sfunkcjonalizowany

418
00:16:33,030 --> 00:16:35,570
w tym naszym wyobrażeniu tego zjawiska.

419
00:16:35,670 --> 00:16:36,350
No ale mam nadzieję,

420
00:16:36,350 --> 00:16:38,510
że się pojawią elementy.

421
00:16:38,510 --> 00:16:40,130
Ja w ogóle jestem przekonana,

422
00:16:40,170 --> 00:16:43,790
że jeżeli chcemy nie spalić tego pomysłu 

423
00:16:43,790 --> 00:16:47,435
i jakoś wdrożyć elementy medycyny narracyjnej 

424
00:16:47,435 --> 00:16:48,350
na uczelniach medycznych,

425
00:16:48,880 --> 00:16:51,440
to powinniśmy to robić razem z tymi zajęciami 

426
00:16:51,440 --> 00:16:52,560
z komunikacji medycznej.

427
00:16:52,860 --> 00:16:57,320
Widzieć medycynę narracyjną jako podejście,

428
00:16:57,340 --> 00:17:01,260
które może doskonalić nasze kompetencje komunikacyjne.

429
00:17:01,300 --> 00:17:03,360
Bo tak naprawdę to jest podejście,

430
00:17:03,360 --> 00:17:06,339
które polega na specyficznym prowadzeniu komunikacji

431
00:17:06,339 --> 00:17:06,839
z pacjentem.

432
00:17:06,859 --> 00:17:09,760
Takiej otwartości, na wysłuchaniu.

433
00:17:09,960 --> 00:17:12,280
Perspektywa medyczna,

434
00:17:12,280 --> 00:17:15,390
ta którą prezentuje lekarz,

435
00:17:15,390 --> 00:17:17,310
jest zupełnie inna niż ta,

436
00:17:17,510 --> 00:17:19,650
z którą przychodzi do gabinetu pacjent.

437
00:17:20,630 --> 00:17:22,329
Lekarz przede wszystkim,

438
00:17:22,470 --> 00:17:24,869
i tutaj znowu można też przywołać tę całą triadę choroby,

439
00:17:24,869 --> 00:17:25,550
 

440
00:17:25,550 --> 00:17:26,170
'illness',

441
00:17:26,369 --> 00:17:26,869
'disease',

442
00:17:26,890 --> 00:17:27,349
'sickness',

443
00:17:27,349 --> 00:17:28,290
po angielsku,

444
00:17:28,290 --> 00:17:30,010
oczywiście to się po polsku 

445
00:17:30,010 --> 00:17:30,870
nie za dobrze da przetłumaczyć,

446
00:17:30,870 --> 00:17:32,090
bo my wszędzie mamy chorobę,

447
00:17:32,130 --> 00:17:32,510
chorobę,

448
00:17:32,510 --> 00:17:33,010
chorobę.

449
00:17:33,200 --> 00:17:36,240
Ale lekarz przede wszystkim widzi chorobę 

450
00:17:36,240 --> 00:17:36,740
w sensie 'disease',

451
00:17:36,800 --> 00:17:39,860
czyli jakieś zaburzenie funkcjonowania organizmu.

452
00:17:39,920 --> 00:17:41,760
Jego interesują badania,

453
00:17:41,760 --> 00:17:42,640
wyniki krwi,

454
00:17:42,640 --> 00:17:43,780
wszelkie objawy,

455
00:17:43,780 --> 00:17:44,420
parametry.

456
00:17:44,480 --> 00:17:45,560
To jest taki medyczny,

457
00:17:45,560 --> 00:17:50,380
uporządkowany 'medicine based on evidence',

458
00:17:50,720 --> 00:17:51,940
czyli ABM.

459
00:17:52,400 --> 00:17:58,060
Natomiast pacjent przychodzi ze swoją perspektywą,

460
00:17:58,380 --> 00:17:59,080
pacjenta.

461
00:17:59,080 --> 00:18:01,420
To jest taka perspektywa,

462
00:18:01,420 --> 00:18:04,880
która wnosi tę chorobę rozumianą jako 'illness',

463
00:18:05,220 --> 00:18:09,220
czyli to moje nie do końca dobre samopoczucie,

464
00:18:09,220 --> 00:18:10,640
jakiś taki dyskomfort.

465
00:18:10,660 --> 00:18:11,600
[M W:] Czasami cierpienie, prawda?

466
00:18:11,680 --> 00:18:12,820
[M Ch-K:] Czasami cierpienie,

467
00:18:12,840 --> 00:18:13,880
bardzo poważne oczywiście.

468
00:18:15,069 --> 00:18:16,350
Ja nie wiem,

469
00:18:16,350 --> 00:18:17,430
co jest przyczyną,

470
00:18:17,430 --> 00:18:17,790
nie wiem,

471
00:18:17,790 --> 00:18:18,890
jakie mam parametry,

472
00:18:18,930 --> 00:18:19,950
ale wiem,

473
00:18:19,950 --> 00:18:21,090
że mi to przeszkadza,

474
00:18:21,170 --> 00:18:22,730
że przez to nie mogę pracować,

475
00:18:22,830 --> 00:18:24,750
że nie mogę zasnąć,

476
00:18:24,750 --> 00:18:29,430
że zawalam spotkania służbowe czy z przyjaciółmi.

477
00:18:30,330 --> 00:18:31,150
Boję się tego,

478
00:18:31,250 --> 00:18:31,610
nie wiem,

479
00:18:31,610 --> 00:18:32,230
o co chodzi,

480
00:18:32,330 --> 00:18:32,650
nie wiem,

481
00:18:32,650 --> 00:18:34,050
jak to wpłynie na moją pracę.

482
00:18:34,050 --> 00:18:35,810
Więc jakby ja wnoszę jako pacjent.

483
00:18:36,490 --> 00:18:36,990
Aha,

484
00:18:37,030 --> 00:18:38,710
i jeszcze perspektywę bardzo potoczną.

485
00:18:38,870 --> 00:18:40,770
Znaczy ja coś tam doczytałam,

486
00:18:40,790 --> 00:18:42,030
sąsiadka mi powiedziała,

487
00:18:42,030 --> 00:18:44,490
że ten ból pleców to może jakiś tam nowotwór czy coś,

488
00:18:44,850 --> 00:18:46,710
więc ja już jestem przerażona,

489
00:18:46,710 --> 00:18:48,710
mam takie zlepki informacji,

490
00:18:48,710 --> 00:18:49,810
resztę sobie domyślę,

491
00:18:49,870 --> 00:18:51,550
mam jakieś potoczne wyobrażenie,

492
00:18:51,670 --> 00:18:55,570
no i przychodzę pełna lęków i obaw.

493
00:18:55,610 --> 00:18:58,160
No i właściwie mamy 

494
00:18:58,160 --> 00:19:00,190
dwie zupełnie przeciwne perspektywy.

495
00:19:00,490 --> 00:19:03,238
No i teraz właśnie w takim najnowszym 

496
00:19:03,238 --> 00:19:05,650
kształceniu komunikacyjnym zaleca się,

497
00:19:05,710 --> 00:19:08,050
żeby to właśnie elegancko połączyć.

498
00:19:08,510 --> 00:19:10,670
No i tutaj znowu kłania nam się

499
00:19:11,050 --> 00:19:12,510
medycyna narracyjna,

500
00:19:12,550 --> 00:19:13,050
prawda?

501
00:19:13,270 --> 00:19:14,930
Czyli ja mam wrażenie w ogóle,

502
00:19:14,930 --> 00:19:18,250
że właśnie te standardy kształcenia komunikacyjnego

503
00:19:18,250 --> 00:19:21,210
pod wieloma względami mają takie miejsca,

504
00:19:21,270 --> 00:19:25,010
do których można zaprosić to ujęcie narracyjne.

505
00:19:25,870 --> 00:19:27,310
I, no właśnie,

506
00:19:27,350 --> 00:19:29,350
jeżeli chcemy poznać perspektywę pacjenta,

507
00:19:29,370 --> 00:19:31,530
no to chyba oglądamy te wyniki badań i tak dalej,

508
00:19:31,590 --> 00:19:32,730
mamy jakiś obraz, prawda,

509
00:19:32,730 --> 00:19:33,850
taki medyczny,

510
00:19:33,890 --> 00:19:35,730
no ale to nie jest cały obraz,

511
00:19:35,730 --> 00:19:36,570
to jest pół obrazu,

512
00:19:36,570 --> 00:19:37,130
jak nie mniej.

513
00:19:37,590 --> 00:19:40,530
I ja resztę informacji muszę wydobyć.

514
00:19:40,860 --> 00:19:43,240
Chcę wydobyć od pacjenta,

515
00:19:43,260 --> 00:19:44,720
wobec tego tutaj pytam.

516
00:19:44,960 --> 00:19:45,980
Pytam albo proszę,

517
00:19:46,060 --> 00:19:47,200
zapraszam do rozmowy,

518
00:19:47,240 --> 00:19:48,280
proszę mi opowiedzieć,

519
00:19:48,300 --> 00:19:50,160
jak pani funkcjonuje na co dzień.

520
00:19:50,520 --> 00:19:52,540
To też dla formy pytań.

521
00:19:52,660 --> 00:19:54,540
Niech to będą pytania otwarte,

522
00:19:54,540 --> 00:19:55,520
a nie zamknięte.

523
00:19:55,640 --> 00:19:57,100
Czy panią boli rano, prawda,

524
00:19:57,440 --> 00:19:58,740
Czy pani ma coś tam.

525
00:19:59,280 --> 00:20:01,040
No to odpowiedź może być tak albo nie.

526
00:20:01,340 --> 00:20:03,820
A trzeba by zapytać może inaczej.

527
00:20:03,820 --> 00:20:04,320
Co pani myśli

528
00:20:05,100 --> 00:20:06,260
nawet o tym,

529
00:20:06,300 --> 00:20:06,920
co się dzieje,

530
00:20:06,940 --> 00:20:08,520
co pani już wie na ten temat,

531
00:20:08,560 --> 00:20:10,400
jeżeli lekarz ma jakieś podejrzenie.

532
00:20:10,480 --> 00:20:12,740
I tutaj jakby znowu otwiera się wielki rozdział tego,

533
00:20:12,740 --> 00:20:15,020
jak taką konsultację przeprowadzić,

534
00:20:15,040 --> 00:20:18,160
żeby jak najwięcej elementów

535
00:20:18,160 --> 00:20:18,760
 tej perspektywy pacjenta,

536
00:20:18,960 --> 00:20:20,300
tej jego opowieści,

537
00:20:20,300 --> 00:20:20,860
historii,

538
00:20:20,860 --> 00:20:23,540
narracji wydobyć.

539
00:20:23,930 --> 00:20:26,370
I ładnie to poprzeplatać z tymi danymi,

540
00:20:26,390 --> 00:20:27,910
które mamy z badań,

541
00:20:27,910 --> 00:20:28,510
z wyników,

542
00:20:28,510 --> 00:20:29,610
z morfologii i tak dalej.

543
00:20:29,690 --> 00:20:32,521
I dopiero z tego wyłoni nam się

544
00:20:32,521 --> 00:20:33,770
 w miarę pełny obraz,

545
00:20:33,770 --> 00:20:36,137
który pozwoli zaprojektować

546
00:20:36,137 --> 00:20:37,590
dalszą ścieżkę terapeutyczną.

547
00:20:37,630 --> 00:20:38,190
Taką,

548
00:20:38,190 --> 00:20:40,290
która będzie jakby zgodna z tym,

549
00:20:40,350 --> 00:20:44,570
czego oczekuje i potrzebuje ta chora osoba,

550
00:20:44,570 --> 00:20:45,830
która do nas przyszła.

551
00:20:46,350 --> 00:20:47,370
Jak się tego uczy?

552
00:20:47,710 --> 00:20:50,450
Jak się kształci tę kompetencję narracyjną?

553
00:20:50,530 --> 00:20:53,570
No więc właśnie tutaj przychodzi literatura,

554
00:20:53,590 --> 00:20:58,470
jako to źródło doskonałych tekstów do pracy

555
00:20:58,470 --> 00:20:59,510
 i do szlifowania,

556
00:20:59,590 --> 00:21:01,490
doskonalenia pewnych kompetencji.

557
00:21:02,070 --> 00:21:04,210
Rita Charon wychodzi z założenia,

558
00:21:04,370 --> 00:21:06,470
że my potrzebujemy,

559
00:21:06,590 --> 00:21:07,630
znaczy my jako lekarze,

560
00:21:07,630 --> 00:21:08,130
tak przepraszam,

561
00:21:08,150 --> 00:21:10,670
wchodzę trochę w tę osobę lekarza,

562
00:21:10,730 --> 00:21:12,950
że jeżeli ja miałabym rozmawiać z pacjentem,

563
00:21:12,950 --> 00:21:15,630
to muszę mieć w sobie taką umiejętność uważności,

564
00:21:16,080 --> 00:21:20,000
i pewną kompetencję właśnie narracyjną,

565
00:21:20,000 --> 00:21:22,000
czyli taką uważność na narrację,

566
00:21:22,000 --> 00:21:22,940
otwartość,

567
00:21:22,940 --> 00:21:27,820
umiejętność wydobywania z tej opowieści 

568
00:21:27,820 --> 00:21:28,480
istotnych rzeczy.

569
00:21:28,760 --> 00:21:31,880
I że taką umiejętność można trenować

570
00:21:32,460 --> 00:21:35,140
właśnie na podstawie tekstów literackich,

571
00:21:35,160 --> 00:21:38,040
na podstawie innych jakby narracji.

572
00:21:38,720 --> 00:21:44,860
I tutaj patrzymy zarówno na treść tego,

573
00:21:45,040 --> 00:21:46,800
co jest w danym tekście,

574
00:21:46,860 --> 00:21:47,560
ale,

575
00:21:47,720 --> 00:21:49,060
co ważne u Charon,

576
00:21:49,300 --> 00:21:50,840
także na formę.

577
00:21:51,220 --> 00:21:54,000
I to jest dla mnie też niezwykle ważne,

578
00:21:54,120 --> 00:21:56,660
bo czasami czytamy książki,

579
00:21:57,120 --> 00:21:58,740
to biegniemy za treścią.

580
00:21:59,100 --> 00:21:59,660
Opisy,

581
00:21:59,700 --> 00:22:00,640
łe, nieciekawe,

582
00:22:00,640 --> 00:22:01,140
dialog,

583
00:22:01,280 --> 00:22:01,780
dalej,

584
00:22:01,880 --> 00:22:03,060
jakiś kluczowy czasownik,

585
00:22:03,080 --> 00:22:04,460
który popycha akcję do przodu.

586
00:22:05,080 --> 00:22:06,660
A tutaj Charon mówi,

587
00:22:06,840 --> 00:22:09,940
że nie możemy patrzeć tylko na treść,

588
00:22:09,960 --> 00:22:11,700
bo jeżeli byśmy byli takim właśnie lekarzem,

589
00:22:11,700 --> 00:22:13,280
który podąża tylko za treścią,

590
00:22:13,320 --> 00:22:14,100
to zgubimy,

591
00:22:14,510 --> 00:22:16,770
zgubimy wiele walorów opowieści,

592
00:22:16,790 --> 00:22:18,490
które mogą mieć cenne wskazówki.

593
00:22:18,490 --> 00:22:21,990
Więc na tych sesjach narracyjnych 

594
00:22:21,990 --> 00:22:23,530
skupia się dużą uwagę na formie.

595
00:22:23,570 --> 00:22:26,010
No i tutaj wchodzi znowu mój ukochany język.

596
00:22:26,010 --> 00:22:28,590
Czyli na przykład wszelkie metafory,

597
00:22:28,630 --> 00:22:30,350
dobór słów.

598
00:22:31,120 --> 00:22:32,240
Formy gramatyczne,

599
00:22:32,240 --> 00:22:33,600
formy czasu na przykład,

600
00:22:33,740 --> 00:22:34,840
czy jest w czasie przeszłym,

601
00:22:34,860 --> 00:22:35,620
teraźniejszym,

602
00:22:35,620 --> 00:22:36,160
przyszłym.

603
00:22:36,420 --> 00:22:39,073
Koncentracja właśnie na formie

604
00:22:39,073 --> 00:22:41,720
 uczy nas takiej uważności i później,

605
00:22:41,740 --> 00:22:44,460
kiedy już jesteśmy w tym gabinecie medycznym

606
00:22:44,460 --> 00:22:47,720
i słyszymy jakąś konkretnie sformułowaną wypowiedź

607
00:22:47,720 --> 00:22:50,060
naszego pacjenta i mamy w sobie tę kompetencję

608
00:22:50,060 --> 00:22:51,820
koncentracji na formie,

609
00:22:51,840 --> 00:22:54,180
to będziemy w stanie wysłyszeć,

610
00:22:54,180 --> 00:22:56,620
czy on mówi o swoich własnych lękach,

611
00:22:56,680 --> 00:22:58,650
czy to są na przykład lęki żony,

612
00:22:58,650 --> 00:23:01,530
która coś powiedziała przed tą wizytą,

613
00:23:01,530 --> 00:23:01,850
 

614
00:23:01,850 --> 00:23:02,410
prawda, i tak dalej.

615
00:23:02,670 --> 00:23:03,950
Czyj to jest głos?

616
00:23:04,250 --> 00:23:06,730
Czyj głos przemawia przez pacjenta?

617
00:23:06,790 --> 00:23:07,810
Jego własny,

618
00:23:07,810 --> 00:23:10,990
czy może właśnie czyjś narzucony mu z zewnątrz?

619
00:23:11,320 --> 00:23:13,260
[M W:] Warto na pewno podkreślić to,

620
00:23:13,380 --> 00:23:17,400
że medycyna narracyjna nie jest medycyną 

621
00:23:17,400 --> 00:23:18,940
wyłącznie skoncentrowaną na pacjencie, prawda?

622
00:23:18,960 --> 00:23:21,860
Bo w webinarium dostępnym na stronie Medycyny Praktycznej 

623
00:23:21,860 --> 00:23:24,520
z udziałem lekarzy i twórców Laboratorium Medycyny Narracyjnej

624
00:23:24,520 --> 00:23:28,440
lekarz Hubert Syzdek podkreślił,

625
00:23:28,460 --> 00:23:31,860
że uwzględnia ona również potrzeby wszystkich osób

626
00:23:31,860 --> 00:23:33,700
zaangażowanych w opiekę zdrowotną,

627
00:23:33,700 --> 00:23:34,460
w tym lekarzy,

628
00:23:34,700 --> 00:23:37,740
którzy zmuszeni są mierzyć się na co dzień

629
00:23:37,740 --> 00:23:40,080
z niepewnością co do stawianych diagnoz,

630
00:23:40,080 --> 00:23:42,680
z prognozami na przyszłość.

631
00:23:42,800 --> 00:23:46,760
Jak podczas tego webinarium wyznała 

632
00:23:46,760 --> 00:23:48,040
pani profesor Małgorzata Nowaczyk

633
00:23:48,850 --> 00:23:50,970
specjalizująca się w medycynie prenatalnej,

634
00:23:51,250 --> 00:23:54,170
medycyna narracyjna bardzo jej pomogła 

635
00:23:54,170 --> 00:23:55,410
w radzeniu sobie z tą niepewnością,

636
00:23:55,530 --> 00:23:58,850
a zajęcia z Ritą Charon były dla niej olśnieniem

637
00:23:58,850 --> 00:24:00,990
i poczuła się zrozumiana jako lekarz.

638
00:24:00,990 --> 00:24:03,770
Jak to w praktyce wygląda 

639
00:24:03,770 --> 00:24:04,870
w codziennej praktyce lekarzy?

640
00:24:04,890 --> 00:24:07,370
Stwórzmy może jakąś taką teoretyczną sytuację

641
00:24:07,370 --> 00:24:07,930
w gabinecie, tak,

642
00:24:07,970 --> 00:24:10,650
kiedy przychodzi pacjent na przykład onkologiczny,

643
00:24:10,710 --> 00:24:13,050
zaczyna snuć swoją opowieść,

644
00:24:13,050 --> 00:24:15,498
przy czym przychodzi 

645
00:24:15,498 --> 00:24:16,470
z jakimś ogromnym kompletem badań.

646
00:24:16,880 --> 00:24:17,440
Człowiek,

647
00:24:17,440 --> 00:24:20,200
który ma wieloletnią historię choroby,

648
00:24:20,280 --> 00:24:22,360
lekarz musi przez to przebrnąć,

649
00:24:22,360 --> 00:24:27,080
widzi jak skomplikowany jest to przypadek i wiadomo,

650
00:24:27,080 --> 00:24:29,440
jest to jakieś obciążenie też dla niego samego.

651
00:24:29,540 --> 00:24:30,320
Wyobraźmy sobie,

652
00:24:30,360 --> 00:24:31,780
że za chwilę jeszcze przychodzi rodzina,

653
00:24:31,780 --> 00:24:33,540
która opowiada jeszcze co innego.

654
00:24:33,880 --> 00:24:35,040
Tu okazuje się,

655
00:24:35,080 --> 00:24:37,220
że pacjent na przykład przekręca fakty,

656
00:24:37,240 --> 00:24:38,460
niewiele pamięta,

657
00:24:38,460 --> 00:24:39,920
trzeba tutaj dopowiedzieć,

658
00:24:39,940 --> 00:24:41,800
jeszcze słuchać kolejnych głosów.

659
00:24:42,260 --> 00:24:43,020
Nie wiem,

660
00:24:43,600 --> 00:24:45,720
jak się w tym wszystkim odnaleźć?

661
00:24:45,820 --> 00:24:47,740
Co taki biedny lekarz,

662
00:24:47,740 --> 00:24:50,880
który na co dzień ma wiele takich przypadków,

663
00:24:50,880 --> 00:24:52,760
a jeszcze tak jak wspomniałaś,

664
00:24:52,860 --> 00:24:54,100
brakuje mu czasu,

665
00:24:54,200 --> 00:24:57,200
żeby tego pacjenta dłużej wysłuchać.

666
00:24:57,220 --> 00:24:59,268
Jak on w tym wszystkim 

667
00:24:59,268 --> 00:25:00,800
może sobie dzięki medycynie narracyjnej radzić?

668
00:25:00,980 --> 00:25:03,420
[M Ch-K:] To musiałybyśmy przede wszystkim lekarzy 

669
00:25:03,420 --> 00:25:04,000
o to zapytać.

670
00:25:04,000 --> 00:25:04,680
[M W:] Mam nadzieję,

671
00:25:04,700 --> 00:25:05,480
że zapytamy.

672
00:25:05,480 --> 00:25:06,240
[M Ch-K:] Że damy radę.

673
00:25:06,340 --> 00:25:07,880
Więc od razu powiem,

674
00:25:07,880 --> 00:25:10,900
że absolutnie nie jestem lekarzem 

675
00:25:10,900 --> 00:25:11,740
i nie miałam nigdy styczności,

676
00:25:11,740 --> 00:25:15,560
znaczy, no, z pacjentami w takiej funkcji,

677
00:25:15,560 --> 00:25:18,820
więc to, co opowiem jest tylko teoretycznym konstruktem 

678
00:25:18,820 --> 00:25:21,920
na podstawie tego co mogłam przeczytać

679
00:25:21,920 --> 00:25:22,880
czy usłyszeć.

680
00:25:24,160 --> 00:25:27,520
Rzeczywiście no to tylko pokazuje jak bardzo

681
00:25:27,520 --> 00:25:30,700
skomplikowana jest praca lekarza,

682
00:25:30,700 --> 00:25:32,980
szczególnie w obrębie tych chorób,

683
00:25:32,980 --> 00:25:33,480
prawda,

684
00:25:33,480 --> 00:25:34,820
tak specyficznie trudnych

685
00:25:35,100 --> 00:25:37,480
jak chociażby choroby onkologiczne.

686
00:25:37,600 --> 00:25:41,420
I rzeczywiście medycyna narracyjna 

687
00:25:41,420 --> 00:25:42,740
też daje taką przestrzeń lekarzom,

688
00:25:42,820 --> 00:25:46,680
żeby też dostrzec siebie jako ludzi,

689
00:25:47,080 --> 00:25:48,280
nie jako maszyny,

690
00:25:48,280 --> 00:25:52,120
które mają po prostu wykonywać kolejne zadania,

691
00:25:52,120 --> 00:25:55,320
tylko jako ludzi ze swoimi słabościami,

692
00:25:55,340 --> 00:25:56,460
z gorszymi dniami,

693
00:25:56,460 --> 00:25:58,300
z tym całym obciążeniem,

694
00:25:58,300 --> 00:25:59,900
bagażem emocjonalnym.

695
00:26:00,720 --> 00:26:03,320
Myślę tutaj jeszcze o tym takim elemencie,

696
00:26:03,340 --> 00:26:05,560
jakim są karty równoległe,

697
00:26:05,560 --> 00:26:06,840
równoległe karty chorób,

698
00:26:06,840 --> 00:26:08,760
'parallel charts' u Rity Charon.

699
00:26:09,550 --> 00:26:11,630
To jest taki właśnie składnik 

700
00:26:11,630 --> 00:26:12,610
tej praktyki narracyjnej,

701
00:26:12,650 --> 00:26:15,510
że lekarz prowadzi,

702
00:26:15,510 --> 00:26:16,730
oprócz tej karty choroby,

703
00:26:16,850 --> 00:26:17,830
takie jakby,

704
00:26:17,850 --> 00:26:18,290
nie wiem,

705
00:26:18,290 --> 00:26:21,850
swoje notatki na temat spotkania z pacjentem.

706
00:26:21,850 --> 00:26:27,990
I tutaj może też jakby mieć tę chwilę skupienia

707
00:26:27,990 --> 00:26:29,630
na swoich własnych odczuciach,

708
00:26:29,630 --> 00:26:33,690
co się we mnie zadziało podczas tego spotkania,

709
00:26:33,690 --> 00:26:36,510
czy po kontakcie z tym pacjentem,

710
00:26:36,510 --> 00:26:37,430
co czuję.

711
00:26:38,060 --> 00:26:38,440
Czy czuję,

712
00:26:38,440 --> 00:26:38,800
nie wiem,

713
00:26:38,800 --> 00:26:39,300
złość,

714
00:26:39,300 --> 00:26:39,760
niechęć,

715
00:26:39,760 --> 00:26:40,420
bezradność?

716
00:26:40,500 --> 00:26:42,580
Czy właśnie jestem zadowolona,

717
00:26:42,580 --> 00:26:43,960
bo coś jest lepiej?

718
00:26:44,720 --> 00:26:46,540
Tutaj znowu moglibyśmy z drugiej strony powiedzieć,

719
00:26:46,760 --> 00:26:48,800
kiedy lekarz ma to robić u nas w Polsce,

720
00:26:48,900 --> 00:26:50,880
w polskim systemie opieki medycznej,

721
00:26:50,920 --> 00:26:53,340
kiedy mam usiąść i sobie robić te karty ?

722
00:26:53,340 --> 00:26:55,900
w domu, między dyżurami?

723
00:26:56,160 --> 00:26:59,600
Więc jakby tutaj te systemowe ograniczenia 

724
00:26:59,600 --> 00:27:01,200
zawsze będą argumentem przeciw.

725
00:27:01,320 --> 00:27:01,880
M W:] Właśnie,

726
00:27:01,940 --> 00:27:04,260
właśnie i dofinansowanie służby zdrowia,

727
00:27:04,260 --> 00:27:05,900
brak przestrzeni na to wszystko,

728
00:27:06,020 --> 00:27:07,740
to też bardzo złożone.

729
00:27:07,740 --> 00:27:08,100
[M Ch-K:] Tak,

730
00:27:08,100 --> 00:27:09,120
tak i ta sytuacja,

731
00:27:09,120 --> 00:27:10,240
którą tutaj zbudowałyśmy,

732
00:27:10,240 --> 00:27:10,920
ten konstrukt,

733
00:27:10,920 --> 00:27:13,860
że najpierw rozmawiam z pacjentem,

734
00:27:14,030 --> 00:27:15,090
potem przychodzi jego rodzina,

735
00:27:15,090 --> 00:27:15,530
no właśnie,

736
00:27:15,530 --> 00:27:16,690
i robi się taki wielogłos,

737
00:27:16,690 --> 00:27:17,610
taki gąszcz.

738
00:27:18,410 --> 00:27:19,850
No to znowu wydaje się,

739
00:27:19,890 --> 00:27:22,710
że teoretycznie jakbyśmy byli tacy kompetentni

740
00:27:22,710 --> 00:27:23,490
narracyjnie,

741
00:27:23,510 --> 00:27:26,090
no to z tego gąszczu jesteśmy w stanie coś tam

742
00:27:26,090 --> 00:27:27,910
spójnego wydobyć

743
00:27:28,630 --> 00:27:30,490
jako jakiś obraz choroby,

744
00:27:30,510 --> 00:27:31,530
który nam się wyłoni,

745
00:27:31,530 --> 00:27:32,410
jakiś spójny,

746
00:27:32,450 --> 00:27:35,510
albo właśnie dostrzec te różnice i później

747
00:27:35,510 --> 00:27:37,530
jest na czym pracować podczas kolejnej wizyty.

748
00:27:37,830 --> 00:27:39,490
Są wszystko bardzo trudne rzeczy,

749
00:27:39,610 --> 00:27:42,250
również komunikacyjnie.

750
00:27:42,290 --> 00:27:45,770
Ja też cały czas mam na uwadze 

751
00:27:45,770 --> 00:27:46,710
ten aspekt komunikacyjny.

752
00:27:47,720 --> 00:27:49,480
rozmawiam właśnie tylko z pacjentem,

753
00:27:49,480 --> 00:27:50,520
czy z dzieckiem,

754
00:27:50,520 --> 00:27:51,460
z jego rodzicem,

755
00:27:51,460 --> 00:27:54,460
czy właśnie ze starszym pacjentem i jego córką,

756
00:27:54,480 --> 00:27:56,900
która wprowadza swoją perspektywę,

757
00:27:56,900 --> 00:27:58,920
swój jakiś kontekst,

758
00:27:58,940 --> 00:28:01,760
no to są bardzo trudne sytuacje.

759
00:28:02,320 --> 00:28:04,160
I wierzę głęboko w to,

760
00:28:04,300 --> 00:28:06,460
że takie właśnie przejście,

761
00:28:06,480 --> 00:28:09,120
chociażby szkolenia z zakresu medycyny narracyjnej,

762
00:28:09,120 --> 00:28:11,980
czy takie właśnie czucie się w tę ideę.

763
00:28:12,750 --> 00:28:14,510
Coś da również lekarzom,

764
00:28:14,630 --> 00:28:17,830
chociaż trudno mi teraz w tej chwili podać jakieś

765
00:28:17,830 --> 00:28:21,010
bardzo takie konkretne przykłady.

766
00:28:21,150 --> 00:28:22,122
Ja myślę, że to jest po prostu

767
00:28:22,122 --> 00:28:24,670
sztuka życia po prostu.

768
00:28:24,670 --> 00:28:27,582
Ja też nie chciałabym,

769
00:28:27,582 --> 00:28:28,130
żeby to wybrzmiało,

770
00:28:28,150 --> 00:28:30,210
że medycyna narracyjna jest jakimś narzędziem,

771
00:28:30,210 --> 00:28:31,970
narzędziem komunikacyjnym,

772
00:28:31,990 --> 00:28:32,870
jakimś chwytem,

773
00:28:32,870 --> 00:28:34,250
jakąś sztuczką.

774
00:28:34,710 --> 00:28:35,690
To też wiem,

775
00:28:35,750 --> 00:28:38,450
że wielu autorów zwraca na to uwagę,

776
00:28:38,570 --> 00:28:41,270
żeby tak tego nie traktować.

777
00:28:42,250 --> 00:28:43,990
Więc rzeczywiście,
jeżeli ktoś tak na serio w to wejdzie,

778
00:28:44,070 --> 00:28:44,890
wczyta się,

779
00:28:45,090 --> 00:28:47,330
przepracuje wewnętrznie,

780
00:28:47,350 --> 00:28:50,790
no to może to coś zmienić w jego życiu zawodowym,

781
00:28:50,870 --> 00:28:52,510
w jego podejściu.

782
00:28:52,990 --> 00:28:53,870
Szczerze mówiąc,

783
00:28:53,870 --> 00:28:54,230
no właśnie,

784
00:28:54,230 --> 00:28:55,070
nie jestem lekarzem,

785
00:28:55,070 --> 00:28:57,570
ale jestem dydaktykiem,

786
00:28:57,570 --> 00:28:58,510
jestem mamą,

787
00:28:58,510 --> 00:28:59,250
żoną na co dzień,

788
00:28:59,290 --> 00:29:02,230
się komunikuję z różnymi osobami 

789
00:29:02,230 --> 00:29:04,242
i w ogóle mam wrażenie,

790
00:29:04,242 --> 00:29:05,550
że im więcej o tej medycynie narracyjnej sobie czytam,

791
00:29:05,590 --> 00:29:08,750
o komunikacji sobie czytam i myślę.

792
00:29:09,310 --> 00:29:12,830
to tym lepiej się komunikuje w różnych sytuacjach,

793
00:29:13,590 --> 00:29:18,150
Więc to jest fascynujące w ogóle w językoznawstwie,

794
00:29:18,150 --> 00:29:20,670
w każdej nauce,

795
00:29:20,670 --> 00:29:23,510
w tym,
żeby się po prostu cały czas doskonalić,

796
00:29:23,510 --> 00:29:26,430
czegoś się uczyć na nowo i starać się to jakoś

797
00:29:26,430 --> 00:29:27,790
wprowadzać w życie.

798
00:29:28,280 --> 00:29:31,160
Ten styk językoznawstwa i medycyny,

799
00:29:31,380 --> 00:29:33,920
który też widać w medycynie narracyjnej,

800
00:29:34,040 --> 00:29:36,120
ale też w komunikacyjnych tematach,

801
00:29:36,120 --> 00:29:36,960
że to jest temat,

802
00:29:37,020 --> 00:29:40,760
który powinien interesować studentów i szkoda,

803
00:29:40,760 --> 00:29:43,400
że go nie ma w ofercie dydaktycznej.

804
00:29:43,540 --> 00:29:44,560
I zdarzyło się,

805
00:29:44,620 --> 00:29:48,520
że mogłam poprowadzić konwersatorium na swoim wydziale

806
00:29:48,520 --> 00:29:51,980
i właśnie zaproponowałam zajęcia pod tytułem

807
00:29:51,980 --> 00:29:52,840
Język i Medycyna.

808
00:29:52,980 --> 00:29:55,360
Tak specjalnie to zatytułowałam tak szeroko,

809
00:29:55,380 --> 00:29:56,100
Język i Medycyna,

810
00:29:56,200 --> 00:29:58,940
z takim postanowieniem,

811
00:29:58,940 --> 00:30:02,020
że umieszczę tam elementy medycyny narracyjnej.

812
00:30:02,040 --> 00:30:03,380
Przy czym oczywiście odbiorcami,

813
00:30:03,380 --> 00:30:06,280
uczestnikami tych zajęć są poloniści,

814
00:30:06,380 --> 00:30:08,680
studenci polonistyki na studiach magisterskich.

815
00:30:09,580 --> 00:30:11,880
Takie zajęcia poprowadziłam już dwukrotnie.

816
00:30:12,300 --> 00:30:14,740
Teraz w tym roku akademickim,

817
00:30:14,740 --> 00:30:15,140
latem,

818
00:30:15,140 --> 00:30:17,320
będę miała trzecią odsłonę.

819
00:30:17,360 --> 00:30:20,420
Więc tam miałam właśnie przyjemność pierwszy raz

820
00:30:20,420 --> 00:30:25,340
taką sesję medycyny narracyjnej ze studentami zrobić.

821
00:30:25,820 --> 00:30:27,220
W ramach tych tematów,

822
00:30:27,220 --> 00:30:30,180
tego konwersatorium omawiamy różne tematy,

823
00:30:30,220 --> 00:30:32,060
bo i nazewnictwo chorób,

824
00:30:32,140 --> 00:30:33,240
nazewnictwo leków,

825
00:30:33,540 --> 00:30:35,220
kwestie komunikacyjne.

826
00:30:35,320 --> 00:30:38,620
Jakie polszczyzna daje nam w ogóle środki leksykalne

827
00:30:38,620 --> 00:30:40,620
do opowiadania o tym doświadczeniu,

828
00:30:40,660 --> 00:30:41,920
jaką jest choroba,

829
00:30:41,920 --> 00:30:43,540
czy właśnie zachwianie zdrowia.

830
00:30:43,660 --> 00:30:46,860
No i mamy tam właśnie elementy tej humanistyki medycznej,

831
00:30:47,580 --> 00:30:50,500
robię takie wprowadzenie humanistom,

832
00:30:50,500 --> 00:30:53,020
Więc jakby oni to rozumieją,

833
00:30:53,020 --> 00:30:53,520
chłoną.

834
00:30:53,850 --> 00:30:57,210
Taka dynamika pracy na tym konwersatorium

835
00:30:57,210 --> 00:30:59,630
jest dla mnie naprawdę czymś niesamowitym.

836
00:30:59,630 --> 00:31:01,990
Ja po prostu czekam na każde następne zajęcia.

837
00:31:02,070 --> 00:31:03,910
Tak pięknie się niektórzy otwierają,

838
00:31:03,990 --> 00:31:05,910
wnoszą dużo swojej perspektywy.

839
00:31:05,950 --> 00:31:06,330
Widzą,

840
00:31:06,330 --> 00:31:07,450
że to jest ważne,

841
00:31:07,610 --> 00:31:11,090
że faktycznie jak następnym razem pójdę do lekarza,

842
00:31:11,110 --> 00:31:12,130
to będę zwracała uwagę,

843
00:31:12,490 --> 00:31:14,030
prawda,
na takie i takie rzeczy.

844
00:31:14,430 --> 00:31:17,690
No i ta sesja narracyjna zwykle tak pod koniec

845
00:31:17,690 --> 00:31:18,070
ją robię,

846
00:31:18,070 --> 00:31:19,050
bo też zależy mi na tym,

847
00:31:19,090 --> 00:31:21,950
żeby grupa troszkę się poznała,

848
00:31:21,970 --> 00:31:22,290
prawda,

849
00:31:22,290 --> 00:31:22,950
tak sama ze sobą,

850
00:31:23,690 --> 00:31:25,530
no bo nie wiem,

851
00:31:25,550 --> 00:31:29,350
nieczęsto na zajęciach robi się tego typu sesje,

852
00:31:29,350 --> 00:31:31,390
które wymagają jednak takiej szczerości,

853
00:31:31,390 --> 00:31:32,330
otwartości,

854
00:31:32,330 --> 00:31:34,850
takiego obnażenia się też,

855
00:31:34,950 --> 00:31:37,410
więc tak pod koniec.

856
00:31:37,610 --> 00:31:40,830
No i to wychodzi bardzo ciekawie.

857
00:31:41,120 --> 00:31:44,040
Także oni pracują bardzo dobrze i myślę,

858
00:31:44,100 --> 00:31:46,260
że studenci medycyny,

859
00:31:46,260 --> 00:31:48,040
czy już praktykujący lekarze,

860
00:31:48,060 --> 00:31:51,040
także by się pootwierali na takich sesjach.

861
00:31:51,140 --> 00:31:52,780
I to jest w ogóle bardzo ciekawe,

862
00:31:52,780 --> 00:31:55,740
że tutaj pracujemy na tekstach literackich,

863
00:31:55,740 --> 00:32:00,440
które z pozoru nie mają w ogóle związku

864
00:32:00,440 --> 00:32:01,320
z lekarską praktyką.

865
00:32:02,700 --> 00:32:03,840
Nawet mówi się,

866
00:32:03,860 --> 00:32:04,880
żeby te teksty,

867
00:32:04,880 --> 00:32:05,700
Rita Charon zaznacza,

868
00:32:05,740 --> 00:32:06,460
żeby te teksty,

869
00:32:06,460 --> 00:32:07,160
które wybieramy,

870
00:32:07,300 --> 00:32:11,120
żeby one nie dotyczyły tematyki medycznej,

871
00:32:11,120 --> 00:32:12,940
żeby były takie zupełnie oderwane.

872
00:32:13,290 --> 00:32:15,210
Ale ja sobie tak myślę,

873
00:32:15,290 --> 00:32:19,690
że jakbyśmy tak mieli na początek prowadzić tego

874
00:32:19,690 --> 00:32:20,450
typu zajęcia,

875
00:32:20,510 --> 00:32:22,110
to może jednak dobrze byłoby,

876
00:32:22,150 --> 00:32:24,670
żeby te teksty chociaż troszeczkę tematycznie

877
00:32:24,670 --> 00:32:27,270
ocierały się o tematy medyczne.

878
00:32:27,390 --> 00:32:31,050
Zresztą chyba nie bez powodu to opowiadanie 

879
00:32:31,050 --> 00:32:34,430
"Wiszący most" Alice Munro jest i w podręczniku 

880
00:32:34,430 --> 00:32:36,870
Rity Charon i współautorów opracowane.

881
00:32:36,870 --> 00:32:40,470
Ten tekst jest często wybierany na właśnie treningi

882
00:32:40,470 --> 00:32:41,910
medycyny narracyjnej,

883
00:32:42,570 --> 00:32:44,330
a przecież dotyczy właśnie doświadczenia choroby.

884
00:32:44,490 --> 00:32:45,950
Więc uważam,

885
00:32:45,950 --> 00:32:47,870
że od takich tekstów warto zaczynać,

886
00:32:47,890 --> 00:32:50,950
a później można rzeczywiście rozszerzać na teksty

887
00:32:50,950 --> 00:32:51,970
poetyckie chociażby,

888
00:32:51,970 --> 00:32:55,550
które dotyczą zupełnie różnych doświadczeń i tam

889
00:32:55,550 --> 00:33:00,810
trenować te kompetencje analizy rozbioru tekstu

890
00:33:00,810 --> 00:33:02,370
na poszczególne elementy.

891
00:33:03,139 --> 00:33:05,440
Ale też może powiedzmy jeszcze to,

892
00:33:05,620 --> 00:33:06,780
bo nie chcę,

893
00:33:06,820 --> 00:33:08,040
żeby zostało takie wrażenie,

894
00:33:08,060 --> 00:33:09,760
że tu jest jakaś wielka,

895
00:33:09,760 --> 00:33:11,800
wspaniała koncepcja medycyny narracyjnej,

896
00:33:11,800 --> 00:33:14,140
a nasi lekarze to są w ogóle bardzo źli.

897
00:33:15,680 --> 00:33:18,520
Więc ja mam wrażenie,

898
00:33:18,560 --> 00:33:19,060
że wielu,

899
00:33:19,240 --> 00:33:23,160
ludzie są różni wszędzie w każdej grupie zawodowej.

900
00:33:23,620 --> 00:33:25,720
I na pewno jest tak,

901
00:33:25,720 --> 00:33:27,660
że jest wielu lekarzy,

902
00:33:27,660 --> 00:33:29,240
którzy po prostu tacy są,

903
00:33:29,420 --> 00:33:31,380
jakby Rita Charon sobie wymarzyła.

904
00:33:31,660 --> 00:33:33,480
I potrafią tak rozmawiać.

905
00:33:33,580 --> 00:33:34,740
Co by się nie działo,

906
00:33:34,760 --> 00:33:35,900
to oni właśnie tacy będą.

907
00:33:36,380 --> 00:33:37,500
Są empatyczni,

908
00:33:37,500 --> 00:33:38,220
są otwarci,

909
00:33:38,220 --> 00:33:41,620
uwielbiają dać pacjentowi powiedzieć własnymi słowami,

910
00:33:41,620 --> 00:33:44,505
co tam się u niego dzieje

911
00:33:44,505 --> 00:33:45,300
i dopiero tak potrafią pracować.

912
00:33:45,320 --> 00:33:46,580
Na pewno takie osoby będą.

913
00:33:46,700 --> 00:33:48,000
[M W:]  Tak, czasem mają kamyk w bucie,

914
00:33:48,060 --> 00:33:51,060
ale to rzadko im się zdarza.

915
00:33:52,460 --> 00:33:53,740
[M Ch-K:] To jest właśnie kwestia,

916
00:33:53,740 --> 00:33:54,500
albo się to ma,

917
00:33:54,520 --> 00:33:55,600
albo się tego nie ma,

918
00:33:55,680 --> 00:33:57,040
ale ci,

919
00:33:57,120 --> 00:33:59,620
co już mają to świetnie i oni jakby sobie radzą,

920
00:33:59,620 --> 00:34:00,280
idą z tym dalej,

921
00:34:00,400 --> 00:34:00,940
ale ci,

922
00:34:00,980 --> 00:34:01,640
co tego nie mają,

923
00:34:01,700 --> 00:34:03,600
mogą się tego nauczyć.

924
00:34:03,720 --> 00:34:06,194
I takie myślenie o kształceniu kompetencji komunikacyjnych

925
00:34:06,194 --> 00:34:08,520
jest w ogóle bardzo ważne,

926
00:34:08,600 --> 00:34:10,100
żeby o tym mówić.

927
00:34:10,179 --> 00:34:10,679
I myślę,

928
00:34:10,719 --> 00:34:12,320
że podobnie jest z medycyną  narracyjną.

929
00:34:12,500 --> 00:34:15,060
Tych elementów można się po prostu nauczyć.

930
00:34:15,080 --> 00:34:16,500
Jeżeli ja tego w sobie nie mam,

931
00:34:16,600 --> 00:34:18,659
to mogę no jakieś,

932
00:34:18,840 --> 00:34:21,699
wyrobić sobie pewne umiejętności i starać się

933
00:34:21,699 --> 00:34:23,340
po troszeczku je wdrażać,

934
00:34:23,340 --> 00:34:24,900
prawda,
do swojej codziennej pracy.

935
00:34:25,600 --> 00:34:26,380
Także no,

936
00:34:26,460 --> 00:34:28,860
są lekarze naprawdę fantastyczni.

937
00:34:28,860 --> 00:34:31,440
Sama wiem po rozmaitych tam doświadczeniach,

938
00:34:31,440 --> 00:34:32,940
bo to każdy z nas chodzi do lekarza,

939
00:34:32,940 --> 00:34:33,280
jednego,

940
00:34:33,280 --> 00:34:33,780
drugiego.

941
00:34:33,860 --> 00:34:35,100
U jednego jest lepiej,

942
00:34:35,120 --> 00:34:36,199
u drugiego jest gorzej,

943
00:34:36,199 --> 00:34:36,540
prawda,

944
00:34:36,540 --> 00:34:37,719
komunikacyjnie.

945
00:34:38,420 --> 00:34:40,880
Ale no zdarzają się jak najbardziej tacy,

946
00:34:40,960 --> 00:34:44,080
którzy potrafią to w sobie odkryć.

947
00:34:44,330 --> 00:34:46,610
A pozostali mają szansę,

948
00:34:46,630 --> 00:34:47,989
jeśli chcą,

949
00:34:47,989 --> 00:34:50,830
chociaż troszkę się tutaj podciągnąć 

950
00:34:50,830 --> 00:34:51,389
pod tym względem.

951
00:34:52,969 --> 00:34:56,690
[M W:] Do pewnego stopnia burzy ona hierarchię 

952
00:34:56,690 --> 00:34:57,350
w gabinecie lekarskim,

953
00:34:57,350 --> 00:34:57,710
prawda?

954
00:34:57,710 --> 00:35:00,990
Bo skraca dystans między lekarzem a pacjentem

955
00:35:00,990 --> 00:35:01,750
i jego bliskimi.

956
00:35:01,970 --> 00:35:03,650
I czy według ciebie

957
00:35:04,270 --> 00:35:08,050
zaburzenie tej hierarchii jest przeszkodą 

958
00:35:08,050 --> 00:35:10,270
w przyjęciu takiego nowego modelu komunikacji,

959
00:35:10,270 --> 00:35:10,890
relacji,

960
00:35:10,950 --> 00:35:12,170
przeszkodą,

961
00:35:12,170 --> 00:35:14,470
która stawia silny opór?

962
00:35:15,030 --> 00:35:16,110
[M Ch-K] Faktycznie,

963
00:35:16,110 --> 00:35:19,870
są różne modele takiej hierarchii,

964
00:35:19,870 --> 00:35:21,150
też komunikacji,

965
00:35:21,190 --> 00:35:23,390
takie bardziej tradycyjne,

966
00:35:23,470 --> 00:35:27,830
które stawiają lekarza tutaj wyżej w hierarchii

967
00:35:27,830 --> 00:35:29,390
i tego pacjenta gdzieś niżej,

968
00:35:29,920 --> 00:35:32,300
który ma się dostosować do zaleceń,

969
00:35:32,320 --> 00:35:34,480
które pan doktor przekazał.

970
00:35:34,860 --> 00:35:36,060
No ale są też,

971
00:35:36,080 --> 00:35:39,660
to się współcześnie zmienia w kierunku takich

972
00:35:39,660 --> 00:35:40,360
relacji,

973
00:35:40,360 --> 00:35:42,580
no właśnie bardziej partnerskich,

974
00:35:42,600 --> 00:35:47,320
w których pacjenta angażuje się coraz bardziej

975
00:35:47,320 --> 00:35:48,380
w proces terapeutyczny,

976
00:35:48,380 --> 00:35:49,000
nie tylko pacjenta,

977
00:35:49,020 --> 00:35:49,960
ale także jego rodziny.

978
00:35:50,160 --> 00:35:52,560
Więc mamy właśnie coraz częściej do czynienia

979
00:35:52,560 --> 00:35:54,560
z taką relacją potrójną,

980
00:35:54,580 --> 00:35:56,140
czyli jakby jest lekarz,

981
00:35:56,140 --> 00:35:57,100
ale też cały personel,

982
00:35:57,100 --> 00:35:57,800
jest pacjent,

983
00:35:57,800 --> 00:35:58,700
są jego bliscy.

984
00:35:59,450 --> 00:36:02,990
Więc jakby te role gdzieś tam się rzeczywiście

985
00:36:02,990 --> 00:36:03,930
wyrównują,

986
00:36:03,930 --> 00:36:04,410
mam wrażenie,

987
00:36:04,410 --> 00:36:06,890
na poziomie też takiego kształcenia komunikacyjnego.

988
00:36:07,370 --> 00:36:10,310
A w medycynie narracyjnej rzeczywiście musimy

989
00:36:10,310 --> 00:36:14,110
otworzyć się na drugiego i na siebie i tak

990
00:36:14,110 --> 00:36:16,790
to bardzo ładnie wychodzi też w tym,

991
00:36:16,830 --> 00:36:20,410
o czym Rita Charon pisze na temat 

992
00:36:20,410 --> 00:36:21,110
tych kart równoległych, prawda,

993
00:36:21,110 --> 00:36:25,150
że kiedy lekarz potem sobie ma to doświadczenie

994
00:36:25,150 --> 00:36:27,770
tego kontaktu z pacjentem opisać jakby po swojemu,

995
00:36:28,350 --> 00:36:31,610
to, że ona lubi tak spojrzeć na siebie 

996
00:36:31,610 --> 00:36:33,250
i o sobie w trzeciej osobie mówić.

997
00:36:33,470 --> 00:36:36,150
Czyli gdzieś jakby ze złotu ptaka obserwuje siebie

998
00:36:36,150 --> 00:36:38,350
jako tę lekarkę i tę pacjentkę,

999
00:36:38,390 --> 00:36:40,130
bo to akurat a propos jakiejś pacjentki było,

1000
00:36:40,270 --> 00:36:43,990
i widzi siebie na równi z tą pacjentką.

1001
00:36:44,050 --> 00:36:46,570
I gdzieś tam wisi wyżej jako obserwator.

1002
00:36:47,750 --> 00:36:48,690
Ja nie wiem,

1003
00:36:48,690 --> 00:36:49,930
czy się lekarze tego boją.

1004
00:36:49,990 --> 00:36:52,610
Być może to jest rzeczywiście jakaś sprawa

1005
00:36:52,610 --> 00:36:53,330
pokoleniowa.

1006
00:36:53,530 --> 00:36:54,250
Myślę,

1007
00:36:54,290 --> 00:36:59,530
że to też w wielu instytucjach jest istotne

1008
00:36:59,530 --> 00:37:00,110
zjawisko.

1009
00:37:00,170 --> 00:37:02,570
Czyli pewne pokolenie przywiązane do pewnych

1010
00:37:02,570 --> 00:37:08,150
schematów zachowań językowych po prostu trwa.

1011
00:37:10,640 --> 00:37:11,500
Więc ja myślę,

1012
00:37:11,560 --> 00:37:16,080
że lekarze właśnie w ramach zajęć komunikacyjnych

1013
00:37:16,080 --> 00:37:19,060
są też otwierani na te takie nowe modele komunikacyjne.

1014
00:37:19,280 --> 00:37:23,540
I tutaj jakby medycyna narracyjna się z tym łączy.

1015
00:37:23,700 --> 00:37:26,080
Bo nam się też może wydawać,

1016
00:37:26,080 --> 00:37:28,960
właśnie w tym opisie ewolucji modeli komunikacyjnych,

1017
00:37:29,060 --> 00:37:32,920
że ten model partnerski jest idealny.

1018
00:37:32,940 --> 00:37:36,180
Że pacjenci tak strasznie chcą być na równi z

1019
00:37:36,180 --> 00:37:36,880
z lekarzem,

1020
00:37:36,880 --> 00:37:37,220
prawda?

1021
00:37:37,220 --> 00:37:43,020
I chcą być tacy aktywni w procesie terapeutycznym.

1022
00:37:43,020 --> 00:37:44,280
A są badania, które pokazują,

1023
00:37:44,320 --> 00:37:46,580
że wcale tak nie jest,

1024
00:37:46,600 --> 00:37:48,220
że to wcale nie jest takie oczywiste,

1025
00:37:48,260 --> 00:37:52,240
że jednak lekarz to jest ten specjalista,

1026
00:37:52,240 --> 00:37:53,760
do którego ja przychodzę,

1027
00:37:53,760 --> 00:37:56,340
mimo wszystko po konkretną poradę.

1028
00:37:56,400 --> 00:37:57,940
Oczywiście jest miło,

1029
00:37:57,940 --> 00:38:00,850
kiedy on mi da wybór,

1030
00:38:00,870 --> 00:38:03,910
przedstawi mi możliwe ścieżki terapeutyczne,

1031
00:38:04,010 --> 00:38:04,970
zapyta,

1032
00:38:05,030 --> 00:38:06,590
jaka jest moja sytuacja rodzinna,

1033
00:38:06,590 --> 00:38:07,190
zawodowa,

1034
00:38:07,250 --> 00:38:08,750
czy jestem gotowa na terapię,

1035
00:38:08,750 --> 00:38:09,610
która będzie trwała,

1036
00:38:09,630 --> 00:38:11,030
nie wiem,
trzy miesiące i tak dalej.

1037
00:38:11,490 --> 00:38:13,050
Ale to nie jest tak,

1038
00:38:13,050 --> 00:38:17,170
że wszyscy pacjenci chcą sami decydować o sobie.

1039
00:38:17,750 --> 00:38:20,790
To jest dosyć też, dosyć ciekawe mam wrażenie,

1040
00:38:20,810 --> 00:38:23,990
że jednak lekarz powinien zostać lekarzem,

1041
00:38:23,990 --> 00:38:25,190
tym specjalistą,

1042
00:38:25,210 --> 00:38:27,710
tym źródłem konkretnej wiedzy.

1043
00:38:27,750 --> 00:38:28,330
Opoką,

1044
00:38:28,330 --> 00:38:29,370
tak.
Właśnie tak.

1045
00:38:30,490 --> 00:38:33,670
Takim źródłem oczywiście wiedzy,

1046
00:38:33,690 --> 00:38:35,990
a potem takim trochę może przewodnikiem,

1047
00:38:35,990 --> 00:38:37,050
takim towarzyszem,

1048
00:38:37,090 --> 00:38:38,610
ale takim,

1049
00:38:38,630 --> 00:38:40,410
którego ja mogę zawsze zapytać,

1050
00:38:40,410 --> 00:38:42,010
czy idziemy w dobrą stronę.

1051
00:38:42,830 --> 00:38:43,630
Albo powiedzieć,

1052
00:38:43,690 --> 00:38:46,110
że zaszły w moim życiu jakieś zmiany i nie wiem,

1053
00:38:46,130 --> 00:38:47,710
nie mogę kontynuować leczenia,

1054
00:38:47,730 --> 00:38:49,210
prawda?
I on wtedy jest otwarty na to.

1055
00:38:49,310 --> 00:38:50,470
Więc mam wrażenie,

1056
00:38:50,470 --> 00:38:53,230
że właśnie z tych nowszych badań wychodzi nam taki

1057
00:38:53,230 --> 00:38:57,310
taki obraz relacji pożądanej ze strony pacjenta,

1058
00:38:57,410 --> 00:39:01,910
który bardzo jest zgodny 

1059
00:39:01,910 --> 00:39:02,890
z tą ideą medycyny narracyjnej.

1060
00:39:03,230 --> 00:39:09,310
Czyli jakby przy czym zachowuje tę rolę przewodnika,

1061
00:39:09,310 --> 00:39:11,410
lekarza jako przewodnika.

1062
00:39:11,430 --> 00:39:13,770
Aczkolwiek też tutaj nie chcę pominąć tego faktu,

1063
00:39:13,770 --> 00:39:17,610
że czasami to pacjent staje się takim przewodnikiem

1064
00:39:17,610 --> 00:39:19,110
dla lekarza.

1065
00:39:19,150 --> 00:39:20,310
Takie sytuacje też są.

1066
00:39:20,550 --> 00:39:20,950
[M W:] Aha,

1067
00:39:20,950 --> 00:39:21,590
to jest ciekawe.

1068
00:39:21,690 --> 00:39:23,230
[M Ch-K:] Czyli pacjent,

1069
00:39:23,230 --> 00:39:27,570
który jest niejako takim własnym specjalistą

1070
00:39:27,570 --> 00:39:28,250
od swojej choroby,

1071
00:39:28,310 --> 00:39:29,130
ale nie w takim sensie,

1072
00:39:29,130 --> 00:39:30,170
że wyczytał w Google,

1073
00:39:30,350 --> 00:39:32,610
jak to się mówi i jest najmądrzejszy,

1074
00:39:32,710 --> 00:39:36,040
tylko po prostu żyje ze swoją chorobą,

1075
00:39:36,060 --> 00:39:39,560
sam dochodzi do pewnych wniosków,

1076
00:39:39,560 --> 00:39:40,600
do pewnych obserwacji,

1077
00:39:40,700 --> 00:39:43,540
że coś po prostu dobrze wpływa na jego

1078
00:39:43,540 --> 00:39:44,900
funkcjonowanie z tą chorobą,

1079
00:39:44,940 --> 00:39:46,780
dzieli się tym z lekarzem,

1080
00:39:46,780 --> 00:39:48,460
ale musi też mieć poczucie,

1081
00:39:48,460 --> 00:39:49,300
że może to zrobić.

1082
00:39:49,850 --> 00:39:50,230
[M W:] Właśnie,

1083
00:39:50,230 --> 00:39:50,950
nie boi się.

1084
00:39:51,250 --> 00:39:54,410
[M Ch-K:] Tak,
to nawet ten lekarz będzie na to otwarty.

1085
00:39:54,450 --> 00:39:56,410
Ja kiedyś też,

1086
00:39:56,490 --> 00:40:00,250
ja poczułam się takim właśnie małym przewodnikiem

1087
00:40:00,250 --> 00:40:01,950
dla lekarza.

1088
00:40:01,950 --> 00:40:02,450
[M W:] A to ciekawe!

1089
00:40:02,510 --> 00:40:06,830
[M Ch-K:] Tak, kiedy właśnie mieliśmy doświadczenie takiej choroby

1090
00:40:06,830 --> 00:40:10,490
z naszym dzieckiem pierwszym i jakby my rodzice

1091
00:40:10,490 --> 00:40:14,890
zaangażowani w opiekę nad tą chorobą

1092
00:40:14,890 --> 00:40:16,030
odkryliśmy pewne patenty,

1093
00:40:16,030 --> 00:40:20,060
jak można to dziecko jakoś tak opatrunki założyć,

1094
00:40:20,080 --> 00:40:21,520
żeby wszystko było dobrze.

1095
00:40:21,780 --> 00:40:25,360
I pani doktor podejrzała to na którejś tam wizycie

1096
00:40:25,360 --> 00:40:27,120
i pochwaliła nas bardzo,

1097
00:40:27,140 --> 00:40:28,900
że to bardzo ciekawy pomysł.

1098
00:40:28,940 --> 00:40:32,580
I czy ona może o tym pomyśle opowiedzieć innym

1099
00:40:32,580 --> 00:40:33,300
rodzicom,

1100
00:40:33,300 --> 00:40:35,560
którzy mają podobną sytuację.

1101
00:40:35,580 --> 00:40:36,660
Nie będę wchodziła w szczegóły,

1102
00:40:36,740 --> 00:40:39,920
ale ja się poczułam jako mama małego pacjenta

1103
00:40:40,710 --> 00:40:41,830
tak doceniona wtedy.

1104
00:40:41,890 --> 00:40:43,570
To była drobna rzecz,

1105
00:40:43,650 --> 00:40:44,750
prawda?
Właściwie prawie,

1106
00:40:44,750 --> 00:40:45,610
że nieistotna.

1107
00:40:45,730 --> 00:40:48,750
Ale ta pani doktor właśnie wyszła za tego biurka,

1108
00:40:48,790 --> 00:40:50,150
podeszła do nas,

1109
00:40:50,190 --> 00:40:50,790
zobaczyła,

1110
00:40:50,810 --> 00:40:54,090
doceniła ten wysiłek i pomyślała,

1111
00:40:54,090 --> 00:40:55,710
że to ciekawe rozwiązanie,

1112
00:40:55,730 --> 00:40:58,230
które też innym może posłużyć.

1113
00:40:58,430 --> 00:41:00,950
Także to jest naprawdę

1114
00:41:00,950 --> 00:41:02,840
bardzo skomplikowany temat tych relacji.

1115
00:41:02,860 --> 00:41:04,740
My tutaj budujemy jakieś modele,

1116
00:41:04,780 --> 00:41:06,440
ale przecież każdy z nas jest inny,

1117
00:41:06,500 --> 00:41:07,520
każdy lekarz jest inny,

1118
00:41:07,560 --> 00:41:08,880
każdego dnia jest inny.

1119
00:41:08,960 --> 00:41:12,020
I to też jest istotne w podejściu narracyjnym,

1120
00:41:12,040 --> 00:41:14,320
że nawet ten jakiś kamyk w bucie,

1121
00:41:14,360 --> 00:41:15,640
który mi od rana przeszkadza,

1122
00:41:15,640 --> 00:41:17,000
może wpłynąć na to,

1123
00:41:17,040 --> 00:41:19,720
jaka ja jestem w relacji z innymi

1124
00:41:19,720 --> 00:41:22,100
i jak te moje kompetencje będą funkcjonować,

1125
00:41:22,220 --> 00:41:23,260
będą śmigać,

1126
00:41:23,260 --> 00:41:24,180
czy jednak nie.

1127
00:41:24,600 --> 00:41:26,898
Więc to jest życie po prostu,

1128
00:41:26,898 --> 00:41:30,860
Więc płyniemy cały czas i możemy tylko starać się,

1129
00:41:31,020 --> 00:41:32,460
kurs jakoś korygować.

1130
00:41:32,620 --> 00:41:33,180
[M W:] Tak,

1131
00:41:33,220 --> 00:41:34,240
ale z tego przykładu,

1132
00:41:34,240 --> 00:41:35,440
który podałaś wynika,

1133
00:41:35,460 --> 00:41:38,220
że czasami po prostu wystarczy oddać pacjentowi głos

1134
00:41:38,220 --> 00:41:39,180
i go słuchać.

1135
00:41:39,220 --> 00:41:40,100
[M Ch-K:] O tak, otóż to.

1136
00:41:40,460 --> 00:41:44,260
A tymczasem boimy się często gabinetów lekarskich

1137
00:41:44,260 --> 00:41:46,000
i doświadczania tej hierarchii,

1138
00:41:46,000 --> 00:41:46,840
wyższości,

1139
00:41:46,900 --> 00:41:50,440
która potęguje nasze lęki i dobrze ilustrują to

1140
00:41:50,440 --> 00:41:51,640
słowa jednego z pacjentów,

1141
00:41:51,640 --> 00:41:55,240
które przytoczył we wspomnianym webinarze

1142
00:41:55,240 --> 00:41:58,200
lekarz praktykujący medycynę narracyjną Hubert Syzdek.

1143
00:41:58,260 --> 00:41:59,100
To były słowa:

1144
00:41:59,100 --> 00:41:59,880
panie doktorze,

1145
00:41:59,880 --> 00:42:00,460
jak to jest,

1146
00:42:00,560 --> 00:42:02,640
że ja się do pana nie boję przychodzić?

1147
00:42:02,980 --> 00:42:04,620
I te słowa dają nadzieję,

1148
00:42:04,820 --> 00:42:06,380
ale jednocześnie świadczą o tym,

1149
00:42:06,420 --> 00:42:08,440
jak wiele jeszcze jest do zrobienia

1150
00:42:09,120 --> 00:42:12,340
skoro gabinet lekarski przywołuje skojarzenia

1151
00:42:12,340 --> 00:42:13,060
 czasami z polem bitwy,

1152
00:42:13,100 --> 00:42:14,400
czasem z jakąś wyrocznią,

1153
00:42:14,480 --> 00:42:17,640
a nawet niekiedy z miejscem tortur.

1154
00:42:17,740 --> 00:42:19,320
I wsłuchać się w ten głos.

1155
00:42:19,320 --> 00:42:20,800
[M Ch-K:] Cytat dający do myślenia.

1156
00:42:20,840 --> 00:42:21,340
Tak.

1157
00:42:21,520 --> 00:42:22,080
Naprawdę,

1158
00:42:22,100 --> 00:42:24,140
dlaczego nie boję się do Pana przychodzić.

1159
00:42:24,200 --> 00:42:24,640
No właśnie,

1160
00:42:24,640 --> 00:42:26,420
strach przed gabinetem.

1161
00:42:26,840 --> 00:42:28,020
Strach może przed tym,

1162
00:42:28,060 --> 00:42:28,800
co usłyszę,

1163
00:42:28,840 --> 00:42:30,580
albo też strach przed tym,

1164
00:42:30,600 --> 00:42:31,820
jak zostanę potraktowana.

1165
00:42:31,820 --> 00:42:32,320
Dokładnie tak.

1166
00:42:32,480 --> 00:42:35,980
To są różne lęki i myślę,

1167
00:42:36,060 --> 00:42:38,650
że ten lęk przed przed tym,

1168
00:42:38,670 --> 00:42:40,510
jak się zachowa ten lekarz,

1169
00:42:40,510 --> 00:42:42,030
jak będzie do mnie mówił,

1170
00:42:42,050 --> 00:42:46,050
można jakoś redukować właśnie pracą nad sobą,

1171
00:42:46,050 --> 00:42:47,670
taką komunikacyjną też,

1172
00:42:47,750 --> 00:42:49,950
no bo jednak przed diagnozą nie da się uciec, prawda?

1173
00:42:49,950 --> 00:42:54,330
ale można ją tak przekazać pacjentowi, tak go pokierować,

1174
00:42:54,370 --> 00:42:58,710
żeby to było dobre doświadczenie mimo trudów.

1175
00:42:59,980 --> 00:43:00,880
[M W:] Mam poczucie,

1176
00:43:00,880 --> 00:43:04,800
że zaledwie wyszłyśmy gdzieś na obszerne pola,

1177
00:43:04,800 --> 00:43:06,420
jakim jest medycyna narracyjna,

1178
00:43:06,420 --> 00:43:07,860
czy szerzej humanistyka medyczna.

1179
00:43:07,920 --> 00:43:11,440
I mam przed sobą tutaj dwie publikacje i o każdej

1180
00:43:11,440 --> 00:43:13,740
z nich można by było długo i ciekawie rozmawiać.

1181
00:43:13,760 --> 00:43:15,820
Jedna to jest tom "Tekstów Drugich",

1182
00:43:15,820 --> 00:43:19,460
a druga to jest "Medycyna narracyjna i komunikacja w sytuacjach granicznych"

1183
00:43:19,460 --> 00:43:22,020
pod redakcją Aleksandra Woźnego.

1184
00:43:23,470 --> 00:43:26,070
W opisie odcinka oczywiście podamy 

1185
00:43:26,070 --> 00:43:26,850
wymienione publikacje,

1186
00:43:26,950 --> 00:43:28,510
ale przypomnijmy też,

1187
00:43:28,530 --> 00:43:32,090
że w ramach projektu opracowujemy 

1188
00:43:32,090 --> 00:43:33,730
ekspercką bibliografię tematyczną,

1189
00:43:33,730 --> 00:43:36,430
w tym również dotyczącą medycyny narracyjnej

1190
00:43:36,430 --> 00:43:37,795
i humanistyki medycznej

1191
00:43:37,795 --> 00:43:41,570
i że Ty występujesz w naszym projekcie w roli ekspertki.

1192
00:43:41,670 --> 00:43:44,110
Wspólnie z naszymi słuchaczami wejdziemy jeszcze

1193
00:43:44,110 --> 00:43:46,817
w głąb tego obszaru

1194
00:43:46,817 --> 00:43:47,810
i będziemy wspólnie odkrywać to,

1195
00:43:47,890 --> 00:43:50,310
co może wnieść w nasze życie wartościowego.

1196
00:43:51,210 --> 00:43:52,530
I będziemy kontynuować.

1197
00:43:52,530 --> 00:43:53,110
Mam nadzieję,

1198
00:43:53,130 --> 00:43:55,710
że usłyszymy też Ciebie w roli prowadzącej,

1199
00:43:55,710 --> 00:43:56,670
jeśli się zgodzisz.

1200
00:43:56,670 --> 00:44:00,167
[M Ch-K:] Bardzo chętnie!

1201
00:44:00,167 --> 00:44:01,850
[Muzyka]

1202
00:44:01,850 --> 00:44:04,657
Serię podcastów "Polonistyka zaangażowana"

1203
00:44:04,657 --> 00:44:06,100
zrealizowano w ramach projektu

1204
00:44:06,100 --> 00:44:09,193
"Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata".

1205
00:44:09,193 --> 00:44:11,211
Dofinansowano ze środków budżetu państwa

1206
00:44:11,211 --> 00:44:12,419
w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki

1207
00:44:12,419 --> 00:44:15,910
pod nazwą Nauka dla Społeczeństwa II.

1208
00:44:15,990 --> 00:44:17,930
Numer projektu podano w opisie [NdS-II/SP/0264/2024/01].

1209
00:44:18,880 --> 00:44:21,840
Zapraszamy do wysłuchania kolejnych odcinków

1210
00:44:21,840 --> 00:44:23,900
dostępnych na platformach Spreaker,

1211
00:44:24,080 --> 00:44:25,331
Spotify i YouTube

1212
00:44:25,331 --> 00:44:28,340
oraz w internetowym "Biuletynie Polonistycznym".

1213
00:44:28,620 --> 00:44:30,400
Do usłyszenia!

1214
00:44:30,400 --> 00:44:36,357
[Muzyka]